Mocz


Mocz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mocz człowieka w pojemniczku plastikowym

Mocz (łac. urina) – uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty przemiany materii bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju. Powstaje podczas filtracji i resorpcji[1].

Dobowa ilość moczu wydalanego przez zdrowego człowieka waha się od 600 do 2500 ml. Zależy ona od wielu czynników, m.in. ilości spożytych płynów i temperatury otoczenia.

W skład moczu wchodzi:

W moczu zdrowego człowieka nie powinny znajdować się cukry, białka, krwinki czerwone i krwinki białe oraz bakterie. Obecność któregoś z tych czynników może być objawem choroby:

 Osobny artykuł: Badanie moczu.

Choroby związane z wydalaniem moczu:

Wydzielanie moczu jest regulowane na drodze nerwowej (przez międzymózgowie, korę mózgową i układ wegetatywny) oraz przez wazopresynę (hormon antydiuretyczny wydzielany przez przysadkę)[1], posiada także związek z układem krążenia[potrzebny przypis]. Wypływ moczu następuje w wyniku skurczu mięśni pęcherza i rozkurczu zwieracza pęcherza moczowego. W zasadzie jest to akt odruchowy, którego kontroli człowiek uczy się w wieku ok. 1,5 roku. Zbyt wypełniony pęcherz powoduje mimowolne oddawanie moczu, czasem także w czasie snu (również u osób dorosłych). Niektóre zwierzęta, m.in.: ptaki oddają mocz bezwarunkowo, choć można ich nauczyć warunkowego oddawania moczu poprzez trenowanie[2][3].

Powstawanie moczu:

  1. Tętnica nerkowa doprowadza do nerki krew z mocznikiem, nadmiarem wody oraz innymi zbędnymi i szkodliwymi substancjami.
  2. Ta krew dostaje się do warstwy korowej kłębuszków nerkowych.
  3. W kłębuszkach nerkowych następuje filtrowanie krwi.
  4. W kanalikach nerkowych następuje resorpcja moczu pierwotnego – czyli wchłonięcie cennych substancji z moczu pierwotnego do krwi: (glukozy, witamin, soli mineralnych, wody).
  5. Z kanalików nerkowych wypływa mocz ostateczny i wpada do kanalików zbiorczych[1].
  6. Z miedniczek nerkowych mocz przedostaje się do moczowodów.
  7. Moczowodami mocz spływa do pęcherza moczowego.
  8. Przez cewkę moczową mocz wydalany jest z organizmu na zewnątrz.

Właściwości fizykochemiczne | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f EwaE. Pyłka-Gutowska EwaE., Układ moczowy. Wydanie i ismoregulacja, [w:] WitoldW. Mizerski (red.), Vademecum maturzysty. Biologia, wyd. VI, Warszawa: Adamantan, 2019, s. 230-235, ISBN 978-83-7350-453-0 .
  2. BartoszB. Korytkowski BartoszB., Ptak i jego nerki. Jak powstaje mocz u ptaków, Ogólnopolski Informator Drobiarski, 2 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-01]  (pol.).
  3. AlysonA. Kalhagen AlysonA., How to Potty Train Your Pet Bird, The Spruce Pets, 24 października 2019 [dostęp 2020-10-01]  (ang.).
  4. Układ moczowy. W: Sławomir Pawelski, Stanisław Maj: Normy i diagnostyka chorób wewnętrznych. Wyd. I. Warszawa: PZWL, 1993. ISBN 83-200-1645-2.
Anatomia człowieka: układ moczowy

Kontrola autorytatywna (ekskrementy):Encyklopedia internetowa:
Na podstawie artykułu: "Mocz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy