Morwa


Morwa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Owoce morwy czarnej Morus nigra Owoce morwy białej Morus alba Morwa czarna jesienią

Morwa (Morus L.) – rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych (Moraceae), obejmujący około 10-16 gatunków żyjących w regionach subtropikalnych do umiarkowanych, przede wszystkim Azji, a także Afryki i Ameryki Północnej. Występuje również w niektórych regionach Polski. Gatunkiem typowym jest Morus nigra L.[2].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Morwy z początku rosną bardzo szybko, ale prędko spowalniają i rzadko przekraczają 10-15 metrów wysokości.
Liście
Skrętoległe. Blaszki zmienne, od całobrzegich, poprzez ząbkowane do klapowanych (częściej na młodych pędach niż na dojrzałych drzewach).
Kwiaty
Rośliny jedno- lub dwupienne. Kwiaty drobne, niepozorne, kwiaty męskie zebrane w zwisające kłosy (z czterodziałkowym okwiatem i czterema pręcikami), kwiaty żeńskie zebrane w jajowate kwiatostany (kwiaty z czterokrotnym okwiatem i jednym słupkiem).
Owoce
Orzeszek (niełupka) otoczony mięsistymi listkami okwiatu, które zrastając się tworzą owalne owocostany o 2-3 cm długości. Kolor owocu złożonego zależny od gatunku i może być biały, czerwony, purpurowy do prawie czarnego.
Drewno
U wszystkich gatunków koloru żółtego.

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do plemienia Moreae, rodziny morwowatych (Moraceae Link), która wraz z siostrzanym kladem pokrzywowatymi należy do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina morwowate (Moraceae Link.), podrodzina Moroideae (Link) Lindl., plemię Moreae Dumort., podplemię Morinae Benth. & Hook.f., rodzaj morwa (Morus L.)[3].

Gatunki

Systematyka morwy jest złożona i dyskusyjna. Opublikowano ponad 150 nazw gatunków, ale oficjalnie przyjmuje się tylko 10-16 z nich – różne źródła podają różne zestawy nazw. Klasyfikację komplikuje również fakt istnienia dużej ilości naturalnych mieszańców międzygatunkowych dających płodne osobniki. Wyróżnia się następujące gatunki główne:

  • morwa afrykańska (Morus mesozygia Stapf) – południowa i środkowa Afryka
  • morwa biała (Morus alba L.) – wschodnia Azja
  • morwa chińska (Morus australis Poir.) – południowowschodnia Azja
  • morwa czarna (Morus nigra L.) – południowo-zachodnia Azja
  • morwa czerwona (Morus rubra L.) – wschodnia Ameryka Północna
  • morwa teksańska (Morus microphylla Buckley) – południowo-środkowa Ameryka Północna: Teksas, Meksyk

Poniżej wymieniono gatunki, spośród których wszystkie pochodzą ze wschodniej i południowej Azji, są dodatkowo ujęte na jednej lub kilku listach taksonów, lub przedstawione w zestawieniach wyników badań (synonimy nazw istniejące w innych zestawieniach podane są w nawiasach):

  • Morus atropurpurea
  • Morus bombycis (M. australis)
  • Morus cathayana
  • Morus indica (M. alba)
  • Morus japonica (M. alba)
  • Morus kagayamae (M. australis)
  • Morus laevigata (M. alba var. laevigata, M. macroura)
  • Morus latifolia (M. alba)
  • Morus liboensis
  • Morus macroura (M. alba var. laevigata)
  • Morus mongolica (M. alba var. mongolica)
  • Morus multicaulis (M. alba)
  • Morus notabilis
  • Morus rotundiloba
  • Morus serrata (morwa himalajska; M. alba var. serrata)
  • Morus tillaefolia
  • Morus trilobata (M. australis var. trilobata)
  • Morus wittiorum

Zastosowania i uprawa | edytuj kod

Owoce morwy czarnej są jadalne
  • Owoce niektórych gatunków są jadalne i używa się ich często do ciast, tart, win i likierów. Owoce morwy czarnej (Azja południowozachodnia) i czerwonej (wschodnia Ameryka Północna) są najsmaczniejsze. Owoce morwy białej (wschodnia Azja), która na masową skalę jest wprowadzana w miejskich regionach wschodniego wybrzeża USA, mają inny smak, czasem określany jako mdły. Dojrzałe owoce zawierają znaczne ilości resweratrolu (trans-3,5,4'-trihydroksystilben).
  • Wyciągi z morwy są stosowane w ziołolecznictwie. Korzenie wykorzystywane były w chińskiej medycynie ludowej do leczenia cukrzycy, gorączki i kaszlu.
  • Morwy można rozmnażać z nasion – doradza się taki sposób hodowli, ponieważ rośliny rozmnażane z siewek są zwykle zdrowsze. W praktyce jednak rozmnaża się je najczęściej z sadzonek zdrewniałych, które łatwo się ukorzeniają, natomiast odmiany ozdobne rozmnaża się przez szczepienie.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-06].
  3. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Morus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Morwa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy