Nauka w Polsce


Nauka w Polsce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nauka w Polsce – ogół naukowej działalności badawczo-rozwojowej prowadzonej w Polsce dotyczącej nauk ścisłych, przyrodniczych, społecznych, humanistycznych, inżynieryjnych, oraz badaniem sztuki (nauk o sztuce) i filozofii.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Nauka w średniowiecznej Polsce włączała się w rozwiązanie najważniejszych wówczas dla państwa problemów[jakich?], formułowała własne podejście do etyki i prawa, co odegrało ważną[jaka?] rolę w rozwoju nauk. W dobie renesansu polska nauka przyniosła przewrót kopernikański[1] przez astronoma i polihistora Mikołaja Kopernika, zmieniający paradygmat nauki, nowe koncepcje człowieka i świata. Była wówczas również źródłem tolerancji religijnej oraz inicjatorem reform państwowych. W epoce baroku rozwijały się ośrodki naukowe. W oświeceniu nauka była motorem zmian społecznych, oświatowych i politycznych. W czasie zaborów polska nauka i oświata stały się jednymi z narzędzi walki z zaborcą. Polscy uczelni działali często na emigracji, utrzymując jednak więź z ojczyzną[2].

W dwudziestoleciu międzywojennym XX w. nauka stanowiła podstawę postępu, osiągając nawet w niektórych dziedzinach czołowe miejsce w nauce światowej. Podczas II wojny światowej naukowcy byli zmuszeni działać w podziemiu, a po jej zakończeniu, nauka (włączona w nurt socjalistyczny) stała się formą odbudowy kraju[2].

Instytucje zaangażowane w naukę | edytuj kod

Badania naukowe prowadzone są w Polsce głównie w:

Badania prowadzone są również przez niektóre inne instytucje:

Kariera naukowa | edytuj kod

Naukowiec w swojej karierze zdobywa stopnie naukowe:

Nadanie tytułu naukowego profesora, powinno być wyrazem uznania i uhonorowania naukowca lub artysty za twórczy wkład w naukę bądź sztukę, poparty pokaźnym, cennym dorobkiem naukowym czy też artystycznym[według kogo?].

Finansowanie nauki | edytuj kod

W Polsce badania naukowe finansowane są głównie z budżetu państwa (granty Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w tym – do wejścia w życie nowych przepisów o finansowaniu nauki – środki na badania własne uczelni). Pod tym względem Polska odstaje od krajów dla których ważny jest rozwój naukowy, w których znaczny udział w utrzymywaniu działalności naukowej mają prywatne przedsiębiorstwa[potrzebny przypis]. Znacznie większe są jednak środki stron trzecich, np. przedsiębiorstw kooperujących z uczelniami[potrzebny przypis]. Ważnym źródłem finansowania nauki są Programy Ramowe Unii Europejskiej, jak również inne programy międzynarodowe (np. Eureka).

Przypisy | edytuj kod

  1. Maciej Iłowiecki: Dzieje nauki polskiej. Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1981, s. 43. ISBN 83-223-1876-6.
  2. a b Iłowiecki ↓, s. 13.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Nauka w Polsce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy