Nicejskie wyznanie wiary


Nicejskie wyznanie wiary w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Sobór nicejski ogłaszający Symbol wiary. Cerkiew Stawropoleos w Bukareszcie w Rumunii.

Nicejskie wyznanie wiary – symbol ogłoszony w czasie pierwszego soboru powszechnego w Nicei (325 r.), w którym jako reakcję na tezy arianizmu, umieszczono wyznanie wiary w to, że Jezus Chrystus w swej naturze boskiej jest współistotny ((gr.) ομοούσιος; (łac.) consubstantialis) Ojcu.

Spis treści

Geneza symbolu | edytuj kod

Głównym powodem ogłoszenia symbolu było pragnienie Ojców soboru nicejskiego, by, wobec kontrowersji ariańskiej, zdefiniować wiarę w Chrystusa – tak, by była ona zgodna z Pismem Świętym i Tradycją Kościoła powszechnego ((gr.) katholiké ekklesia). Obrony domagała się szczególnie prawda o Jezusie Bogu-człowieku, synu Maryi Dziewicy i Jego, polegającej na współistotności ((gr.) homousios), relacji do Boga Ojca[1][2].

W opracowaniu symbolu Ojcowie Soboru posłużyli się istniejącymi lokalnymi symbolami wiary, dodając do nich techniczne terminy, jak (gr.) ὁμοούσιος (homousios). Uważa się, że prototypem mogły być wyznania z dwóch ośrodków: Cezarei w Palestynie, z której pochodził Euzebiusz, prawa ręka cesarza Konstantyna, oraz Jerozolimy. Symbol jerozolimski, bardzo podobny do Symbolu nicejskiego, zachował się w katechezach dla katechumenów biskupa miasta, Cyryla (ok. 318-386)[3]. Katechezy te były głoszone już po Nicei (325 r.), ale wciąż nie ma w nich mowy o homousios, prawdopodobnie Cyryl Jerozolimski bał się skojarzeń tego terminu z ujęciami sabelianizmu[1][4][5].

Tekst symbolu | edytuj kod

Ponieważ akta soboru nie zachowały się, tekst symbolu można znaleźć w pismach następujących ich uczestników:

  • Euzebiusz z Cezarei, bliski współpracownik cesarza Konstantyna, na soborze siedział zawsze po prawicy tronu cesarskiego, i miał decydujący wpływ na redakcję Symbolu. Jego tekst przesłał swojej diecezji w Cezarei w Palestynie[6] w Liście do diecezjan (Epistola ad dioecesianos)[7].
Tekst Symbolu nicejskiego na papirusie z Oksyrynchos (p2067, tom XVII), V wiek.
  • Atanazy Wielki (295-373) – był na soborze w wieku trzydziestu lat jako sekretarz biskupa Aleksandrii, Aleksandra. Ariusz, którego poglądy były omawiane i potępione na soborze, był księdzem tej właśnie diecezji[8]. Atanazy przesłał nicejski symbol wiary cesarzowi Jowianowi w liście: Epistula ad Iovianum imperatorem[9]. Zamieścił go również w dziele De decretis Nicaenae synodi, rozdz. 37, par.2[10].

Wczesnym świadkiem tekstu Symbolu jest też List 125,2 Bazylego Wielkiego (329-379)[11]. Natomiast tekst przekazany przez sobór chalcedoński nie jest uważany za wierny[12].

Łaciński tekst zachował się u Hilarego z Poitiers w De synodis, 84[13].

Recepcja | edytuj kod

Termin odnoszący się do natury boskiej Chrystusa współistotny (gr. homoousios) spotkał się po Soborze z zastrzeżeniami ze strony pewnych biskupów, którzy w 341 r. wykorzystali synod zwołany przez cesarza Konstancjusza II w Antiochii, aby zaproponować Credo, które by unikało tego terminu[17].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Por. P.-Th. Camelot, Creeds, w: Sacramentum Mundi. An Encyclopedia of Theology. K. Rahner SJ, C. Ernst, K. Smyth (red.), A. Darlap (red. tomu). Wyd. 5. T. 2. Londyn: Burns & Oats, 1973, s. 38-39. ISBN 0-85532-143-1.
  2. Por. C. Clifford, Athanasius w: The Catholic Encyclopedia (1913).
  3. Przekład polski katechez: Katechezy przedchrzcielne i mistagogiczne. Wojciech Kania (tł.); Jacek Bojarski OP (wstęp), Mateusz Bogucki OP (oprac.), Warszawskie Towarzystwo Teologiczne. Kraków: Wyd. „M”, 2000, s. 394, seria: Biblioteka Ojców Kościoła 14. ISBN 83-7221-264-3.
  4. Por. Denzinger-Schönmetzer n. 41.
  5. Tekst grecki symbolu wyjaśnianego przez Cyryla zrekonstruował J. G. Davies. „Vigiliae Christianae, A Review for Early Life and Language”. s. 218ss. Amsterdam. 
  6. Por. Ch. N. Cochrane: Chrześcijaństwo i kultura antyczna. G. Pianko (przekład), J. Domański, S. Kazikowski (redaktorzy). Warszawa: IW PAX, 1960, s. 187.
  7. Zob. PG 20, 1540BC.
  8. Por. Zapis nałożenia kary suspensy na Ariusza przez bpa Aleksandra wraz z prezbiterium Aleksandrii, Deposition of Arius (ang.), w: Dzieła Atanazego (Documenta Catholica Omnia).
  9. PG 26,827BC.
  10. a b Wydanie krytyczne: El símbolo Niceno. Oritz de Urbina (oprac.). Madryt: 1947, s. 21n.
  11. PG 32,548C.
  12. a b c DS 125 – H. Denzinger, A. Schönmetzer: Enchiridion symbolorum: definitionum et declarationum de rebus fidei et morum, n.125. Wyd. 36. Freiburg/B: 1976.
  13. PL 10, 536A.
  14. Zakończenie oryginalnej modlitwy nicejskiej.
  15. Tekst za Hilarym z Poitiers, De synodis rozdz. 84, Patrologia Latina10, 536A. W nawiasach różnice z oryginałem greckim.
  16. Polski tekst w: Dokumenty soborów powszechnych: tekst grecki, łaciński, polski.. ks. Arkadiusz Baron, ks. Henryk Pietras SJ (układ i oprac.). T. 1- Nicea I, Konstantynopol I, Efez, Chalcedon, Konstantynopol II, Konstantynopol III, Nicea II (325-787). Kraków: WAM, 2001. ISBN 83-7097-928-9.
  17. Wołyniec Wł.. Teologia Ojca w „poprawionym Credo” synodu Antiochii w 341 roku. „Wrocławski Przegląd Teologiczny”. Nr 1. 21 (2013). s. 43. 

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Nicejskie wyznanie wiary" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy