Ostruha (Wysoki Jesionik)


Na mapach: 50°10′02,8″N 17°15′56,5″E/50,167444 17,265694

Ostruha (Wysoki Jesionik) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ostruhaszczyt (góra) o wysokości 1023 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1021,9 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Bělá pod Pradědem, oddalony o około 9,7 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)[1][2].

Spis treści

Charakterystyka | edytuj kod

Lokalizacja | edytuj kod

Ostruha jest górą trudno rozpoznawalną, położoną w skupisku kilku gór mających podobne wysokości, przekraczających nieco ponad 1000 m n.p.m[1]. Widoczna jest np. ze stoku pobliskiej góry Velké Bradlo. Góra ta położona jest w centralnej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina) na bocznym odgałęzieniu północnego, łukowatego grzbietu głównego góry Medvědí vrch, ciągnącego się od góry Zámecký vrch (1)[a] do góry Na Vyhlídce (1)[b][1].

Charakterystyczną cechą góry jest jej niemalże płaski około 800 m długości grzbiet, ciągnący się na kierunku południowy wschód – północny zachód[1]. Przypomina ona kształtem również płaski grzbiet sąsiedniej góry Velké Bradlo[1]. Z tego powodu obie góry bez zapoznania się wcześniej z ich położeniem na mapie, łatwo jest pomylić.

Górę ograniczają: od południa przełęcz Zvuk w kierunku góry Jelení loučky, od południowego zachodu i zachodu dolina potoku Hraniční p., od północy dolina potoku Šumný p.[3], od północnego wschodu przełęcz o wysokości 1003 m n.p.m. w kierunku szczytu Medvědí louka oraz od południowego wschodu dolina potoku Bílý p[4][1].

W otoczeniu góry znajdują się następujące szczyty: od wschodu Medvědí louka, od południowego wschodu Černý vrch, od południa Jelení loučky, od południowego zachodu Děrná, od zachodu Malé Bradlo, od północy Velké Bradlo–Z oraz od północnego wschodu Velké Bradlo[1].

Stoki | edytuj kod

Stoki Ostruhy są gęsto zalesione w większości lasem świerkowym[5] z domieszką nielicznego drzewostanu liściastego, ze znajdującymi się na stoku południowo-zachodnim i zachodnim licznymi pasmowymi przecinkami stokowymi oraz nielicznymi ogołoceniami. Ponadto góra Ostruha charakteryzuje się zróżnicowanym nachyleniem stoków[1]. Maksymalne nachylenie na odcinku 50 m stoku północno-wschodniego dochodzi nawet do 40°, natomiast stoku południowo-wschodniego nie przekracza 10°[1]. Dodatkowo na stoku północnym i północno-wschodnim występują liczne grupy skalne i pojedyncze skaliska[1], natomiast na stoku południowo-zachodnim jaskinie[5].

Poza wytyczonymi szlakami turystycznymi i rowerowymi stoki pokryte są siecią nieoznakowanych ścieżek[1]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu oraz zorientowanie w terenie.

Szczyt główny | edytuj kod

Połać szczytowa góry Ostruha.

Szczyt góry jest położony wśród zalesienia. Z tego powodu nie jest on punktem widokowym. Grzbietem góry przebiega ścieżka główna łącząc szczyt główny i drugorzędny oraz przechodząc przez przełęcz pomiędzy nimi. Na szczycie głównym nie ma punktu geodezyjnego[6].

Dojście do szczytu możliwe jest zarówno z żółtego szlaku turystycznego , jak i z zielonego szlaku rowerowego , biegnącego wokół grzbietu góry[5]. W pierwszym sposobie dojścia do szczytu należy przejść żółtym szlakiem turystycznym , ze skrzyżowania o nazwie Pasmo Orlíka[7] (idąc w stronę skrzyżowania o nazwie Jelení loučky[8]) w linii niemalże prostej odcinek o długości około 490 m, a następnie należy skręcić w prawo na napotkaną ścieżkę, idąc nią prosto, dochodząc po około 380 m do drugorzędnego szczytu Ostruha – JV, po czym należy dalej przejść kolejny odcinek o długości około 510 m dochodząc orientacyjnie do szczytowej połaci góry i szczytu głównego, po drodze przechodząc przez przełęcz. Natomiast w drugim sposobie dojścia należy przebyć ze skrzyżowania o nazwie Pod Velkým Bradlem[9] zielonym szlakiem rowerowym , odcinek o długości około 1430 m (przemierzając w stronę skrzyżowania o nazwie Spálená chata), po czym należy skręcić w lewo w napotkane wejście w zalesienie, dochodząc orientacyjnie po około 200 m do połaci szczytu głównego góry.

Szczyt drugorzędny | edytuj kod

Widok ze ścieżki głównej na stoku góry Ostruha na przełęcz pomiędzy drugorzędnym szczytem Ostruha–JV

Jest szczytem podwójnym[1]. W odległości około 510 m na południowy wschód od szczytu głównego można wyróżnić drugorzędny szczyt określony jako Ostruha – JV o wysokości 1022 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych (50°09′52,3″N 17°16′16,6″E/50,164528 17,271278), oddzielony od szczytu głównego mało wybitną przełęczą o wysokości 1010 m n.p.m[1]. Na szczycie drugorzędnego szczytu Ostruha – JV znajduje się punkt geodezyjny[10] o wysokości 1021,87 m n.p.m.[6][11]. Wysokość punktu geodezyjnego podawana jest często na mapach jako szczyt góry[5].

Geologia | edytuj kod

Pod względem geologicznym masyw góry Ostruha należy do jednostki określanej jako kopuła Desny[12] i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie: blasto-mylonitów, skał osadowych, głównie: mułowców oraz skał magmowych, głównie meta-granitoidów (biotytów, chlorytów i muskowitów)[13]. W masywie Ostruhy stwierdzono również występowanie żył kwarcowych[14].

Wody | edytuj kod

Wszystkie stoki należą do zlewni Morza Bałtyckiego do którego płyną wody m.in. z dorzecza Odry, będącej przedłużeniem płynących z jej stoków nielicznych krótkich górskich potoków, będących dopływami wspomnianych wcześniej potoków: Hraniční p., Šumný p.[3] i Bílý p[4][1]. Ponadto w odległości około 550 m na południowy wschód od szczytu głównego, na wysokości około 985 m n.p.m., blisko przełęczy Zvuk, przy zielonym szlaku rowerowym , znajduje się źródło o nazwie (cz. Jelení pramen)[1].

Ochrona przyrody | edytuj kod

Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky)[1], a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt.

Turystyka | edytuj kod

Do najbliższej miejscowości Bělá pod Pradědem z bazą hoteli i pensjonatów jest od szczytu około 5 km w kierunku zachodnim, do osady Rejvíz około 7,5 km w kierunku północno-wschodnim oraz również około 7,5 km w kierunku północno-zachodnim do miejscowości Jesionik (cz. Jeseník)[1]. Z uwagi na znaczne odległości do baz turystycznych góra ma ograniczone znaczenie turystyczne[1].

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Bezpośrednio na szczyt nie prowadzi żaden szlak turystyczny. W obrębie góry wytyczono dwa szlaki turystyczne, z których jeden, zielony , przechodzi fragmentarycznie u podnóża stoku północnego, na trasach[1]:

Vrbno pod Pradědem – góra Pytlák – góra Medvědí vrch – góra Medvědí louka – dolina potoku Šumný p. – góra Velké Bradlo – góra Ostruha – Adolfovice Videlské sedlo – góra Osikový vrch – góra Lýsy vrch – góra Jelení loučky – góra Ostruha-JV – góra Medvědí louka – przełęcz Kristovo loučení – szczyt Kazatelny – Rejvíz[15]

Szlaki rowerowe | edytuj kod

Przez stoki góry biegną również dwa szlaki rowerowe na trasach[1]:

Videlské sedlo – góra Osikový vrch – góra Lysý vrch – góra Jelení loučky-Z – góra Děrná – góra Ostruha-JV – góra Ostruha – góra Velké Bradlo – przełęcz Kristovo loučení – przełęcz Prameny Opavice – góra Příčný vrch – góra Lysý vrchZlaté Hory[16] Bílý Potok – góra Javůrka – góra Medvědí louka – góra Ostruha-JV – Pod Orlíkem-potok

Trasy narciarskie | edytuj kod

W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków rowerowych oraz żółtego szlaku turystycznego , przebiegają trasy narciarstwa biegowego[17][18].

W obrębie góry nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego.

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego szczytu o tej samej nazwie: Zámecký vrch (2) położonego 3 km na południowy wschód od miejscowości Vrbno pod Pradědem.
  2. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego szczytu o tej samej nazwie: Na Vyhlídce (2) położonego blisko miejscowości Ludvíkov.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Ostruha (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2016-12-21].
  2. Ostruha - Jeseníky (cz.). zajimavamista.cz. [dostęp 2016-12-21].
  3. a b Šumný potok (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
  4. a b Bílý potok (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
  5. a b c d Ostruha (HLV 325; 1023 m). tisicovky.cz ↓.
  6. a b Základní mapa (ČÚZK). geoportal.cuzk.cz ↓.
  7. Pásmo Orlíka (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
  8. Jelení loučky (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
  9. Pod Velkým Bradlem (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
  10. Ostruha-JV (VV 325a; 1022 m). tisicovky.cz ↓.
  11. Jan Ondryáš: Přehled nejvyšších vrcholů Hrubého Jeseníku (cz.). lipova-lazne.cz, 2006-01-31. [dostęp 2016-12-21].
  12. Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
  13. Geologická mapa. (geologická jednotka 9, 13, 14, 995, 1025 i 1026) ↓.
  14. Jaroslav Aichler, Pavlína Dekanová: Vyhledávání. Ostruha (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. lokality.geology.cz, 2006-11-28. [dostęp 2016-12-21].
  15. Rejvíz – Lurdská jeskyně – Koberštějn – Kristovo loučení – Rejvíz (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
  16. Popis cyklotras značených terénním (turistickým) způsobem (Trasa č. 6074/24,5 km) (cz.). Vrbensko-jeseniky.cz. [dostęp 2016-12-21].
  17. Běžkařské trasy přes Pásmo Orlíka (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2016-12-21].
  18. Chráněná Krajinná Oblast Jeseníky sever. Turistická a cykloturistická mapa ↓.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Ostruha (Wysoki Jesionik)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy