Osturnia


Na mapach: 49°20′05″N 20°14′30″E/49,334722 20,241667

Osturnia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Osturnia (słow. Osturňa, niem. Asthorn, węg. Oszturnya) – wieś (obec) na Słowacji na Zamagurzu (część Spisza), na granicy z Polską, granicząca z Jurgowem, Łapszanką oraz Kacwinem. Dojechać do niej można drogą z Hanuszowców przez Przełęcz Hanuszowską[3] i ze Zdziaru. Osturnia znana jest z rusińskich (karpato-ruskich) zabytków architektury ludowej. Jej mieszkańcy mówią gwarą trudno zrozumiałą dla Słowaków[4].

Wioska ciągnie się na odcinku 7 km wzdłuż Osturniańskiego Potoku i jest prawdopodobnie najdłuższą wsią na Słowacji[4]. Lokowana była w roku 1593 na prawie wołoskim, zasiedlona przez ludność napływową wołoską[5]. Pod koniec XVI wieku była to wieś służebna zamku w Niedzicy. Do roku 1918 wieś należała do powiatu Szepesófalu (dziś Stara Wieś Spiska) w komitacie spiskim w królestwie Węgier.

W roku 1869 było we wsi 269 domów. W roku 1910 wieś liczyła 1354 mieszkańców, głównie Rusinów. We wsi znajduje się kościół greckokatolicki wybudowany w roku 1796, położony na wzniesieniu za potokiem. Większość mieszkańców (84,42%) deklaruje obecnie przynależność do Kościoła greckokatolickiego, 8,79% do kościoła rzymskokatolickiego. Do roku 1918 parafia łacińska mieściła się w Kacwinie.

Miejscowi górale rusińscy zajmowali się tu kiedyś głównie pasterstwem oraz hodowlą owiec na potrzeby zamku. Obecnie miejscowa ludność zatrudniona jest w różnych działach gospodarki związanych z obsługą turystów odwiedzających słowackie Tatry.

Kapliczka w Osturni Fragment starej zabudowy wsi

Spis treści

Mieszkańcy | edytuj kod

Nazwiska mieszkańców XIX wiek (w zapisie zniekształconym przez urzędników węgierskich i w polsko-łemkowskim ekwiwalencie): Bafsar, Bahleda (= Bachleda), Bajsar (= Bajszar), Balfinyak (= Balfiniak), Bapar, Barcsak (= Barczak), Barniak, Barta, Basar (= Baszar), Bavlik, Bavlyan (= Bawlain), Bednar, Bekes (= Bekesz), Benda, Bergman, Betalk, Bizub, Blasczak (= Błaszczak), Bognar, Bonda, Botok, Brejcsak (= Brejczak), Brejka, Bujcsak (= Bujczak), Bunda, Butviniak, Cekuska (= Cekuszka), Centko, Cipta, Cjekovski (= Cejkowski), Csopjak (= Czopiak), Czarnogurszky (= Czarnogórski), Depta, Dongacs (= Dągacz), Drugacz, Ducsak (= Duczak), Dudas (= Dudasz), Dudinszky (= Dudziński), Duleba, Dzwigalski, Einhorn, Feciunda, Figlar, Fusunda (= Fuszunda), Garstka, Gazdik, Gdovjak, Glevanyak (= Głewaniak), Goval, Grejcsak (= Grejczak), Haniacsek (= (C)haniaczek), Harabin, Hlavczak (= Hławczak), Homza, Homzsa (= Homża), Hudak, Hvalcsak (= Chwalczak), Ihnaczak, Ilcsak (= Ilczak), Jacenczak, Kacmarak, Kacsmariak (= Kaczmariak), Kaczmarak, Kaim, Kanjuk, Kanyak (= Kaniak), Kapalka, Kapolka, Kapral, Karpiak, Kaufman, Koszturak, Kovalcsik (= Kowalczyk), Korlak, Kroll, Korlyak, Krull, Krulyak (= Królak), Krupiak, Kudas (= Kudasz), Kuncz (= Kunc), Kurz, Kusniriak, Kusnyirak (= Kusznyriak), Lach, Lazanak, Lazarak, Lazundak, Lejava, Lesiundak, Letman, Lombard, Lyach, Mazurek, Melon, Michlik, Mihlyanda (= Michlanda), Mudrak, Nalepka, Obrzondek (= Obrządek), Panxa, Pavliscsak (= Pawłyszczak), Pavlyak (= Pawlak), Pawlik, Peknovska (= Pięknowska), Petrik, Petrulak, Pitek, Pittak, Pojedinec (= Pojedyneć), Pollak, Remias, Repczak, Romaniak, Rusnak, Rusznak, Salyora (= Szaliora), Seiszka (= Szejska), Semsay (= Szemszaj), Sikora, Silbiger, Silhon, Simsay, Siska (= Szyszka), Skibjak, Smoleniak, Soltes (= Sołtys, Szołtes), Stefaniak, Surgovjan (= Surgowian), Sziniszus, Szkibjak (= Skibiak), Szmolenyak (= Smoleniak), Sztahura (= Stachura), Szvacsak (= Szwaczak), Talarczak, Tecsunda (= Teczunda), Tibur, Tomasak (= Tomaszak), Tomcuzk (= Tomczuk), Turiak, Tursak (= Turszak), Tuziak, Tuzsak (= Tużak), Vach, Vanecsko (= Waneczko), Varnasak (= Warnaszak), Vascsura (= Waszczura), Vascsurak (= Waszczurak), Vasicsak (= Wasiczak), Vihsek (= Wyszek), Vojteczka, Vojticzka, Wach, Waligurski, Wilczek, Zavacki (= Zawadzki), Zavoina (= Zawojna).

Szlaki turystyczne | edytuj kod

– żółty z Osturni, obok Osturniańskiego Jeziora do rozdroża pod Magurką. 2 h, ↓ 1.35 h

Przypisy | edytuj kod

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-28].
  2. a b c Slovakia: Prešovský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-09-28].
  3. Podhale. Spisz. Orawa. 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Sygnatura, 2004. ISBN 978-83-7499-004-2.
  4. a b Daniel Kollár, Jan Lacika: Pieniny. Spisz północny i Szarysz. Bratislava: Dajama, 2007. ISBN 978-80-89226-19-1.
  5. Stanisław Figiel: Polski Spisz. Warszawa: PTTK „Kraj”, 1999. ISBN 83-7005-396-3.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Osturnia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy