Pieprz czarny


Pieprz czarny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pieprz czarny (Piper nigrum L.) – gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych. Wywodzi się z południowo-wschodnich Indii[2], jest uprawiany w wielu krajach strefy tropikalnej[3]. Pieprz czarny uprawiany jest jako roślina użytkowa w tropikalnych rejonach o klimacie gorącym i wilgotnym[2]. Uprawia się go dla owoców (pestkowców), z których otrzymuje się znany pieprz przyprawowy. Znany jest także od dawna jako roślina pokojowa[2].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Tropikalne pnącze o drewniejących dolnych częściach. Osiąga do 15 m wysokości, zarówno pień jak i rozgałęzienia są zgrubiałe w węzłach. Łodygi, zdrewniałe u nasady, osiągają długość 7 m i mają liczne, wyrastające w węzłach korzenie powietrzne, które łatwo zakorzeniają się w ziemi[2].
Liście
Nieco skórzaste, zimozielone, trochę jaśniejsze pod spodem, długości około 8 cm[2], ogonkowe, jajowate z sercowatą podstawą, ostro zakończone.
Kwiaty
Zebrane w kłosowate kwiatostany o długości 8-10 cm, składa się z malutkich, bezszypułkowych kwiatów bez okwiatu[2]. Kwiaty drobne, seledynowobiałe, o dwóch pręcikach i jednym słupku, zagłębionym w jamie szypułki okrytej zielonkawą przysadką[4].
Owoce
Pestkowce początkowo zielone, później czerwonawe lub żółtoczerwonawe i w końcu czarne[5]. Owoce są kuliste, o średnicy 0,5 cm[4] zebrane po 20-30 w owocostan[5]. Nasiono, będące właściwą przyprawą, okryte jest cienką, mięsistą warstwą owocni[5].

Biologia i ekologia | edytuj kod

Roślina tropikalna i subtropikalna, najlepiej rośnie i plonuje na wilgotnych, próchniczych glebach w pobliżu wybrzeży morskich (w wysokiej wilgotności powietrza). Kwitnie przez cały rok. Owocuje już w 2-5 roku uprawy i przez następne 40 lat[6].

Zastosowanie | edytuj kod

Z owoców pieprzu czarnego sporządzana jest przyprawa zwana pieprzem. U większości odmian duża zawartość olejków eterycznych i alkaloidu piperyny nadaje charakterystyczny, palący smak.

  • Ze względu na sposób otrzymywania przyprawę dzieli się na co najmniej trzy rodzaje:
    • pieprz czarny – z owoców niedojrzałych, suszonych i fermentowanych[5],
    • pieprz biały – łagodniejszy, z dojrzałych owoców, które krótko się gotuje, moczy w wodzie morskiej i suszy na słońcu lub suszarni. Po tych zabiegach usuwana jest zewnętrzna warstwa owocni[2][5],
    • pieprz zielony – niedojrzałe zielone nasiona suszone na słońcu, liofilozofane, marynowane w kwasie octowym lub mlekowym albo konserwowane solanką.

Pieprzu czerwonego nie otrzymuje się z tej rośliny, lecz z południowoamerykańskiego schinusa peruwiańskiego[7].

Rodzaje przyprawy

Uprawy | edytuj kod

Pieprz czarny uprawiany jest w Indiach Południowych, Malezji, na Półwyspie Malajskim, Nowej Gwinei, w tropikalnej Afryce, Natalu oraz na Antylach i w Brazylii[4]. Pieprz rozmnaża się wyłącznie przez sadzonkowanie[2].

 Zobacz też: Pieprz cayenne.

Przypisy | edytuj kod

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-29].
  2. a b c d e f g h Jan Tykač: Rośliny pnące. Leksykon przyrody.. Polska Oficyna Wydawnicza 'BGW', 1985. ISBN 83-7066-152-1.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  4. a b c Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  5. a b c d e B. Hlava, D. Lanska: Rośliny przyprawowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983, s. 212. ISBN 83-09-00456-7.
  6. GeoffG. Burnie GeoffG. i inni, Botanica. Rośliny ogrodowe, Könemann, 2005, ISBN 3-8331-1916-0 .i inni
  7. Aleksander K.A.K. Smakosz Aleksander K.A.K., Wszystko co chcielibyście wiedzieć o pieprzu ale baliście się zapytać [dostęp 2020-05-15] .
Na podstawie artykułu: "Pieprz czarny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy