Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni


Na mapach: 50°28′33,87″N 30°41′26,49″E/50,476075 30,690692

Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykownipolski cmentarz wojskowy w Bykowni na Ukrainie, utworzony w latach 2011–2012 z inicjatywy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Na cmentarzu w zbiorowych mogiłach spoczywają szczątki 3435 polskich obywateli z Ukraińskiej Listy Katyńskiej, zamordowanych w 1940 przez funkcjonariuszy NKWD[1]. Jest czwartym cmentarzem katyńskim, po otwartych w 2000 cmentarzach w Lesie Katyńskim, Miednoje i Charkowie.

Na cmentarzu znajdują się m.in.: ołtarz z nazwiskami ofiar, Dzwon Pamięci oraz symbole religijne podkreślające wielowyznaniowy charakter II Rzeczypospolitej: krzyże – łaciński i prawosławny, gwiazda Dawida i półksiężyc[2].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Badania archeologiczno-ekshumacyjne w Bykowni rozpoczęto w 1989, na fali gorbaczowowskiej głasnosti[3]. Przeprowadzono wówczas doraźną ekshumację, po której zakończeniu władze ZSRR przyznały, że w lesie spoczywają osoby zamordowane przez funkcjonariuszy NKWD w latach 1937–1938 (wcześniej utrzymywano, że w Bykowni pogrzebano osoby zamordowane przez Niemców w czasie II wojny światowej)[3]. W 1990 natrafiono na dokumenty polskich obywateli[4]. Polskie prace ekshumacyjne były prowadzone w Bykowni w latach 2001, 2006, 2007 oraz ponownie w 2011 i 2012[5]. Pracami kierował prof. Andrzej Kola[6]. W 2007 natrafiono na nieśmiertelnik należący do st. sierż. Józefa Naglika[6]. W 2007 w zbiorowej mogile zostały pochowane szczątki 1488 obywateli RP[7]. Po kolejnych praca w 2011 ustanowiono następną mogiłę[7].

Wejście do lasu w Bykowni, gdzie znajduje się cmentarz, znajduje się przy drodze wyjazdowej z Kijowa, kilka kilometrów od stacji metra Lisowa[8]. Przy wstępie do lasu umieszczono pomnik łagiernika z napisem „1937”[9]. Z tego miejsca wiedzie lasem tzw. „czarna droga” z krzyżami po bokach[10]. Postawiono tam także monument przedstawiający platformę z tramwaju linii nr 23, którą dowożono ofiary na stracenie z Kijowa do Bykowni[11]. Dalej, na polanie powstał pomnik-kurhan zwieńczona krzyżem (tzw. „bracka mogiła”)[12].

Po przychylnym geście ze strony premiera Ukrainy Mykoły Azarowa względem powstania polskiego cmentarza i pomnika w Bykowni Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa rozpisała konkurs, na projekt cmentarza[13]. Projekt powstał w pracowni Marka Moderau[14]. 24 czerwca 2001 las bykowiański odwiedził papież Jan Paweł II podczas swojej pielgrzymki na Ukrainę[14]. 28 listopada 2011 Prezydent RP Bronisław Komorowski i Prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz wmurowali akt erekcyjny pod budowę Polskiego Cmentarza Wojennego w Kijowie-Bykowni[15]. Wraz z aktem erekcyjnym w ziemię w Bykowni wkopano urny z ziemią z Katynia, Kozielska, Ostaszkowa, Miednoje, Starobielska, Charkowa i Warszawy[16][15]. Uroczyste otwarcie i poświęcenie cmentarza odbyło się 21 września 2012[17]. W uroczystości wzięli udział m.in. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski, prezydent Ukrainy Wiktor Janukowicz, szef Kancelarii Prezydenta Jacek Michałowski, ministrowie: Bogdan Zdrojewski, Tomasz Siemoniak, Jaromir Sokołowski, Sławomir Rybicki, Irena Wóycicka, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Stanisław Koziej, biskup polowy Wojska Polskiego Józef Guzdek oraz krewni ofiar, m.in. z Federacji Rodzin Katyńskich, którzy na Ukrainę przyjechali specjalnym pociągiem[2][1]. Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni jest określany jako czwarty cmentarz katyński[18].

Przy wejściu na polski fragment upamiętnienia w Bykowni na bruku widnieje napis „Polski Cmentarz Wojenny”, a na kolumnach w dwoch językach „Pamięci obywateli Rzeczypospolitej Polskiej ofiar zbrodni katyńskiej aresztowanych po 17 września 1939 roku przez sowieckie NKWD i zamordowanych na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR z dnia 5 marca 1940 roku”[19]. Na mogile uwieczniono inskrypcję o treści „Tu spoczywają obywatele Rzeczypospolitej Polskiej, którzy na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR z 5 marca 1940 r. zostali zamordowani w więzieniu wewnętrznym NKWD w Kijowie. Szczątki ofiar zostały odnalezione podczas prac archeologicznych w latach 2001, 2006-2007, 2011-2012”[20].

25 stycznia 2017 nieznani sprawcy zdewastowali zarówno polską, jak i ukraińską część nekropolii poprzez umieszczenie obraźliwych antypolskich i antyukraińskich napisów na pomnikach[21].

 Zobacz też kategorię: Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d W Bykowni uroczyście otwarto Polski Cmentarz Wojenny. dzieje.pl, 2012-09-22. [dostęp 2012-11-10].
  2. a b Otwarcie Cmentarza Wojennego w Bykowni. prezydent.pl, 2012-09-21. [dostęp 2012-11-10].
  3. a b Odczytaliśmy dziewięć nazwisk. Rozmowa z prof. Andrzejem Kolą, szefem Zakładu Archeologii Podwodnej w Katedrze Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierownikiem prac ekshumacyjnych w Bykowni. Nasz Dziennik, 2011-06-04. [dostęp 2012-11-10].
  4. Cień Katynia 2015 ↓, s. 30.
  5. Cień Katynia 2015 ↓, s. 10, 12, 31.
  6. a b Cień Katynia 2015 ↓, s. 10.
  7. a b Cień Katynia 2015 ↓, s. 13.
  8. Cień Katynia 2015 ↓, s. 8, 20.
  9. Cień Katynia 2015 ↓, s. 8, 24, 25.
  10. Cień Katynia 2015 ↓, s. 10, 22-23.
  11. Cień Katynia 2015 ↓, s. 13, 24-25.
  12. Cień Katynia 2015 ↓, s. 10, 11, 30.
  13. Cień Katynia 2015 ↓, s. 10-11.
  14. a b Cień Katynia 2015 ↓, s. 11.
  15. a b Cień Katynia 2015 ↓, s. 118.
  16. Wspólne wmurowywanie aktu erekcyjnego. „Rzeczpospolita”, 2011-11-28. [dostęp 2012-11-10].
  17. Cień Katynia 2015 ↓, s. 9, 11.
  18. Cień Katynia 2015 ↓, s. 9, 121.
  19. Cień Katynia 2015 ↓, s. 124.
  20. Cień Katynia 2015 ↓, s. 127.
  21. AIP, Zdewastowano polski cmentarz ofiar NKWD, w: Głos Wielkopolski, 27.1.2017, s.13

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Cmentarze katyńskie Kontrola autorytatywna (cmentarz):
Na podstawie artykułu: "Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy