Powiat gorlicki


Na mapach: 49°39′N 21°10′E/49,650000 21,166667

Powiat gorlicki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powiat gorlicki – powiat w województwie małopolskim w Polsce, utworzony w 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Gorlice.

W skład powiatu wchodzą:

Trzy miejscowości powiatu posiadają prawa miejskie. Są to: Biecz, Bobowa i Gorlice.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[3] powiat zamieszkiwało 108 886 osób.

Spis treści

Demografia | edytuj kod

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2009):

[1]

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu gorlickiego w 2014 roku[4].


Kościoły i związki wyznaniowe | edytuj kod

Bezpieczeństwo publiczne | edytuj kod

Policja

  • Komenda powiatowa Policji w Gorlicach
  • Komisariat Policji w Bieczu
  • Komisariat Policji w Bobowej
  • Posterunek Policji w Uściu Gorlickim

Pogotowie ratunkowe

  • Szpital Specjalistyczny w Gorlicach
  • Zespół Ratownictwa Medycznego w Uściu Gorlickim
  • Zespół Ratownictwa Medycznego w Łużnej

Straż pożarna

  • Państwowa Straż Pożarna w Gorlicach
  • Ochotnicze Straże Pożarne w powiecie (63 jednostki)

Straż miejska

  • Posterunek Straży Miejskiej w Gorlicach

Wymiar sprawiedliwości

  • Prokuratura Rejonowa w Gorlicach
  • Sąd Rejonowy w Gorlicach

Oświata | edytuj kod

Powiat gorlicki zarządza 9 szkołami średnimi znajdującymi się w Gorlicach, Bieczu i Bobowej oraz dwoma specjalnymi ośrodkami szkolno-wychowawczymi.

W powiecie gorlickim znajdują się dwie szkoły rolnicze to jest ZSCKR w Bystrej (gmina Gorlice) oraz ZSCKR w Hańczowej (gmina Uście Gorlickie).

Przejścia graniczne | edytuj kod

W powiecie Gorlickim znajdują się cztery dawne przejścia graniczne ze Słowacją. Wszystkie przejścia graniczne z Polski na Słowację zostały zlikwidowane 21 grudnia 2007 w związku z przystąpieniem obu krajów do strefy Schengen, a przekraczanie granicy dozwolone jest w każdym miejscu.

Historia | edytuj kod

Walki z UPA | edytuj kod

Według UPA terenami należnymi Ukrainie były ziemie leżące na wschód i południe od linii Włodawa – Chełm – Zamość – Przeworsk – Brzozów – Krosno – Gorlice. Część tych terenów, które znalazły się za linią Curzona nazywano „Zakerzońskim Krajem”. Na obszarze tym Ukraińcy stworzyli własną nielegalną administrację podziemną.

Na terenie powiatu gorlickiego w 1945 roku UPA dysponowała trzema kompaniami (sotniami)[7]:

  • Sotnia „Lisa” – 180 strzelców (striłciw)
  • Sotnia „Brodycza” (Romana Horobelskiego) – 100 strzelców
  • Sotnia „Smyrnego” (Michała Fedaka) – 150 strzelców

W znacznej części strzelcy ci pochodzili z SS-Galizien. Do działań UPA oprócz tego moblilizowano (często przymusowo) miejscową ludność łemkowską osiągając liczbę sięgającą 1000 osób. Wobec trudności jakie napotykały takie akcje mobilizacyjne siły ukraińskie skierowały w 1946 roku na te tereny sotnię „Horisława” (Modesta Rypeckiego), która terroryzowała ludność łemkowską poddając karom osoby sprzyjające Polakom (od chłosty aż do śmierci włącznie). Sotnia ta wyruszyła też dalej na Sądecczyznę. W nocy z 27 na 28 czerwca 1946 roku napadła na posterunek MO i Urząd Gminy w Łabowej, paląc większość zabudowań wsi i mordując mieszkańców. Pościg wojskowy zmusił sotnię do odwrotu na ziemie gorlickie, gdzie 6 lipca zaatakowali i zlikwidowali posterunek MO i obrabowali spółdzielnię.

Sotnia „Brodycza” w czasie swej działalności na terenie powiatu gorlickiego dokonała[8]:

  • napad na lokal Komisji Wyborczej w Śnietnicy
  • trzykrotny napad na wieś Regetów Wyżny
  • napad na lokal Komisji Wyborczej w Uściu Ruskim
  • spalenie wsi Czarne
  • podpalenia w Zdyni i Smerekowcu
  • napad na wieś Gładyszów
  • napad i podpalenie we wsi Klimkówka.

W wyniku zaciętych walk, a także przeprowadzenia akcji Wisła, która odcięła UPA od zaplecza w postaci ludności łemkowskiej, sotnie Brodycza i Smyrnego zostały rozbite a ich resztki przedostały się do Czechosłowacji. Sotnia „Lisa” wycofała się na wschód.

Starostowie | edytuj kod

Sąsiednie powiaty | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.”, GUS.
  2. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  3. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019 .
  4. Powiat gorlicki polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  5. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-01-14] .
  6. Ośrodki, www.buddyzm.pl [dostęp 2019-07-14]  (pol.).
  7. W. Boczoń: Za ziemię ojców, 1989, s. 143.
  8. W. Boczoń: Za ziemię ojców, 1989, s. 144.
  9. Ingres administratora apostolskiego dla spraw Łemkowszczyzny. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 229 z 6 października 1936. 
  10. 18 starostów zwolnił Minister Spraw Wewnętrznych. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 206 z 11 września 1937. 
  11. Pożegnanie starosty gorlickiego Romualda Klimowa przez Rodzinę Urzędniczą. nac.gov.pl. [dostęp 2014-11-18].
  12. BIP powiatu gorlickiego

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Powiat gorlicki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy