Program Zond


Program Zond w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Sonda 3MW-4 (Zond 2 i 3) Statek typu 7KŁ1

Program Zond (ros. Зонд, pl. Sonda) – nazwa, pod którą odbywały się loty w ramach dwóch różnych programów radzieckich bezzałogowych lotów kosmicznych.

  • W latach 1963–1965 w kierunku Wenus, Marsa i Księżyca wysyłane były sondy kosmiczne typu 3MW[1], które w przypadku udanego startu otrzymywały nazwę Zond. Miały one masę od 800 do 996 kg i konstrukcję analogiczną do późniejszych sond Wenera 2 i Wenera 3. Celem tego programu było skonstruowanie uniwersalnego typu sond kosmicznych przeznaczonych do badania Wenus i Marsa. Sondy wynoszone były przy użyciu rakiet nośnych typu Mołnia. Jedyną udaną misją był lot sondy Zond 3.
  • W latach 1967–1970 pod nazwą Zond odbywały się próbne loty w kierunku Księżyca statków kosmicznych typu Sojuz 7K-Ł1. Miały one masę od 5140 do 5390 kg i dokonywały oblotu wokół Księżyca bez wchodzenia na jego orbitę, po czym powracały na Ziemię. Statki wynoszone były przy użyciu rakiet nośnych typu Proton. Wszystkie odbyte loty programu były bezzałogowe, planowano jednak wykonanie lotu z dwuosobową załogą. Po sukcesie amerykańskiego lotu Apollo 8 oraz z powodu nękających program awarii i katastrof zrezygnowano z przeprowadzenia lotu załogowego. Jedynymi w pełni udanymi lotami tego programu były misje Zond 7 i Zond 8.

Niektóre źródła[2] nadają nieoficjalną nazwę Zond Ł1S testom statku Sojuz 7K-Ł1S (znanego także pod nazwą Sojuz 7K-Ł1A). Był on częścią radzieckiego programu mającego doprowadzić do lądowania człowieka na Księżycu. Sojuz 7K-Ł1S przeznaczony był do wejścia na orbitę wokółksiężycową i następnie do lotu powrotnego na Ziemię. Masa statku wynosiła około 6900 kg. Wszystkie próby startu zakończyły się katastrofami rakiet nośnych N1.

Spis treści

Lista misji programu Zond | edytuj kod

W latach 1964–1970 wystrzelono 8 statków, które otrzymały nazwę Zond. Oprócz tego, z powodu awarii rakiet nośnych, wiele statków nie otrzymało oficjalnej nazwy lub otrzymało nazwę ukrywającą ich prawdziwy program misji. W roku 1968 Zond 5 jako pierwszy statek kosmiczny wrócił na Ziemię po dokonaniu lotu wokół Księżyca.

Wszystkie daty podane są według czasu uniwersalnego (UTC). Kursywą oznaczono nieoficjalne nazwy misji zakończonych katastrofami rakiet nośnych.

  • Szarożółty oznacza misje zakończone częściowym lub pełnym sukcesem.
  • Jasnoszary oznacza misje zakończone niepowodzeniem.

Kolejne sondy typu 3MW zostały włączone do programu Wenera i otrzymały nazwy Wenera 2, Wenera 3 i Kosmos 96.

Planowane po misji Zond 8 loty statków 7K-Ł1 No. 10Ł i 7K-Ł1 No. 15Ł zostały odwołane.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Skrót 3MW oznacza trzecią generację sond Mars-Wenera. W źródłach angielskojęzycznych używany jest skrót 3MV.
  2. Tentatively Identified Missions and Launch Failures. National Space Science Data Center; NASA.
  3. Część źródeł podaje numer seryjny sondy jako 3MW-1A No. 2
  4. a b c d e f James Harford: Siergiej Korolow. O krok od zwycięstwa w wyścigu na Księżyc. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, s. 167. ISBN 83-7469-165-4.
  5. Część źródeł podaje numer seryjny sondy jako 3MW-4A No. 3
  6. Źródła nie są zgodne co do przebiegu lotu Kosmosa 146. Więcej informacji w: S. Grahn, B. Hendrickx The continuing enigma of Kosmos 146 and Kosmos 154
  7. Awaria układu sterowania podczas wejścia w atmosferę i lądowanie po trajektorii balistycznej. Kapsuła lądownika Zond 4 została, na rozkaz kontroli naziemnej, wysadzona przez układ samozniszczenia nad Zatoką Gwinejską. Oficjalnie podano wówczas fałszywą informację, że sonda została wprowadzona na orbitę heliocentryczną.
  8. Według różnych źródeł w wypadku zginął jeden lub trzech techników.

Bibliografia | edytuj kod

  • Jonathan McDowell: Launchlog. Jonathan's Space Report.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Program Zond" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy