Przeworno


Na mapach: 50°41′07″N 17°10′03″E/50,685278 17,167500

Przeworno w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przeworno (niem. Prieborn) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, siedziba gminy Przeworno.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Obok miejscowości płynie niewielka rzeka Krynka, dopływ Oławy.

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1155, kiedy to papież Hadrian IV w wydanej bulli wymienia Przeworno i kilka okolicznych wiosek jako własność biskupa wrocławskiego Tomasza. W 1264 wymieniana w kronikach jako Priborn. W XIII i XIV wieku okoliczne tereny były własnością rycerzy: Gocława Wrony, Bogusława Komesa ze Strzelina, Jarosława na Gromniku i Marbnta. Od połowy XIV wieku lenno czeskie[2]. Od roku 1477 do połowy XVII wieku ziemie należały do rodu Czirnów. Od 1642 przez pewien czas ziemie należały do książąt brzeskich by w końcu, w roku 1675, trafić pod władanie cesarza austriackiego. Od roku 1742 na terenie Prus, Przeworno staje się własnością berlińskiego szpitala Charité.

Od roku 1945 ponownie na terenie Polski, okoliczne ziemie zasiedlone zostały przez przybyszów z byłych kresów wschodnich.

Podział administracyjny | edytuj kod

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Demografia | edytuj kod

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyło 1215 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Przeworno.

Zabytki | edytuj kod

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[3]:

  • zespół zamkowy:
    • zamek, z 1543, przebudowany w połowie XVII wieku, i w początkach XX wieku.
    • park, z drugiej połowy XVII w., XIX w.

inne zabytki:

  • kościół z XIII wieku, wzmiankowany w 1335, w obecnej postaci z 1729-1733. W ołtarzu rzeźbiony tryptyk z 1580, w 1679 w podziemiach pochowany August, ostatni męski potomek Piastów brzeskich[2];
  • kościół poewangelicki;
  • tablica metrykalna pieca wapienniczego z 1845, rozebranego w latach 50. XX wieku na materiały budowlane, znajduje się w Lapidarium UAM w Poznaniu.

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Ząbkowice Śląskie - Bobolice - Cierniowa Kopa - Zameczny Potok - Muszkowicki Las Bukowy - Muszkowice - Henryków - Raczyce - Witostowice - Nowolesie - Nowoleska Kopa - Kalinka - Nowina - Dzierzkowa - Siemisławice - PrzewornoKrzywinaGarnczarekSkrzyżowanie pod DębemBiały Kościół

droga Szklary-Samborowice (szlak zielony) - Jagielno - Krynka - Przeworno - Strużyna - Kaszówka - Jegłowa kop. - Gromnik - Skrzyżowanie nad Wąwozem Pogródki - Biały KościółNieszkowiceCzerwieniecKowalskieŻelowicePiotrkówekOstra GóraNiemcza - Gilów - Piława Dolna - Góra Parkowa - Bielawa - Kalenica - Nowa Ruda - Tłumaczów - Radków - Pasterka - Karłów - Skalne Grzyby - Batorów - Duszniki-Zdrój - Szczytna - Zamek Leśna - Polanica-Zdrój - Bystrzyca Kłodzka - Igliczna - Międzygórze - Przełęcz Puchacza[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 102
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 146. [dostęp 30.9.2012].
  4. Informacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 3.08.2015

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Przeworno" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy