Roman Umiastowski


Roman Umiastowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Roman Umiastowski ps. „Bolesław Żarnowiecki” (ur. 10 lutego 1893 w Warszawie, zm. 29 grudnia 1982 w Londynie) – historyk wojskowości, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 10 lutego 1893[1]. Absolwent gimnazjum Mariana Rychłowskiego w Warszawie[1]. W latach 1914–1918 służył w armii rosyjskiej[1].

W latach 1922-1923 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1923, po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział na stanowisko szefa sztabu zastępcy Inspektora Armii Nr I[2]. Rok później zajmował stanowisko IV referenta w Inspektoracie Armii Nr I w Wilnie. Inspektorem armii był wówczas gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz, a referentami: płk SG Władysław Bortnowski, ppłk SG Wincenty Kowalski, ppłk SG Stanisław Świtalski i mjr SG Leon Koc. Będąc słuchaczem Wyższej Szkoły Wojennej, a następnie oficerem sztabu, pozostawał oficerem nadetatowym 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie.

W 1928 był wykładowcą w Wyższej Szkole Wojennej. 5 listopada 1928 roku ogłoszono jego przeniesienie do dowództwa 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko szefa sztabu[3]. 20 września 1930 roku został przeniesiony do 84 pułku piechoty w Pińsku na stanowisko dowódcy batalionu[4]. 23 marca 1932 roku został przeniesiony do 28 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[5][6]. Od września 1937 roku do marca 1939 roku dowodził 37 Łęczyckim pułkiem piechoty w Kutnie.

Podczas kampanii wrześniowej był szefem propagandy w Sztabie Naczelnego Wodza. 6 września 1939, krótko przed północą, wezwał przez radio mieszkańców Warszawy do udziału w budowie barykad i umocnień wobec bezpośredniego zagrożenia miasta przez Niemców[7]. Jednocześnie wezwał wszystkich mężczyzn zdolnych do noszenia broni, a nie powołanych dotychczas do wojska, do bezzwłocznego opuszczenia stolicy i udania się na wschód, gdzie mieli zostać zmobilizowani[8]. Apel ten wywołał panikę; jeszcze przed świtem 7 września tysiące osób zaczęło opuszczać miasto w kierunku wschodnim[8]. Umiastowski został odwołany z funkcji szefa propagandy przez gen. Waleriana Czumę, który powołał na jego miejsce Wacława Lipińskiego[9].

Od sierpnia 1940 roku przebywał w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay[10].

Powieściopisarz, pod pseudonimem Bolesław Żarnowiecki wydał dwie powieści science fiction, Rok 1974 i Rok 1975, opowiadające o sojuszu polsko-francusko-czesko-japońskim. Myśl techniczna powieści była dosyć nowatorska, zawierały się w niej „fototelefon”, „latające torpedy sterowane radiem”, działa nasłuchowe i pancerze piechoty. Innym wątkiem była broń zatrzymująca samoloty w locie i „awiomatki” (lotniskowce). W 1933 roku ukazała się jego książka Wśród trujących mgieł gazowych, będąca "montażem pamiętnikarskim" mówiącym o stosowaniu gazów bojowych w czasie wojny, szczególnie zaś w czasie bitwy nad Rawką[11].

Awanse | edytuj kod

  • kapitan – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty
  • major – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 106 lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • podpułkownik – 14 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 6 lokatą w korpusie oficerów piechoty

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c P. M. Żukowski, Kontrowersje wokół działalności ppłk. dypl. Romana Umiastowskiego we wrześniu 1939, w: Polska bez Marszałka. Dylematy obozu piłsudczykowskiego po 1935, red. M. Wołos, K. Kania, Toruń 2008, s. 390.
  2. Dziennik Personalny Nr 63 z 27.09.1923 r., s. 587.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 355.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 295.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  6. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 24, 558.
  7. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 33. ISBN 978-83-240-1057-8.
  8. a b Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 34. ISBN 978-83-240-1057-8.
  9. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 27. ISBN 83-01-04207-9.
  10. Dowództwo Stacji Zbornej Oficerów Rothsay, rozkaz dzienny nr 1, 25 sierpnia 1940 roku, s. 2.
  11. Wśród trujących mgieł gazowych, „Wiadomości Literackie”, X (18), 23 kwietnia 1933, s. 3 .
  12. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 24.
  13. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1556)
  14. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2105 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1755)

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Roman Umiastowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy