Romanowowie


Romanowowie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Flaga Romanowów Maria Fiodorowna Car Mikołaj II i jego rodzina

Romanowowie (ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego. W linii męskiej dynastia wygasła w 1730 roku, po czym nazwę rodu przyjął spowinowacony z Romanowami niemiecki ród Holstein-Gottorp.

Spis treści

Dzieje rodu | edytuj kod

Za protoplastę rodu Romanowów uważa się powszechnie kniazia Andrzeja Iwanowicza Kobyłę (XV w.), jego potomkowie używali nazwiska Kobylin. Jednym z jego synów był Fiodor Kobylin (gubernator Nowogrodu). Potomkowie jednego z wnuków Fiodora, Zacharija Iwanowicza, przyjęli nazwisko Zacharin. Wnukowie Zacharija (synowie Jurija Zachariewicza) posługiwali się podwójnym nazwiskiem Juriewicz-Zacharyn, a jednym z nich był Roman Juriewicz-Zacharyn (ok. 1470-1543), od którego imienia potomkowie stworzyli nazwisko Romanow[1].

Roman Jurjewicz miał syna Nikitę i córkę Anastazję, żonę Iwana IV Groźnego. Ślub został zawarty 3 lutego 1547 r. na Kremlu. Małżeństwo okazało się nadzwyczaj dobrane i udane. Nie wszystkie sprawy rodzinne układały się jednak najlepiej: małżonkowie doczekali się 6 dzieci: trzech córek i trzech synów, z których dwóch: Dymitr i Iwan zmarło tragicznie. Jedynie najmłodszy, Fiodor, został carem, zarazem ostatnim z dynastii Rurykowiczów. Nikita Zacharyn w 1563 roku został dworzaninem Iwana IV. Pod koniec życia wstąpił do monastyru pod imieniem Nifont. Miał czterech synów, w tym Fiodora, późniejszego patriarchę Moskwy - pod imieniem mniszym Filaret. Synem Fiodora był Michał – pierwszy Romanow zasiadający na tronie carskim. Michał Romanow został wybrany na cara Wszechrusi przez Sobór Ziemski złożony z mieszczan i szlachty rosyjskiej 21 lutego 1613 i ukończył okres Wielkiej Smuty trwający od śmierci cara Fiodora Rurykowicza (1598).

Męska linia Romanowów wygasła wraz ze śmiercią Piotra II w 1730 roku. W 1762 r. wnuk Piotra I Wielkiego, książę Holsztynu Karol Piotr Ulryk z dynastii Oldenburgów zasiadł na tronie imperatorów Rosji jako Piotr III Holstein-Gottorp-Romanow. Po okresie panowania jego żony Katarzyny II (1762-1796), jego potomkowie zasiadali na tronie rosyjskim do 1917 r. Od panowania Piotra III Holstein-Gottorp-Romanow niektórzy mówią o dynastii Holstein-Gottorp-Romanow (porównaj: Habsburgowie/Dom Habsbursko-Lotaryński) pomimo, że Piotr III wraz ze swymi potomkami przyjął nazwisko Romanow rezygnując z nazwiska rodowego.

Ostatni car Mikołaj II wraz z małżonką i ich dziećmi, został rozstrzelany w nocy 16 na 17 lipca 1918 przez bolszewików.

Współczesność | edytuj kod

Ród Romanowów liczy obecnie ponad 40 osób obojga płci mieszkających w większości poza granicami Rosji. Pretendentką do tronu rosyjskiego jest obecnie Maria Władimirowna Romanowa, tytularna imperatorka Wszechrosji (де-юpe Импepатpицa и Caмoдеpжцa Bcеpoccийcкaя) mieszkająca w Danii. Przy okazji sprowadzenia do Rosji ciała i ponownego pogrzebu cesarzowej Marii Fiodorowny w Sankt Petersburgu 28 września 2006, Maria Władimirowna miała mimo wszystko precedencję przed wszystkimi żałobnikami, stojąc samotna w pierwszym rzędzie, co najwyraźniej zostało ustalone z rosyjskimi władzami cerkiewnymi i państwowymi.

Morganatyczne gałęzie Romanowów | edytuj kod

Genealogia | edytuj kod

Romanowowie | edytuj kod

Andrzej Iwanowicz Kobyła (zm. 1347) x ? │ ├─> Szymon Zerbetowicz │ ├─> Aleksander Jolkow │ ├─> Wasyl Wantejow │ ├─> Gawrył Gawszarow │ └─> Fiodor Koszkin (zm. 1407) x ? │ ├─> Michał Koszkin │ ├─> Fiodor Koszkin │ ├─> Aleksander Koszkin │ ├─> Anna Koszkina │ x Fiodor Michajłowicz (zm. 1410), książę Mikuliński │ └─> Iwan Fiodorowicz Koszkin (zm. 1427) x ? │ ├─> Iwan Koszkin │ ├─> Fiodor Koszkin │ ├─> Jakub Iwanowicz Koszkin │ └─> Zachariusz Koszkin (ur. 1461) x ? │ └─> Jerzy Koszkin (zm. 1504) x Irena Tuszkow │ └─> Roman Zacharyn-Koszkin (zm. 1543) x ? │ ├─> Anastazja Romanowna Zacharyna (1520–1560) │ x Iwan IV Groźny (1530-1584), wielki książę moskiewski, car Wszechrusi │ └─>Nikita Zacharyn (zm. 1586) x Wawara Iwanowna Chowryna │ ├─> Fiodor Nikiticz Romanow (1553–1633), patriarcha moskiewski i całej Rusi │ x Ksenia Iwanowna Szestowa │ │ │ ├─> Borys (ur. 1592) │ │ │ ├─> Nikita (ur. 1593) │ │ │ ├─> Lew (ur. 1597) │ │ │ ├─> Tatiana (ur. 1611) │ │ x Iwan Michaiłowicz Katyjew─Rostowski (zm. 1640) │ │ │ ├─> Michał I Romanow (1596–1645), car Rosji │ │ x Maria Władimirowna Dołgoruka (1601–1625) │ │ x Eudoksja Strieszniewa (1608-1645) │ │ │ │ │ ├─> Irena (1627–1679) │ │ │ │ │ ├─> Pelagia (1628–1629) │ │ │ │ │ ├─> Aleksy I Romanow (1629–1676), car Rosji │ │ │ x Maria Milosławska (1625–1669) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Dmitr (1648–1649) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Eudokia (1650–1712) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Marfa (1652–1707) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Aleksy Aleksiejewicz Romanow (1654–1670) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Anna (1655–1659) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Zofia Romanowa(1657–1704) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Katarzyna (1658–1718) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Maria (1660–1723) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Fiodor III Romanow (1661–1682), car Rosji │ │ │ │ x Agafia Gruszecka (1665-1681) │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─> Eliasz (ur. i zm. 1681) │ │ │ │ │ │ │ │ x Marfa Apraksina 1664-1716 │ │ │ │ │ │ │ ├─> Feodozja (1662–1713) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Symeon (1665–1669) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Iwan V Romanow (1666─1696), car Rosji │ │ │ │ x Praskowia Sałtykowa(1664-1723) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Maria (1689–1692) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Feodozja (1690–1691) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Katarzyna Iwanowna (1691─1733) │ │ │ │ │ x Karol Leopold Mecklenburg-Schwerin (1678-1747), książę Meklemburgii │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Anna Iwanowna Romanowa (1693–1740), caryca Rosji │ │ │ │ │ x Fryderyk Wilhelm Kettler, książę Kurlandii i Semigalii │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─> Praskowia (1694–1731) │ │ │ │ x Iwan Dymtriew-Mamonow (1680–1730) │ │ │ │ │ │ │ └─> Eudokia (1669–1669) │ │ │ │ │ │ x Natalia Naryszkina (1651-1694) │ │ │ │ │ │ │ ├── Piotr I Wielki (1672–1725), car Rosji │ │ │ │ x Eudoksja Łopuchina (1669-1731) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Aleksy Piotrowicz Romanow (1690–1718) │ │ │ │ │ x Szarlotta Krystyna Braunschweig-Wolfenbüttel (1694–1715) │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Natalia (1714-1728) │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─> Piotr II Romanow (1715-1730) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Aleksander (1691–1692) │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─> Paweł (1693–1693) │ │ │ │ │ │ │ │ x Katarzyna I (1683–1727), caryca Rosji │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Anna Piotrowna (1708–1728) │ │ │ │ │ x Karol Fryderyk von Holstein (1700-1739) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Elżbieta Romanowa (1709–1762), caryca Rosji │ │ │ │ │ x Aleksy Razumowski (1709-1771) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Natalia (1713–1715) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Małgorzata (1714–1715) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Piotr (1715–1719) │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─> Paweł (1717–1717) │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─> Natalia (1718–1725) │ │ │ │ │ │ │ ├─> Natalia (1673–1716) │ │ │ │ │ │ │ └─> Fiodora (1674–1677) │ │ │ │ │ ├─> Anna (1630–1692) │ │ │ │ │ ├─> Marfa (1631–1633) │ │ │ │ │ ├─> Iwan (1633–1639) │ │ │ │ │ ├─> Zofia (1634–1636) │ │ │ │ │ ├─> Tatiana (1636–1706) │ │ │ │ │ ├─> Eudoksja (ur. 1637) │ │ │ │ │ └─> Wasyl (ur. 1639) │ │ │ └─> Iwan (ur. 1599) │ ├─> Anna (ur. 1585) │ └─> Eufemia (ur. 1602) 
 x Eudokia Aleksandrowa Gorbataj─Szujska │ ├─> Michał (ur. 1605) │ ├─> Aleksander (ur. 1605) │ ├─> Wasyl (ur. 1601) │ ├─> Iwan Nikitowicz Romanow (zm. 1640) │ x Iliana Fidorowna Massalaska │ │ │ ├─> Nikita (1607–1654) │ │ │ ├─> Andrzej (ur. 1609) │ │ │ ├─> Dymitr (ur. 1611) │ │ │ ├─> Irena (ur. 1615) │ │ │ ├─> Praskowia (ur. 1622) │ │ │ └─> Iwan (ur. 1625) │ ├─> Iliana (ur. 1565) │ ├─> Marfa (ur. 1610) │ x Borys Kambulatowicz Czerkaski │ └─> Irena (ur. 1636) x Iwan Iwanowicz Godunow 

Romanowowie, linia Holstein-Gottorp | edytuj kod

Linie boczne | edytuj kod

Konstantynowicze | edytuj kod
Mikołajewicze | edytuj kod

Michałowicze | edytuj kod

Linie morganatyczne | edytuj kod

Bielewscy-Żukowscy | edytuj kod
Juriewscy | edytuj kod
Paley | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Pochodzenie rodu Romanowów .

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (dynastia):
Na podstawie artykułu: "Romanowowie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy