Rynek w Jordanowie


Na mapach: 49°38′57,3″N 19°49′48,0″E/49,649250 19,830000

Rynek w Jordanowie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rynek w Jordanowie – centralny plac miejski Jordanowa.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Do 1939 | edytuj kod

Rynek powstał w okresie lokacji miasta w 1564 i mając dwa hektary powierzchni był jednym z większych w regionie. Do drugiej połowy XX wieku zachowała się częściowo (osiem domów) charakterystyczna małomiasteczkowa, drewniana zabudowa przyrynkowa. Były to domy ustawione szczytami do rynku, wyróżniające się bezsłupowymi podcieniami utworzonymi poprzez nadwieszenie poddasza lub wysunięcie przed szczyt daszka przyzbowego. Domy te miały najczęściej konstrukcję wieńcową, a rzadziej sumikowo-łątkową. Wyróżniała się wśród nich Karczma Aleksandrowicza - jeden z najstarszych obiektów Jordanowa. W początku XX wieku pierzeja zachodnia uległa przebudowie. Domy drewniane zastąpiono murowanymi kamienicami. Wzniesiono też budynek sądu o historyzującej zabudowie (późniejsza poczta). Neogotycki, wolnostojący ratusz zaprojektował Jan Sas-Zubrzycki[1].

Po 1939 | edytuj kod

4 września 1939 większość drewnianej zabudowy spłonęła (głównie pierzeja wschodnia i częściowo południowa). Miasto podpalili niemieccy barbarzyńcy w odwet za zacięty opór Polaków w bitwie jordanowskiej (10. brygada kawalerii generała Stanisława Maczka). Po zakończeniu wojny nie podjęto kroków mających na celu rekonstrukcję dawnej zabudowy. Z ośmiu ocalałych domów drewnianych w latach 60. XX wieku rozebrano dwa. Plan zagospodarowania miasta i gminy z 1974 zakładał rozbiórkę pozostałych i zastąpienie ich zabudową murowaną o podobnych gabarytach. Na podstawie tego planu lokalne władze wykupiły drewniane domy celem ich wyburzenia i postawiania nowoczesnego zespołu mieszkaniowo-usługowego. Mimo interwencji konserwatora wojewódzkiego, a także Studenckiego Koła Naukowego Architectura Militaris (Politechnika Krakowska), które wsparli opiniami Wiktor Zin i Janusz Bogdanowski, resztki starej zabudowy rozebrano w 1989 bez dokonania inwentaryzacji[1]. Obecnie w miejscu starej zabudowy mieści się galeria handlowa z 2015 (zastąpiła ona tymczasowe budki handlowe zwane Manhattanem stojące w miejscu starych domów)[2].

Targi | edytuj kod

Do drugiej połowy XX wieku dotrwała tradycja jarmarków i targów bydła na rynku[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Jan Kurek, Śmierć zabytków Jordanowa, w: Spotkania z Zabytkami, nr 3/1990, s. 2-6, ISSN 0137-222X
  2. Sucha24, Nowe oblicze rynku w Jordanowie

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Rynek w Jordanowie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy