Salmopol


Na mapach: 49°40′50″N 18°57′55″E/49,680583 18,965361

Salmopol w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Salmopol – część miasta Szczyrk, leżąca w wąskiej dolinie źródłowego potoku Żylicy, najwyżej położonymi domostwami sięgająca na grzbiety w otoczeniu Przełęczy Salmopolskiej.

Nazwę Salmopol zanotowano po raz pierwszy w 1688 r. Określano nią wówczas nową wieś założoną w górskim ustroniu na terenie ówczesnego tzw. państwa żywieckiego (a więc już na terenie Rzeczypospolitej) przez osadników wyznania luterańskiego, którzy w okresie kontrreformacji zbiegli z terenu Księstwa Cieszyńskiego przed prześladowaniami religijnymi.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 r. w 33 budynkach w Salmopolu mieszkało 169 osób, z czego wszyscy byli polskojęzyczni, 50 (29,6%) było katolikami a 119 (70,4%) innych wyznań[1] (tu praktycznie: ewangelikami).

Tak pisał o Salmopolu w przewodniku po Beskidach Kazimierz Sosnowski na początku XX w.:

Mimo najcięższych warunków bytu gmina to jednak wzorowa; nędza i niechlujstwo są tu nieznane, moralność, oświata i pracowitość stoją wysoko. Chaty pouczepiane po zboczach, skrawki pól w braku koni orzą ludzie sami, żniwa w późnej jesieni. W środku wioski stylowa szkoła drewniana, służąca zarazem za kościół ewangelicki.

Szkoła owa, wzniesiona w 1897 r., była jedyną w tym czasie polską szkołą ewangelicką w Galicji posiadającą prawa szkoły publicznej.

W 1927 r. gminę Salmopol włączono do Szczyrku. Jej szybki rozwój rozpoczął się z końcem lat 60. XX w., kiedy to oddano do użytku nową drogę ze Szczyrku przez Przełęcz Salmopolską do Wisły (obecnie jest to droga wojewódzka nr 942), a następnie uruchomiono kilka wyciągów narciarskich (z Soliska na Polanę Pośrednie i pod samą Przełęczą Salmopolską).

Salmopol posiada komunikację autobusową z Bielskiem-Białą przez centrum Szczyrku.

Przez Salmopol biegnie znakowany żółtym kolorem szlak turystyczny ze Szczyrku Soliska na Przełęcz Salmopolską. W budynku dawnej szkoły przed II wojną światową istniała stacja turystyczna Beskidenverein[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.
  2. Tomasz Biesik: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała: Wyd. „Logos” Agnieszka Korzec-Biesik, 2013, s. 181–18243. ISBN 978-83-925599-3-1.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Salmopol" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy