Scottish Premier League


Scottish Premier League w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Scottish Premier League (SPL, obecnie Clydesdale Bank Premier League od nazwy sponsora rozgrywek) – najwyższa, zawodowa liga piłkarska w Szkocji w latach 1998–2013. W 2013 podjęto decyzję o połączeniu ze Scottish Football League i utworzeniu Scottish Professional Football League[1].

Liga ta zajmuje obecnie 17. pozycję w rankingu UEFA, według którego przydzielane są miejsca w europejskich pucharach (Liga Mistrzów i Liga Europy)[2]. W sumie 19 klubów konkurowało w SPL od jego inauguracji w sezonie 1998/99, ale tylko dwa z nich zdobyły tytuł mistrza: Celtic F.C. (osiem) i Rangers (siedem).

Spis treści

Powstanie ligi | edytuj kod

Przed 1998/99 | edytuj kod

Zanim powstała SPL istniała Scottish Football League (SFL) podzielona na dwie ligi między którymi na koniec sezonu dochodziło do wymiany (awans-degradacja). Od połowy lat 70. SFL wydzieliła trzy klasy rozgrywkowe: Scottish Football League Premier Division – Premier Division (dawniej Division One), Scottish Football League First Division – First Division (dawniej Division Two) oraz nowo dodana Scottish Football League Second Division – Second Division. System ten wszedł w życie w sezonie 1975/76. Taki podział funkcjonował aż do sezonu 1994/95, kiedy to wprowadzono nową klasę rozgrywkową: Scottish Football League Third Division – Third Division. Wszystkie cztery poziomy rozgrywek obejmowały po 10 klubów.

Początki SPL | edytuj kod

W dniu 8 września 1997 Premier Division postanowiła oddzielić się od SFL, biorąc przykład z podobnego podziału w Anglii w sezonie 1992/93. Decyzja ta została napędzana przez chęć generowania jak największych dochodów w przez czołowe kluby w Szkocji. Początkowo pieniądze sponsora zostały podzielone proporcjonalnie między wszystkie kluby zrzeszone we wszystkich 4 dywizjach, jednak po powstaniu Scottish Premier League, równy podział przestał obowiązywać.

Pierwotnie SPL zawierała 10 klubów, ale od sezonu 2000/01 rozszerzono ją do 12. Wzrost z 10 do 12 klubów był częścią umowy zawartej z SFL w celu otrzymania zgody na podział. Od tego czasu SPL niezmiennie funkcjonuje w takim samym układzie.

Sponsorzy | edytuj kod

Od marca 1999 sponsorem rozgrywek był Bank of Scotland. Umowa wygasła wraz z zakończeniem sezonu 2006/07. Nowym sponsorem został Clydesdale Bank. Czteroletnia umowa warta 8 milionów funtów weszła w życie w lipcu 2007[2].

Format rozgrywek | edytuj kod

Rozgrywki | edytuj kod

Obecnie w Scottish Premier League gra 12 klubów. Zespoły otrzymują trzy punkty za zwycięstwo i jeden punkt za remis. Nie przyznawane są punkty za porażkę. O klasyfikacji w tabeli decyduje całkowita liczba punktów, różnica bramkowa i bramki strzelone. Na koniec każdego sezonu klub z największą liczba punktów zostaje koronowany na mistrza. Jeśli liczba punktów jest równa, liczy się bilans bramkowy i gole strzelone.

W czasie sezonu, który zwykle trwa od sierpnia do maja, każdy klub gra z pozostałymi trzy razy – raz albo dwa razy u siebie i na wyjeździe lub odwrotnie. Po tej fazie rozgrywek, w której wszystkie kluby rozegrają 33 mecze, ligę dzieli się na „Grupę Mistrzowską” i „Grupę Spadkową”, z których każda liczy po 6 zespołów, przynależność do danej grupy determinuje pozycja w tabeli po 33 kolejkach, odpowiednio – drużyny z miejsc 1-6 i 7-12. Następnie każdy klub gra z każdym ze swojej grupy – 5 meczów, razem 38 spotkań w sezonie. Drużyny z „Grupy Spadkowej” nie mogą ukończyć sezonu na miejscu wyższym niż 7., nawet jeśli zdobyły więcej punktów. Taka sytuacja miała miejsce w sezonie 2005/06, kiedy to Inverness CT (7. lokata) zdobył więcej punktów od będącego na 4. pozycji Hibernianu.

Na początku każdego sezonu w szkockiej ekstraklasie „przewiduje” się prawdopodobne miejsca danego klubu, w celu opracowania idealnego terminarza rozgrywek, zapewniającego grę wszystkich klubów z innymi dwa razy u siebie i dwa razy na wyjeździe. Rozstawienie klubów jest oparte na wynikach z poprzednich lat. Jednakże jeżeli klub zakończy pierwszą fazę w innej grupie, niż przewidywano, jest możliwość, że dany zespół rozegra więcej meczów na wyjeździe, niż w domu lub na odwrót. Aby uniknąć sytuacji, w której nie wszystkie zespoły rozegrały po 19 domowych i wyjazdowych meczów, terminarz ostatnich 5 kolejek ustala się w taki sposób, że kluby mogą rozegrać w sezonie 3 mecze na jednym boisku i 1 mecz na drugim, zamiast równo – po 2.

Po zakończeniu sezonu ostatni, 12 zespół SPL zostaje przesunięty do S.F.L. First Division, a jego miejsce zajmuje zwycięzca tejże ligi, pod warunkiem że spełnia określone kryteria dotyczące stadionu.

Europejskie kwalifikacje | edytuj kod

Scottish Premier League jest obecnie sklasyfikowana na 13. miejscu rankingu UEFA, co oznacza, że dwa kluby kwalifikują się do rozgrywek Ligi Mistrzów (zwycięzca w 3. rundzie kwalifikacji dla mistrzów, wicemistrz także w 3. rundzie eliminacyjnej, ale dla „nie-mistrzów”), a dwa do Ligi Europejskiej (drużyny z miejsc 3-4). Zwycięzca Pucharu Szkocji również uzyskuje kwalifikację do Ligi Europejskiej.

Jeżeli zdobywca Pucharu Szkocji ma już zapewniony start w europejskich pucharach, miejsce zajmuje finalista pucharu, lub jeśli ten także ma już pewne miejsce w Europie – drużyna z 5. miejsca. Kluby mają też szansę zakwalifikować się do Ligi Europejskiej za pośrednictwem rankingu UEFA Fair Play.

Tak dobra pozycja Szkocji w rankingu to zasługa głównie drużyn z Glasgow, które dochodziły do finału Pucharu UEFA[3]. W sezonie 2002/03 Celtic przegrał w Sewilli z FC Porto 2:3, a 5 lat później Rangers ulegli w Manchesterze Zenitowi St. Petersburg 0:2[4]. Równie ważne były awanse tych samych zespołów do fazy pucharowej Ligi Mistrzów – Rangers (jako pierwszy szkocki klub) w sezonie 2005/06 i Celtic w dwóch kolejnych sezonach.

Awanse i spadki | edytuj kod

W 2003 r. zasady promocji do SPL wywołały sporo kontrowersji, gdy po zakończeniu sezonu członkowie najwyższej klasy rozgrywkowej głosowali przeciw przyjęciu zwycięzcy Scottish First Division 2002/03 – Falkirk z powodu zbyt małego stadionu (wymagane było 10 000 miejsc, Falkirk miał niespełna 6 000), mimo iż ci mieli zgodę Airdrie United na rozgrywanie domowych meczów na ich stadionie spełniającym kryteria[5]. Ostatecznie w lidze pozostał Motherwell

Ta sama sytuacja miała miejsce w 2004 r., ale po kilku głosowaniach i dyskusji, w tym groźbach sądowych, Inverness Caledonian Thistle został ostatecznie dopuszczony do gry w SPL pod warunkiem, że beniaminek będzie rozgrywał domowe spotkania na obiekcie AberdeenPittodrie, oddalonemu od Inverness o ponad 160 km[6].

W 2005 r. kryterium wejścia do SPL została obniżona do 6 000, pozwalając tym samym, aby Inverness Caledonian Thistle mógł wrócić na swój stadion w sezonie 2005/06[7].

Krytyka | edytuj kod

Format ligi | edytuj kod

Początkowo nie było słychać żadnych głosów krytyki w odniesieniu do obecnego formatu SPL. Jednak w kwietniu 2007 r. obecny trener Dundee United, Craig Levein ostro skrytykował podział ligi na grupy, twierdząc, że powoduje to utratę dochodów dla klubów[8]. Również menedżer RangersWalter Smith uznał format ligi za niesprawiedliwy i wezwał do stworzenia 18-zespołowej klasy rozgrywkowej, w której rozgrywano by 34 mecze[9]. Władze SPL broniły format rozgrywek i jednocześnie oddaliły możliwość poszerzenia ligi ze względu na brak wystarczająco silnych klubów w SFL.

W marcu 2008 menedżer Kilmarnock, Jim Jefferies wezwał do reorganizacji ligi, argumentując faktem, iż granie czterech meczów z jednym przeciwnikiem w sezonie jest zbyt częste[10].

Jednakże wszystkie alternatywne możliwości są trudne do opracowania. W lidze 14-zespołowej, grając każdy z każdym trzy razy, format pasuje do schematu (wzrost z 38 gier na 39), ale może być niesprawiedliwy, jak na przykład w meczu derbowym HibernianHearts jedna z drużyn będzie grać dwa razy na własnym boisku i tylko raz na wyjeździe.

W lidze 16-zespołowej, gra z każdym przeciwnikiem dwukrotnie spowodowałaby obniżenie z 38 do 30 meczów. Przez to wiele meczów na szczycie zostałoby zastąpione przez spotkania jednostronne – większych klubów z mniejszymi. W rezultacie, dla czołowych klubów oznaczałoby to straty finansowe.

Liga z 18 drużynami (34 mecze) lub 20 (38, jak obecnie) spowodowałaby jeszcze większy spadek poziomu i prestiżu rozgrywek, a także widzów na trybunach i finansach.

Dominacja Old Firm | edytuj kod

Podczas Old Firm Derby

Jednym z głównych obszarów krytyki w SPL jest dominacja dwóch klubów z Glasgow (Old Firm) – Rangers i Celticu. Tylko w sezonie 2005-06 obie drużyny nie zajęły dwóch pierwszych miejsc w tabeli, kiedy to Hearts zostali wicemistrzem rozdzielając Celtic i Rangers. Chociaż jest to podobna sytuacja do innych lig europejskich, problem ten istnieje prawie od początku szkockiej piłki nożnej. Oba kluby są pod każdym względem znacznie wyżej od pozostałych 10 klubów, w wyniku czego Old Firm mają największe przychody, a więc najwięcej pieniędzy na zawodników. Zespoły z Glasgow otrzymują również znaczące kwoty z regularnego uczestnictwa w europejskich pucharach.

Jednakże pomimo tego, że otrzymują więcej środków finansowych niż inne szkockie kluby, Old Firm nadal mają trudności w konkurowaniu z dużymi klubami z innych lig w zakresie opłat i transferów, ze względu na niskie dochody od telewizji. Dlatego w ostatnich latach powtarza się perspektywa dołączenia Starych Firm do Premiership lub Ligi Atlantyckiej, która miałaby zrzeszać kluby z lig holenderskiej, portugalskiej, belgijskiej, norweskiej, szwedzkiej i duńskiej[11]. Podczas, gdy większość uważa, że odłączenie Old Firm od SPL byłoby szkodliwe dla szkockiego futbolu, niektórzy, jak Craig Levein, twierdzą, że byłoby to korzystne, ze względu na większą rywalizację w SPL[12]. Mimo wszystko, zarówno FIFA, jak i UEFA jednogłośnie wykluczyły możliwość przeniesienia Rangers i Celticu do innych lig[13][14].

Zimowa przerwa | edytuj kod

Kolejną kontrowersyjną kwestią w SPL była decyzja o zlikwidowaniu przerwy zimowej po sezonie 2000/01, co zmusza kluby do gry w przez cały styczeń i często powoduje przekładanie meczów i uszkodzenie boisk z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych, jak również powoduje zmeczęnie wśród zawodników. Były menedżer Celticu – Martin O’Neill, a także Walter Smith zdecydowanie są za przywróceniem przerwy w rozgrywkach[15][16].

Jednakże SPL konsekwentnie podkreśla, że przerwa zimowa nie złagodzi problemów pogodowych. Odwołane mecze mają miejsce w każdym miejscu w Szkocji od listopada do kwietnia i miesięczna przerwa spowodowałaby tylko większe natężenie meczów w sezonie, co powodowałoby granie wielu meczów w środku tygodnia, czego konsekwencją byłoby mniejsze zapełnienie trybun.

Kibice | edytuj kod

Mimo ogólnie dobrego zachowania kibiców, w ostatnim czasie pojawiły się problemy. Na przykład rasistowskie okrzyki skierowane do Jamesa McCarthy’ego z Hamilton Academical, czy Aidena McGeady'ego spowodowane wyborem drużyn narodowych, w których występują (Irlandia)[17]. Dziennikarz The Herald, Doug Gillon, sugeruje, że chodzi o „sekciarską nietolerancję, która dzieli szkockie społeczeństwo i jest zakorzeniona w anty-irlandzkim rasizmie”[18].

Także szeroko opisywane jest śpiewanie przez kibiców Rangers, chociażby na meczach Old Firm Derby, piosenki „Famine Song”, która dotyczy klęski głodu w Irlandii w XIX wieku[19]. Najwięcej emocji wzbudza wers „Głód się skończył, dlaczego nie wróciliście do domu?”, wyrażąjący olbrzymią niechęć do Irlandczyków.

Innym przejawem nieodpowiedniego zachowania kibiców w Szkocji jest publiczne popieranie terrorystycznej organizacji IRA (Irish Republican Army) przez kibiców Celticu[20].

Zawodnicy | edytuj kod

Kluby Scottish Premier League mają niemal całkowitą swobodę przy podpisywaniu kontraktów z zawodnikami. Nie ma limitów indywidualnego wynagrodzenia, wielkości składu, ograniczeń wiekowych, czy narodowości. Bez problemów można zakontraktować piłkarza z Unii Europejskiej, a gracze spoza UE są w stanie uzyskać brytyjskie pozwolenie na pracę.

Jedynym ograniczeniem jest „Zasada Under-21”. Ta zasada stanowi, że każdy klub musi mieć minimum 3 zawodników w wieku poniżej 21 lat w swojej meczowej osiemnastce. Opinie na temat tego przepiosu są podzielone. Walter Smith, Gus McPherson i Jim Jefferies wyrazili do niego dezaprobatę[21]. Z kolei były menedżer Hibernian, John Collins stwierdził, że jest to bardzo korzystne dla szkockiego futbolu.

Transferowe rekordy | edytuj kod

Craig Gordon, z Hearts do Sunderlandu – £ 9m, 8 sierpnia 2007[23] Alan Hutton, z Rangers do Tottenhamu Hotspur – £ 9m, 30 stycznia 2008[24]

Finanse | edytuj kod

Kryzys finansowy | edytuj kod

Poważne trudności finansowe rozpoczęły się w 2002 r., kiedy główny sponsor telewizyjny, Sky Sports wycofał się z transmitowania meczów SPL, w momencie gdy władze ligi odrzuciły ofertę brytyjskiej stacji opiewającej na 45 mln funtów[26]. W wyniku tej decyzji po zakończeniu sezonu 2001/02 suma długów klubów SPL wynosiła ok. 123 mln funtów. Motherwell stał się pierwszym klubem, w którym tymczasową władzę przejęła administracja SPL. Spowodowane to było zadłużeniem sięgającym 11 mln. Kolejnym klubem, który spotkał los podobny do Motherwell było Dundee F.C. w 2003 roku – zadłużenie klubu wynosiło 20 mln, a klub był zmuszony zwolnić 25 pracowników.

Kolejnymi klubami z duzymi problemami było Livingston i Dunfermline Athletic w 2004 roku[27][28]. Także w tym roku prezes Rangers – David Murray ogłosił plan redukcji zadłużenia poprzez wprowadzenie prawa poboru[29]. W opublikowanym w 2003 r. raporcie pięć klubów SPL – Dundee, Dunfermline, Hearts, Hibernian i Livingston zostały uznane za „technicznie niewypłacalne”.

Poprawa finansowa | edytuj kod

Po redukcji kosztów działania, kluby SPL zaczęły wykazywać oznaki poprawy. Motherwell, Dundee i Livingston przestały być pod władzą administracji, a raport z 2006 r. ujawnił pierwszy od 10 lat zysk w wysokości 2,8 mln funtów[30][31][32].

W 2007 r., mimo ogólnej straty, sześć klubów – Falkirk, Hibernian, Inverness CT, Kilmarnock, Motherwell i Rangers – zakończyły rok na plusie[33]. W sprawozdaniu tym podkreślono jednak coraz bardziej niepewną sytuację Hearts.

Pomimo niedawnej poprawy sytuacji finansowej klubów SPL, Gretna stała się czwartym klubem SPL, w którym wprowadzono administrację (w marcu 2008) po tym jak ich główny sponsor Mileson Brooks wycofał swoje wsparcie finansowe z powodu złego stanu zdrowia. W czerwcu 2008 r. Gretna została zlikwidowana i usunięta ze struktur szkockiego futbolu[34].

Kryzys finansowy 2007-09 | edytuj kod

Z powodu światowego kryzysu gospodarczego kluby SPL mogą być w najbliższym czasie poważnie naruszone. Zmniejszenie wpływów od kibiców, sponsorów będzie negatywnie wpływać na wydatki klubu i zadłużenie.

Transmisje w mediach | edytuj kod

Telewizja | edytuj kod

Pomiędzy sezonem 1998/99 a 2001/02 wyłączność praw do transmisji telewizyjych miała stacja Sky Sports. Po tym jak ta stacja wycofała się po odrzuceniu przez SPL ich nowej oferty nastały dyskusje, w celu znalezienia nowego sponsora.

Od sezonu 2002-03 przez dwa lata głównym sponsorem telewizyjnym był BBC Scotland.

Po wygasnięciu umowy nowym sponsorem została irlandzka stacja – Setanta Sports. Podpisali oni czteroletnią umowę z SPL w wysokości 54 mln. Latem 2008 umowa została przedłużona o kolejne 4 lata. Wartość – 125 mln.

Z powodu kryzysu gospodarczego w czerwcu 2009 r. Setanta ogłosiła swoją upadłość, wcześniej tracąc prawa do SPL, w wyniku nie zapłacenia w terminie raty w wysokości 3 mln[35].

Od sezonu 2009/10 przez trzy kolejne (z opcją przedłużenia o 2) prawa do transmisji meczów SPL mają Sky Sports i ESPN. Wspólna oferta obu stacji, opiewająca na kwotę 65 mln funtów była jedyną jaka wpłynęła do władz szkockiej ligi. Każda ze stacji pokaże na żywo po 30 meczów w sezonie.

Radio | edytuj kod

Prawa do transmisji meczów SPL w radiu posiada BBC Radio Scotland. Mecze Old Firm nadawane są także w BBC Radio 5 Live i 102,5 Clyde 1.

Kluby | edytuj kod

W sezonie 2013/14 | edytuj kod

CELHRTPARDNUABRHIBMTHKILRCOSTMSTJICT Lokalizacja klubów grających w SPL w sezonie 2013/14

Lista klubów, które biorą udział w rozgrywkach w sezonie 2013/14.

Byłe | edytuj kod

Lista klubów, które uczestniczyły w rozgrywkach SPL, a obecnie grają w niższych ligach lub zostały zlikwidowane.

St. Mirren jest jedynym zespołem, który dwukrotnie awansował do SPL, natomiast Dunfermline Athletic – jedynym, który dwukrotnie był degradowany.

Stadiony | edytuj kod

Celtic Park, największy stadion SPL. Ibrox Stadium, jedyny 5-gwiazdkowy stadion SPL

Tabela wszech czasów SPL | edytuj kod

Tabela wszech czasów obejmuje wszystkie mecze od inauguracji rozgrywek (sezon 1998/99) do końca sezonu 2008/09 włącznie.

1 Gretna miała odjęte 10 punktów z powodu problemów finansowych i pomocy administracji SPL.

Pogrubionym drukiem zaznaczono aktualnie grające zespoły.

Lp. = Pozycja; Szn = Liczba sezonów; M = Rozegrane mecze; Z = Mecze wygrane; D = Mecze zremisowane; P = Mecze przegrane; G+ = Bramki strzelone; G- = Bramki stracone; G+- = Różnica bramkowa; Pkt. = Punkty; Śr. = Liczba punktów na jeden mecz; 1., 2., 3., 4. = miejsca na koniec sezonu

Źródło: Oficjalna strona SPL

Najlepsi strzelcy | edytuj kod

Kris Boyd – najskuteczniejszy gracz w historii SPL

Trzynastu zawodników zdobyło 50 lub więcej bramek w SPL. Były gracz Celticu Henrik Larsson zdobył najwięcej goli w SPL od inauguracyjnego sezonu 1998/99 – 158[36]. Napastnik Rangers, Kris Boyd jest obecnie najskuteczniejszem, aktualnie grającym zawodnikiem SPL z 164 bramkami[37].


Menedżerowie SPL | edytuj kod

Lista menedżerów aktualnie prowadzących kluby SPL. Chronologia ustalona na podstawie daty podpisania kontraktu.

Przegląd sezonów SPL | edytuj kod

Statystyka | edytuj kod

Rekordy SPL | edytuj kod

Najwięcej goli w sezonie
Celtic, 105 goli, 2003/04
Najmniej goli w sezonie
St Johnstone, 24 gole, 2001/02
Najwięcej punktów w jednym sezonie
Celtic, 103 punkty, 2001/02
Najmniej punktów w sezonie
Gretna, 13 punktów, 2007/08
Najmniej bramek straconych w jednym sezonie
Celtic, 18 goli, 2001/02
Najwięcej bramek straconych w sezonie
Aberdeen, 83 gole, 1999/00 i Gretna, 83 gole, 2007/08
Największa różnica bramkowa w sezonie
Celtic, 80, 2003/04
Największa domowa wygrana
Celtic 7-0 Aberdeen (1999/00 i 2002/03); Hibernian 7-0 Livingston (2005/06); Celtic 7-0 St Mirren (2008/09); Celtic 9-0 Aberdeen (2010/11);
Największa wyjazdowa wygrana
St Johnstone 0-7 Rangers (1998/99); Dunfermline Athletic 1-8 Celtic (2005/06)
Najwięcej goli w meczu
Motherwell 5-6 Aberdeen (1999/2000)
Najwięcej wyjazdowych zwycięstw w sezonie
Celtic, 13, 2000/01
Najmniej wyjazdowych zwycięstw w sezonie
Dunfermline, 0, 1998/99
Najwięcej wyjazdowych porażek w sezonie
Livingston, 16, 2005/06
Najmniej domowych porażek w sezonie
Celtic, 0, 2001/02
Najwięcej bramek jednego zawodnika w jednym sezonie
Henrik Larsson, 35 gole, 2000/01 Celtic
Zawodnik z największą liczbą hat-tricków
Henrik Larsson, 12, 1998–2004
Zawodnik z największą liczbą bramek w jednym meczu
Kenny Miller, 5, 4 listopada 2000, St Mirren – Rangers, Kris Boyd, 5, 25 września 2004, Kilmarnock – Dundee United
Najstarszy zawodnik
Andy Millen, St Mirren – Hearts, 42 lata 279 dni, 15 marca 2008
Najmłodszy zawodnik
Scott Robinson, Hearts – Inverness CT, 16 lat 1 miesiąc i 14 dni, 26 kwietnia 2008
Najmłodszy strzelec bramki
David Goodwillie, Dundee United – Hibernian, 16 lat 11 miesięcy i 4 dni, 4 marca 2006
Najwięcej kolejnych czystych kont
Robert Douglas, Celtic, 7 meczów, 16 grudnia 2000 – 21 lutego 2001
Najwięcej występów
Steven Pressley, 290
Najwyższa frekwencja
60 440, Celtic – St Mirren, 7 kwietnia 2001
Najniższa frekwencja
431, Gretna – Inverness CT, 5 kwietnia 2008
Najwyższa średnia frekwencja
59 369, Celtic, 2000/01
Najniższa średnia frekwencja
2 283, Gretna, 2007/08

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Gretna were deducted 10 points for going into administration in the 2007–08 season.

Przypisy | edytuj kod

  1. The new Scottish Professional Football League survives hitch (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 17 sierpnia 2013].
  2. a b Country coefficients 2011/12 (ang.). UEFA. [dostęp 2012-08-05].
  3. BBC SPORT | Football | Other European | Porto end Celtic's Uefa dream, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  4. BBC SPORT | Football | Europe | Zenit St Petersburg 2-0 Rangers, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26]  (ang.).
  5. Falkirk lose out as SPL closes ranks and denies them place – The Scotsman, scotsman.com [dostęp 2017-11-26]  (ang.).
  6. BBC SPORT | Football | My Club | Inverness CT | Inverness win SPL vote, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  7. BBC SPORT | Football | My Club | Inverness CT | Inverness are homeward bound, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  8. The SPL split makes no sense – Research the news about The SPL split makes no sense – from HighBeam Research[martwy link]
  9. Smith in blast at SPL split – Research the news about Smith in blast at SPL split – from HighBeam Research[martwy link]
  10. JEFFERIES WANTS A NEW-LOOK LEAGUE | Scottish Premier Football Transfer News, Football News, Fixtures, Results, Match Reports, Stats, web.archive.org [dostęp 2017-11-26] .
  11. BBC SPORT | Football | Europe | Dutch resurrect Atlantic League, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  12. BBC SPORT | HEART OF MIDLOTHIAN | Levein wants Old Firm kicked out, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  13. BBC SPORT | Scotland | Blatter opposes Old Firm switch, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  14. BBC SPORT | FOOTBALL | Fifa writes off Old Firm hopes
  15. BBC SPORT | Football | My Club | Rangers | McLeish berates SPL, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  16. FindArticles.com | CBSi, findarticles.com [dostęp 2017-11-26] .
  17. The Courier: Taking you to the heart of sport in Tayside and Fife
  18. 'Friendly' timing could not be worse as Spain try to cast off racism shame – Herald Scotland
  19. The Times & The Sunday Times, timesonline.co.uk [dostęp 2017-11-26]  (ang.).
  20. Northern Ireland Sports Minister Snubs Invitation to Celtic Park – Campbell Slams IRA Chants – Rangers FC – FollowFollow.com
  21. Sport: Football, Rugby, Cricket, F1, Golf & more, telegraph.co.uk [dostęp 2017-11-26]  (ang.).
  22. BBC SPORT | FOOTBALL | Flo goes to Rangers
  23. BBC SPORT | Football | My Club | Sunderland | Gordon completes Sunderland move, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  24. BBC SPORT | Football | My Club | Tottenham Hotspur | Spurs complete signing of Hutton, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  25. BBC SPORT | Football | My Club | Hibernian | Celtic win race for Hibs' Brown, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  26. Dark days ahead for debt-ridden Scottish clubs – Scottish, Football – The Independent, independent.co.uk [dostęp 2017-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2008-12-07]  (ang.).
  27. BBC SPORT | Football | My Club | Livingston | Livi in administration, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  28. BBC SPORT | Football | My Club | Dunfermline Athletic | Pars players face wage cuts, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  29. BBC SPORT | Football | My Club | Rangers | Rangers to raise £57m, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  30. BBC SPORT | Football | My Club | Motherwell | 'Well end administration, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  31. BBC SPORT | Football | My Club | Dundee | Dundee to enter new era, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  32. BBC SPORT | Football | My Club | Livingston | Livingston out of administration, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  33. BBC SPORT | Football | Scottish Premier | Hearts buck debt reduction trend, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  34. BBC SPORT | Football | My Club | Gretna | Gretna edging closer to closure, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26] .
  35. BBC NEWS | Business | Setanta goes into administration, news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-26]  (ang.).
  36. Scottish Premier League | Scottish Football Results & News
  37. www.soccerbase.com – The Internet Soccer Database

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Scottish Premier League" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy