Serock Pomorski


Na mapach: 53°21′24″N 18°04′57″E/53,356667 18,082500

Serock (województwo kujawsko-pomorskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Serock Pomorski) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Serockwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz, oddalona o 26 km koleją, a 30 km szosą na północ od Bydgoszczy. Położona w otoczeniu pól uprawnych i lasów stanowiących skraj Borów Tucholskich nad jeziorem Księże, a w pobliżu jeziora Świętego i Pluszno wchodzących w skład jezior Świekatowskich. Wieś obejmuje sześć integralnych części miejscowości: Wątrobowo, Kurpiszewo, Szukaj, Pod Brzeźno, Pod Lipiny i Pod Piaseczno. W obrębie administracyjnym Serocka wyodrębnione są cztery przysiółki: Wątrobowo, Szukaj, Kurpiszewo i Chrusty. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 1360 mieszkańców[1].

W latach 1934–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Serock. W latach 1954-1972 była siedzibą Gromady Serock (powiat bydgoski) wraz z GRN. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bydgoskim.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwszy zapis pochodzi z 1288 r. XI wiek i dotyczy małej kasztelanii ("comes Naslaus castellaneus de Sroska"). Nasław z Serocka był także jej ostatnim kasztelanem (1294 r.) Wieś zwana także Sroczko, Sroczk, Schroczke, Syroczek, Sieroczko. W 1349 wieś graniczna między ziemią kujawską a pomorską. Ówczesny Serock usytuowany był w pobliżu ruin zamku w Nowym Jasińcu.

Masakra pod Serockiem | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zbrodnia w Serocku 1939.

Masakra miała miejsce we wsi Serock pow. Świecie 5 września 1939 pod Serockiem, czasie kampanii wrześniowej, Niemcy dokonali masakry 66[2] polskich jeńców wojennych. Na okolicznym polu rozlokowano kilka tysięcy polskich żołnierzy, wziętych do niewoli w trakcie walk, w środku nocy teren oświetlono reflektorami i pod pretekstem[2] iż jeńcy chcieli dokonać ucieczki (żołnierzy fałszywie poinformowano iż zbliża się czołg, w wyniku czego część z nich zaczęła się kryć w okolicznych stogach siana, wtedy padł strzał który był hasłem do rozpoczęcia masakry) zastrzelono kilkadziesiąt osób. Ofiary pochowano następnego dnia w mogile zbiorowej, w 1947 dokonano ekshumacji.

Zabytki | edytuj kod

Zabytkowy kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP zbudowany w l. 1791-92 na wzniesieniu nad jeziorem Księże o cechach klasycystycznych z ołtarzem w tradycjach barokowych z ok. 1800. Drugi neogotycki kościół pw. Przemienienia Pańskiego (poewangelicki) zbudowany w 1873 r. z elementami barokowego wyposażenia, chrzcielnica z końca XVIII w. i organy z XVIII w.

Do rejestru zabytków wpisana jest także wieża ciśnień znajduje się tuż przy dworcu kolejowym. Obiekt powstał na początku lat 30. XX wieku. Konstrukcja ma kształt ośmioboku z charakterystycznie wysunięta głowicą wieży. W czasach kolei parowej służyła do napełnienia wodą parowozów oraz zaopatrywała w wodę pobliskie budynki[3].

13 grudnia 2013 roku decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Toruniu (znak: WUOZ.T.WRD.5140.1260.2013.TK) wpisano strażacką pompę ręczną, tzw. sikawkę pożarniczą, wyprodukowaną w 1887 roku przez G.A Jauck z Lipska do księgi rejestru zabytków ruchomych Województwa Kujawsko-Pomorskiego pod nr B/339. Pompa ta jest własnością Ochotniczej Straży Pożarnej w Serocku i jest namacalnym dowodem tego, że już w roku 1887 w Serocku istniała Straż Pożarna. Sikawkę pożarniczą w latach 2015-2016 przy wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Toruniu, Urzędu Gminy w Pruszczu, Sołectwa Serock oraz druhów OSP Serock odrestaurowano i przywrócono całkowitą sprawność techniczną[potrzebny przypis].

Ochrona przyrody | edytuj kod

Jeden z głazów narzutowych o obwodzie 630 cm uznano w 1991 roku za pomnik przyrody[4]. Drugi pomnik przyrody to dąb szypułkowy o obwodzie 340 cm uznany w 2004 roku[5]. Osobliwością przyrodniczą jest także rozłożysty dąb rosnący przy ulicy Wyzwolenia i stare wierzby nad jeziorem Księże.

Pobliskie lasy o bogatym runie i podszycie zamieszkują dziki, jelenie, daniele, sarny, borsuki, jenoty, lisy. Z ptaków spotkamy tutaj bociana białego, żurawia, łabędzia niemego, łyskę, perkoza dwuczubego, remiza, świerszczaka, przepiórkę i dzierlatkę. Płazy reprezentowane są m.in. przez rzekotkę drzewną, a gady przez jaszczurkę żyworodną.

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Serocku

Transport kolejowy | edytuj kod

Przez miejscowość przebiega linia kolejowa o znaczeniu państwowym[6]:

Instytucje użyteczności publicznej | edytuj kod

  • Szkoła Podstawowa,
  • Przedszkole Samorządowe,
  • Przychodnia Podstawowej Opieki Zdrowotnej "Nowy Szpital",
  • Dom Kultury "Ostoja",
  • Biblioteka Publiczna.

W Serocku działają stowarzyszenia i organizacje pozarządowe:

  • Stowarzyszenie "Aktywna Młodzież" powstałe w 2005 roku z inicjatywy grupy jej mieszkańców.

Statutowym celem stowarzyszenia jest działalność na rzecz dzieci i młodzieży zamieszkujących wieś Serock i jej okolice oraz wszelka działalność na rzecz poprawy jakości życia jej mieszkańców.

  • Ludowy Klub Sportowy Pomorzanin Serock – V liga (liga okręgowa)
  • Koło Gospodyń Wiejskich,
  • Ochotnicza Straż Pożarna, założona w 1887 roku przez "ówczesne władze pruskie"
  • Uczniowski Klub Sportowy,
  • Caritas,
  • Ludowy Uczniowski Klub Sportowy (lekkoatletyka)

Przypisy | edytuj kod

  1. Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011 (pol.). GUS. [dostęp 3 stycznia 2017].
  2. a b Szymon Datner: Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 46-56.
  3. IgorI. Nigmański IgorI., Wieża ciśnień w Serocku to symbol miejscowości. PKP ma z nią problem, „Nowe Świecie”, nswiecie.pl, 15 października 2016 [dostęp 2016-10-20]  (pol.).
  4. Rozporządzenie nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 roku
  5. Uchwała nr XXXVII/269/09 Rady Gminy Pruszcz. [dostęp 1-10-2011].
  6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 552).
Na podstawie artykułu: "Serock Pomorski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy