Specjalna:Diff/58593736


Na mapach: 53°23′35″N 22°17′26″E/53,393056 22,290556

Gardoty: Różnice pomiędzy wersjami w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Przeglądaj historię interaktywnie

Wersja z 06:06, 23 sty 2020

{{Polska miejscowość infobox}} Nieznane pola: "dopełniacz nazwy". Gardotywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Przytuły. Gardoty to wieś łańcuchowa. Na dzień 5 czerwca 2010 roku w Gardotach były zameldowane 74 osoby. Miejscowość jest przypisana do rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia NMP w Romanach.

Wieś graniczy z miejscowościami: Mroczki, Doliwy, Obrytki, Grzymki, Wilamowo. Przez miejscowość przebiega droga powiatowa nr 1825B. Powierzchnia terenów należących do Gardot wynosi 3,06 km².

Mieszkańcy zajmują się rolnictwem, głównie uprawą roślin i hodowlą zwierząt.

Spis treści

Historia

Plik:Mapa 1.jpg Nazwy fizjograficzne

Spory o terytoria północno-wschodnie

Tereny północno-wschodnie, współczesnej Polski już w VI-V w p.n.e. należały do plemion bałtyskich (głównie Prusowie, Jaćwingowie i Litwini). Stanowiły one w dużej mierze niezaludnioną puszczę. Pod koniec X wieku Jaćwingowie stali się odrębnym plemieniem, które zasięgiem obejmowało tereny na północ od Narwi. Pod koniec XIII wieku zakon krzyżacki całkowicie pozbawił Jaćwingów tych ziem. W latach 12831412 tereny były obiektem sporu między Królestwem Polskim a zakonem krzyżackim. W tym okresie ludność cywilna podlegająca zakonowi oraz koronie tworzyła niestałe osady trudniąc się zbiorem miodu, siana oraz pozostałych płodów puszczy. Świadectwem na to są nazwy fizjograficzne, które pozostały do dziś. W związku z tym, Gardoty miały powstać między potokami: Białystok, Obrytka, Słucz, Kamiennystok i Kubra (nazwa pojaćwieska).

Powstanie wsi

Pierwsza wzmianka o Gardotach pojawiła się na początku XV wieku. Założycielem wsi był polski szlachcic Gardota. Gardoty powstały w wyniku nadania ziemi, przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego. Gardota otrzymał wówczas nadanie 10 włók ≈ 1,8 km², w ziemi wiskiej na północno-wschodniej rubieży Księstwa Mazowieckiego. Wieś powstała na terenie niestałej osady. Stanowiła prywatny majątek szlachecki. Do 1548 roku wieś należała do powiatu wąsockiego, następnie do powiatu radziłowskiego w ziemi wiskiej województwa mazowieckiego.

Materiałem potwierdzającym nadanie jest skan ze 120 karty z Metryk Książęcych.

Interpretacja nadania z 1420 roku, według regestów:

Książe Janusz nadał Gardocie z Gadomca (pow. przasnyski) z Rodu Rolów, 10 włók (między Rciszewem nadanym Falisławowi a Mroczkami-Kamiennymstokiem nadanym Mikołajowi) w ziemi wiskiej z wyjątkiem barci. Powstała tu wieś Gardoty nazwana imieniem właściciela. Mieszkali w niej potomkowie Gardotowie, nazwani później Gardockimi. Jeszcze w XVII wieku można spotkać niezmienione nazwisko Gardota. Gardoccy herbu Rola już w XV wieku byli bardzo rozrodzeni. Jeszcze w XVII wieku, sami zasiedlali swoją wieś. Zajmowali się bartnictwem i rzemiosłem. W pierwszym i drugim pokoleniu wieś stanowiła jeden majątek, w trzecim wieś została podzielona na sześć majątków. Jednym z pierwszych potomków Gardoty był Marcin z Gardot, właściciel wsi Gardoty. Zajmował się on bartnictwem.

Z niewyjaśnionych przyczyn, herbem rodziny Gardockich został herb Jacyna.

I Wojna Światowa

W wyniku III Rozbioru Polski wieś znalazła się pod zaborem pruskim (1795-1918).

Okres powojenny

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

  • Czesław Brodzicki, Początki osadnictwa Wizny i ziemi wiskiej na tle wydarzeń historycznych w tym regionie Polski (do 1529 roku), Warszawa 1994
  • Franciszek Czaykowski, Regestr Diesezjów, czyli właściciele ziemscy w Koronie 1783 – 1784 z przypisami i wstępem Krzysztofa Chłapowskiego i Sławomira Górzyckiego, Warszawa 2006
  • Michał Gnatowski, Henryk Majecki, Studia i materiały do dziejów powiatu grajewskiego, Tom I, Warszawa 1975
Gmina Przytuły
Na podstawie artykułu: "Specjalna:Diff/58593736" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy