Stadion Wojska Polskiego w Warszawie


Na mapach: 52,22046°N 21,04063°E/52,220461 21,040628

Stadion Wojska Polskiego w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stadion Miejski Legii Warszawa im. Marszałka Józefa Piłsudskiegostadion piłkarski znajdujący się na warszawskim Powiślu przy ul. Łazienkowskiej 3, położony pomiędzy ulicami: Łazienkowską, Czerniakowską, Janusza Kusocińskiego i Myśliwiecką.

Stanowi własność miasta stołecznego Warszawy. Od 1 sierpnia 2002 jest dzierżawiony przez spółkę Legia Warszawa S.A.

Od 19 lipca 2011 do 31 grudnia 2014 na podstawie umowy pomiędzy przedsiębiorstwem PepsiCo a Legią dla celów marketingowych używana była nazwa Pepsi Arena[2][3].

Spis treści

Stary stadion | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Tereny na Agrykoli i przenosiny Legii na Łazienkowską | edytuj kod

Wyścig Pokoju w 1951 roku. Słowacki kolarz Vlastimil Ružička.

W 1917 roku po przeprowadzce klubu do Warszawy, drużyna rozgrywała mecze i treningi na Agrykoli. Było to w tamtym czasie jedyne boisko w Warszawie, które nadawało się do rozgrywania publicznych widowisk. Pierwszym spotkaniem rozegranym przez Legię na stadionie Agrykoli był pojedynek z Polonią (1-1), który odbył się 29 kwietnia 1917 roku. Użytkowanie boiska na Agrykoli było zbyt kosztowne by klub mógł na nim rozgrywać systematyczne mecze i treningi. Z tego powodu podjęto decyzję o budowie nowego stadionu. Pod koniec 1921 roku, podpisano umowę na mocy której klub wydzierżawił teren pomiędzy ulicą Łazienkowską a Myśliwiecką[4].

Na przełomie lat 1921 i 1922 rozpoczęto prace na budową nowego stadionu, w której na początku brało udział 40 osób. Plan według którego powstawała inwestycja stworzył kpt. Wanicki. Przewidywał on m.in. stadion do rozgrywania meczów, żużlową bieżnię, dwa boiska treningowe, korty tenisowe oraz tor szermierczy. Plan ten został rozszerzony przez inżyniera Jana Nagórskiego. Powiększona inwestycja (m.in. o basen), miała jednak zostać ukończona 2 lata później. Większa ilość przedsięwzięć wymagała zwiększonych środków. W związku z tym, klub zwrócił się o pomoc do wojska. Wkrótce podjęto współpracę, na mocy której wojsko miało pomóc w wybudowaniu obiektów, a w zamian stałoby się ich właścicielem. Po zrealizowaniu inwestycji, zaczęto organizować na nich imprezy wojskowe. Pierwszą z nich były igrzyska, podczas których odbył się pokaz bitwy powietrznej i lądowej, zgromadziła ok. 15 tys. publiczności[4].

Problemy z terenami przy Łazienkowskiej | edytuj kod

W kolejnych latach w trakcie użytkowania terenów pojawiały się liczne problemy. Pierwsze z nich dotyczyły tego, kto ma zarządzać funduszem przeznaczonym na rozbudowę obiektów sportowych. Pojawiły się także komplikacje dotyczące własności tych terenów spowodowane niewłaściwym zadbaniem o prowadzenie inwestycji w odpowiednim tempie. Pod koniec 1925 roku, wydano zarządzenie które stanowczo podzieliło teren na teren z boiskami sportowymi i bieżnią oraz teren hippiczny (przeznaczony do sportów jeździeckich)[5].

Kolejne problemy Legii, wynikły z powstania nowego piłkarskiego klubu w Warszawie – Lechii, który miał zjednoczyć wszystkie wojskowe drużyny w regionie. Oficjalnie WKS Lechia został założony 26 listopada 1925 roku i wkrótce wszedł na tereny legijne, które w międzyczasie, jak donoszą niektóre źródła, miały zostać utracone przez Legię. Na wiosnę 1926 roku, problem został rozwiązany, poprzez utworzenie specjalnej komisji boiskowej w której udział miałyby wszystkie warszawskie kluby wojskowe. Na czele komisji stanął pułkownik Zygmunt Wasserab. Dzięki tej decyzji, Legia znów weszła w zarządzanie terenami na której miał zostać wybudowany reprezentacyjny Stadion Wojskowy. A budowa kolejnych boisk treningowych i kortów tenisowych została kontynuowana[6].

Budowa oraz otwarcie Basenu Północnego | edytuj kod

Jedną z największych atrakcji kompleksu basenów przy Łazienkowskiej była 10-metrowa skocznia do wody.

Na początku 1928 roku, Polski Związek Pływacki podjął decyzję i stworzył komórkę Budowy Pływalni na Stadionie Legii. Jej zadaniem było zorganizowanie środków na ten cel oraz jego realizacja[7]. Pierwszy basen, nazywany północnym, został otwarty 14 listopada 1928 roku. Największymi atrakcjami obiektu zaprojektowanego przez inżyniera Wacława Paszkowskiego były 10-metrowa skocznia oraz trybuny, które mogły pomieścić 2500 osób[8].

Budowa oraz otwarcie Stadionu Wojska Polskiego | edytuj kod

Legendarna flaga ‘Żylety’ przedstawiająca panoramę Warszawy. Derby Warszawy 2005 Oprawa meczowa na ‘Żylecie’. Legia Warszawa – Arka Gdynia, 2005

W 1929 roku Legia uzyskała dotację, która umożliwiła realizację planu budowy reprezentacyjnego Stadionu Wojskowego. Stadion powstał według projektu Maksymiliana Dudryk-Darlewskiego, który zaprojektował zadaszenie głównej trybuny tak, by słupy je podtrzymujące w jak najmniejszym stopniu przeszkadzały widzom w podziwianiu widowiska. Pod trybuną główną, której pojemność sięgała 5000 osób, znajdowały się pomieszczenia klubowe, m.in. szatnie, sale gimnastyczne, magazyny sportowe, świetlica czy bufet. Wokół boiska znajdowała się bieżnia oraz tor kolarski. Bieżnia liczyła 400 m długości oraz 7,5 m szerokości. Tor kolarski był skonstruowany w połowie na wale ziemnym, a w połowie na elementach żelbetowych. Jego długość wynosiła 500 m[7].

Koniec budowy nastąpił w 1930 roku. Pierwszym, inauguracyjnym meczem piłkarskim na stadionie było spotkanie pomiędzy drużyną Legii Warszawa a drużyną CF Europa Barcelona, które odbyło się 9 sierpnia 1930 roku. Warszawski zespół zremisował to spotkanie 1:1. Premierowego gola zdobył zawodnik Legii – Henryk Martyna z rzutu karnego w 22 minucie pojedynku[9]. Oficjalne otwarcie toru kolarskiego i bieżni lekkoatletycznej nastąpiło 30 sierpnia 1930 roku przy okazji międzynarodowego turnieju, w którym wzięły udział drużyny z Anglii, Niemiec, Austrii, Francji, Egiptu oraz Polski[10].

24 sierpnia 1930 roku rozegrano na stadionie dwa pierwsze mecze ligowe. Najpierw na boisko wybiegły: Warszawianka Warszawa i ŁKS Łódź (pierwszą ligową bramkę strzelił tutaj Eugeniusz Tadeusiewicz z ŁKS-u), zaś chwilę po jego zakończeniu: Legia Warszawa i Czarni Lwów (pierwszy ligowy gol dla Legii na tym obiekcie zdobyty przez Józefa Nawrota). 26 października 1930 roku na arenie tej zadebiutowała narodowa reprezentacja Polski, zwyciężając 6:0 Łotwę (pierwsza bramka Józefa Nawrota)[10].

Niezrealizowane plany budowy obiektów sportowych i niedoróbki w nowo wybudowanym stadionie | edytuj kod

Otwarty stadion posiadał jednak wiele niedoróbek. Jak donoszą niektóre gazety z tamtego czasu, tor kolarski po roku użytkowania miał wiele szczerb i bruzd. Ponadto opieszałość w odpowiedniej konserwacji toru i naprawie usterek, spowodowała że tor wkrótce zamknięto[10]. Zawody na nim przestano rozgrywać wiosną 1935 roku[11].

W 1933 roku, stadion oficjalnie zyskał miano Stadionu Wojska Polskiego. Latem tego samego roku, obiekt przeszedł w administrację Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego (ówczesnego ministerstwa sportu). W konsekwencji Legia bezpłatnie wykorzystywała boiska treningowe, a płaciła za korzystanie ze stadionu w trakcie meczów ligowych[11].

W styczniu 1933 roku na jednym z boisk tenisowych zorganizowano lodowisko na którym mogły rozgrywać się mecze hokejowe. Plac gry otaczały trybuny, które mogły pomieścić 4000 widzów. Na inaugurację boiska zaproszono niemiecką drużynę Wiener Eislauf Verein. Legioniści przegrali to spotkanie 0-1[11].

Na początku lat 30. powstały plany budowy hali sportowej, jednak do ich realizacji nie doszło[11][12]. Zamierzano również dokonać naprawy toru kolarskiego i oddać go do użytku wyłącznie kolarzy. Motocykliści zaś mieli dostać nowy tor poza miastem. W rzeczywistości, toru nigdy nie naprawiono[11]. Powstała również koncepcja budowy na terenach legijnych toru do jazdy szybkiej na lodzie. Jednakże plany te nie doczekały się swojej realizacji[11][12].

Stadion podczas II wojny światowej | edytuj kod

Spadek piłkarskiej Legii z I ligi i brak sukcesów sportowych, uniemożliwił w kolejnych latach pozyskiwanie środków na rozbudowę zaplecza sportowego na tych terenach. Mimo to na stadionie odbywały się mecze międzypaństwowe, m.in. odbyło się spotkanie pomiędzy reprezentacją Polski a reprezentacją III Rzeszy. W meczu padł remis 1:1[13].

Wybuch II wojny światowej w 1939 roku spowodował rozwiązanie sekcji sportowych. W czasie wojny, stadion znalazł się w posiadaniu Niemców. Okupanci dbali o obiekt, bo w trakcie okupacji odbywały się na nim zawody dla żołnierzy Wermachtu. Stadion został zniszczony podczas ofensywy Armii Czerwonej. Zrujnowany obiekt wymagał renowacji. Głównie zdewastowane były pomieszczenia pod trybuną, jak i widownie na niej, korty tenisowe, basen oraz boiska treningowe, które nosiły ślady artylerii użytej podczas działań wojennych. Po zakończeniu wojny patronat nad stadionem przejęła wojskowa komenda miasta[13].

Odbudowa po II wojnie światowej i pierwsze zawody na odrestaurowanych obiektach | edytuj kod

Na ‘Żylecie’ podczas meczu, Derby Warszawy 2005

1 maja 1945 roku w Święto Pracy Legia rozegrała pierwszy powojennym mecz na Stadionie Wojska Polskiego. Przeciwnikiem była lokalna Syrenka, a spotkanie zakończyło się remisem 3-3[13][14].

Po wojnie, korty tenisowe znajdujące się w pobliżu stadionu – jak informowały lokalne media – „były w opłakanym stanie”. Jedynym obiektem nadającym się do użytku był mały budynek klubowy przy kortach tenisowych. Po zakończeniu wojny zajęto się odbudową zniszczonych terenów i w 1946 roku oddano do dyspozycji legijnych tenisistów kort centralny i dwa boczne. Przeprowadzono renowację również na obiekcie, na którym przed wojną trenowali legijni lekkoatleci. Wyremontowano również basen[14].

W dniach 22–27 września 1946 roku rozegrano pierwsze mistrzostwa ludowego Wojska Polskiego na odrestaurowanych obiektach. W zawodach brało udział 2800 żołnierzy – sportowców. W ramach tych zmagań sportowych rozgrywano mistrzostwa w boksie. Ring został umiejscowiony na murawie stadionu przy trybunie krytej, a zmagania oglądała publiczność umiejscowiona na trybunach oraz ustawiona wokół areny[14].

22 grudnia 1946 roku swój pierwszy powojenny mecz rozegrała również sekcja hokejowa Legii. Legioniści spotkali się z Żyrardowianką[14].

Nowe legijne obiekty sportowe | edytuj kod

W 12 grudnia 1953 roku w sąsiedztwie legijnych terenów zostało otwarte drugie w kraju sztuczne lodowisko – Torwar. Jednak ówczesny obiekt nie posiadał jeszcze zadaszenia. Inaugurację uczcił mecz pomiędzy Legią a Gwardią Bydgoszcz. Spotkanie zakończyło się zwycięstwem gospodarzy 12-3[15].

W 1956 roku Legia pozyskała kolejny obiekt sportowy. Była to długo oczekiwana hala sportowa. Pozyskany obiekt, który znajdywał się przy ul. 29 listopada wymagał remontu. W inauguracyjnym sezonie na nowej hali, koszykarze Legii wywalczyli Mistrzostwo Polski[15].

Grono obiektów sportowych Legii w 1956 roku powiększyło się również o nowy, 25-metrowy basen. Inaczej niż wcześniej powstała pływalnia, ta była całkowicie zadaszona. Umożliwiało to rozgrywanie zawodów nawet w niesprzyjających warunkach atmosferycznych. Nowy obiekt posiadał zaplecze gospodarcze i trybuny na których mogło zasiąść 1200 widzów[8].

Okres rekordów frekwencji na stadionie | edytuj kod

Pod koniec lat pięćdziesiątych zostały ustalone rekordy frekwencji na Stadionie Wojska Polskiego. Przypadły one na okres świetności warszawskiego klubu. W tych czasach Legia zdobywała mistrzostwa Polski oraz kwalifikowała się do europejskich pucharów. Pierwszy rekord padł 19 września 1956 roku podczas meczu Pucharu Europy Mistrzów Krajowych Legii Warszawa ze Slovanem Bratysława. Oglądnąć to widowisko przyszło 40 tys. widzów. Dwa lata później, 8 czerwca 1958 roku na trybunach znajdowała się taka sama ilość kibiców podczas ligowego meczu Legii z ŁKS Łódź[16].

Sztuczne oświetlenie i renowacja stadionu | edytuj kod

Doping na ‘Żylecie’ podczas meczu, Derby Warszawy 2005

Pod koniec lat pięćdziesiątych, klub zaczął starania o środki na remont obiektów znajdujących się przy Łazienkowskiej. Głównym obiektem, na renowacji którego zależało legijnym władzom najbardziej był Stadion Wojska Polskiego. Po trzydziestoletniej eksploatacji znajdywał się on w wysłużonym stanie. W trakcie remontu wymieniono instalacje oraz dokonano przeróbek na widowni. Ponadto w końcówce lat pięćdziesiątych, wyremontowano legijny basen[15].

W latach sześćdziesiątych stadion przeszedł jedną z najistotniejszych modernizacji w swojej historii. Sztandar Młodych z 3 sierpnia 1960 roku informował, że stadion po przebudowie będzie mógł pomieścić 25 tysięczną publiczność. Chwalono, iż jako jeden z niewielu stadionów w kraju o tej pojemności, wszystkie miejsca na nim będą miejscami siedzącymi. W związku z tym, w miejscu dotychczasowych miejsc stojących na trybunie wschodniej, zamontowano ławki. Zachwalano również, iż Stadion Wojska Polskiego jako jeden z nielicznych w Polsce, będzie posiadał sztuczne oświetlenie[17].

Inauguracja oświetlenia nastąpiła 5 października 1960 roku podczas meczu rewanżowego z Aarhus GF w 1/16 finału Pucharu Europy Mistrzów Krajowych. Spotkanie zakończyło się zwycięstwem legionistów 1:0[17]. Oświetlenie posiadało moc 800 luxów[16].

Ostatnie dwudziestolecie stadionu | edytuj kod

Widok na trybunę ‘Krytą’, Derby Warszawy 2005

Ostatnie dwudziestolecie istnienia stadionu to głównie oczekiwanie na budowę nowego obiektu. Co prawda stadion przechodził renowacje i retusze zniszczeń, jednakże jego przestarzała konstrukcja wywierała na właścicielach Legii, jak i zarządcach obiektu ideę budowy nowego stadionu (szczegółowy opis tego procesu w sekcji Budowa nowego stadionu). Realizację zamysłów komplikowały problemy związane z własnością gruntów na których stał dotychczasowy obiekt[18].

Jedną z ostatnich renowacji stadion przeszedł w 1999 roku. Kompletną przebudowę przeszły wtedy trybuny na łukach, znajdujące się za bramkami. Zostały one specjalnie wyremontowane do przyjęcia kibiców przyjezdnych na mecz reprezentacji Polski z Anglią w ramach eliminacji Mistrzostw Europy 2000[18]. Spotkanie to zakończyło się bezbramkowym remisem[19].

27 września 2001 roku na stadionie odbył się mecz eliminacyjny Pucharu UEFA pomiędzy Anży Machaczkała a Rangers. Spotkanie odbyło się na neutralnym terenie, gdyż szkocki klub odmówił przyjazdu do Machaczkały[18]. Mecz wygrali Szkoci 1:0 i to oni awansowali do kolejnej fazy eliminacyjnej[20].

Pod koniec pierwszej dekady XXI wieku uporano się z problemami dotyczącymi budowy nowego obiektu. 17 listopada 2008 r. rozpoczęto rozbiórkę starego stadionu i starych budynków klubowych znajdujących się na legijnym terenie[21].

Lekkoatletyka na stadionie | edytuj kod

Stadion Wojska Polskiego gościł także kilkukrotnie Mistrzostwa Polski seniorów w lekkoatletyce. Po raz pierwszy miały one miejsce w 1932 roku, gdzie do stolicy zjechali się sami mężczyźni. Panowie startowali na stadionie także w osobnych mistrzostwach w latach 1938 oraz 1947. Wspólne zawody kobiet i mężczyzn na stadionie Wojska Polskiego odbyły się w latach 1951, 1953, 1954, 1962 i 1964. Po tym czasie lekkoatletyka nie zawitała już w podczas mistrzostw na stadion. Od roku 1970 mistrzostwa przeniesione były na stadion Skry Warszawa[22].

Konstrukcja | edytuj kod

Panorama starego stadionu. Widok z Żylety.

Trybuny | edytuj kod

Pojemność | edytuj kod

Całkowita pojemność wynosiła 13 628 miejsc siedzących. Trybuna Odkryta, czyli tzw. Żyleta mogła pomieścić 4724 osoby. Przeciwległa trybuna, tzw. Kryta – 5976 osób. Łuk od strony ul. Łazienkowskiej miał pojemność 1550 osób, a sektor gości znajdujący się na drugim łuku – 1 378[23].

Konstrukcja | edytuj kod

Konstrukcja trybun odpowiadała czasom w których zostały wybudowane. Żyleta, obie trybuny na łukach i sektory przed Krytą znajdowały się na wałach ziemnych. Plastikowe foteliki znajdujące się na trybunach były w kolorystyce barw klubowych, tj. zielonym, czerwonym, czarnym i białym. Na Żylecie znajdował się ułożony z krzesełek biały napis „LEGIA”, który po wybudowaniu nowego stadionu znalazł się również na trybunie wschodniej. Wewnątrz trybuny Krytej znajdowały się szatnie zawodników, gabinety odnowy biologicznej, siłownie, pomieszczenia biurowe użytkowane przez klub oraz pomieszczenia przeznaczone dla trenerów i VIPów[24].

Płyta boiska i oświetlenie | edytuj kod

Płyta boiska – o wymiarach 105 m długości i 68 m szerokości – od września 2004 roku (jako trzecia w Polsce) była wyposażona w system podgrzewający (pierwszy mecz na niej został rozegrany 30 września 2004 r., a Legia Warszawa uległa w nim Austrii Wiedeń 1:3 w 1/64 finału Pucharu UEFA).

Oświetlenie boiska miało natężenie 1400 luksów, przed remontem czterech masztów oświetleniowych w 2004 roku, natężenie wynosiło 800 luksów[23].

Nowy stadion | edytuj kod

Budowa nowego stadionu | edytuj kod

Rozbiórka trybuny Krytej Wejście na trybunę północną i wschodnią Trybuna wschodnia „Żyleta”

Idea wybudowania nowego stadionu dla piłkarzy stołecznej Legii pojawiła się już w połowie lat 90. XX wieku, gdy klub odnosił sukcesy należące do największych w jego historii. Kolejne tytuły mistrza Polski, triumfy w krajowym pucharze i superpucharze, a przede wszystkim awans do Ligi Mistrzów implikowały konieczność podjęcia działań mających na celu, bądź przebudowę ówcześnie użytkowanego obiektu, bądź budowę zupełnie nowego stadionu. Ostatecznie jednak do roku 1997 praktycznie nic w tym temacie nie udało się zrobić. Faktycznie bowiem, woli budowy nie wyrażało ani miasto, ani podmioty prywatne zaangażowane w klub, ani wojsko. Dopiero pojawienie się nowego inwestora – przedsiębiorstwa Daewoo i powołanie sportowej spółki akcyjnej dało realne szanse na pomyślne zakończenie sprawy. Koreańscy współwłaściciele klubu byli skorzy stworzyć prężne lobby w sprawie budowy stadionu, podstawowym problemem okazały się jednak prawa własności terenów przy ulicy Łazienkowskiej – Agencja Mienia Wojskowego nie była bowiem skłonna odstąpić nieruchomości miastu.

W związku z tym kwestia stworzenia nowego obiektu „na Legii” została odroczona na 5 lat. Wszystko zmieniło się w roku 2002, gdy Agencja Mienia Wojskowego zdecydowała się sprzedać miastu stołecznemu Warszawa grunty między kwadratem ulic: Łazienkowską, Czerniakowską, Kusocińskiego i Myśliwiecką. Mimo że ich całkowitą wartość oszacowano na 60 mln złotych, uzgodniono cenę zakupu na 16 mln złotych. 29 lipca 2002 r. podczas sesji Rada Warszawy podjęła uchwałę o przeznaczeniu na zakup tego terenu wymaganej kwoty i z dniem 1 sierpnia 2002 r. nieruchomości te formalnie stały się one własnością komunalną[25]. Od tego momentu można było rozpocząć prace nad planowaną inwestycją.

W październiku 2004 r. naczelny architekt Warszawy Michał Borowski wydał zgodę na budowę nowego stadionu na terenach Legii oraz zagospodarowanie działek przyległych. Według początkowych koncepcji nowy stadion miał być wybudowany na działce między ul. Czerniakowską a Trybuną Otwartą (tzw. Żyletą). Według tych planów Żyleta miała stanowić zachodnią trybunę nowego stadionu[26]. Decyzja o pozwoleniu na zabudowę terenów Legii otworzyła drogę do ogłoszenia przetargu na nowy stadion. Uczestnicy procesu przetargowego mieli zaprojektować obiekt który mógłby stanąć na tych terenach i go wybudować[26].

25 września 2006 r. komisja przetargowa ds. budowy nowego stadionu (który miał powstać obok istniejącego obiektu, w miejscu zdewastowanych basenów Legii) unieważniła ofertę konsorcjum niemieckich przedsiębiorstw: HMB Stadien und Sportstattenbau GmbH razem z Wayss und Freytag Schlusselfertingbau AG i Krupp Stahlbau Hannover GmbH, które wygrało przetarg na budowę nowego stadionu. Projekt zakładał budowę obiektu z widownią o pojemności od 30,5 do 35 tysięcy widzów, który posiadał podziemny parking i – jako pierwszy w Polsce stadion – miał być zakryty zasuwanym, szklanym dachem. Oferta przedsiębiorstw niemieckich była jednakże obwarowana restrykcją, iż prowadzenie inwestycji będzie zależne od zebrania w czas funduszy na budowę. Okazało się to nie do zaakceptowania przez stronę polską i ofertę unieważniono[27][28].

Sytuację komplikowała również niewyjaśniona kwestia Stadionu Narodowego, który miałby stać się jedną z aren Euro 2012, gdyby organizacja tego turnieju została przyznana Polsce i Ukrainie. Stadion Narodowy (z pojemnością na ok. 50 tysięcy widzów) miałby zostać wybudowany na terenie Stadionu Dziesięciolecia[29]. Koncepcji co do budowy stadionów w stolicy panowało kilka. Pojawiły się zastrzeżenia polityków, iż nie warto budować w stoicy dwóch stadionów z widownią dla kilkudziesięciu tysięcy widzów[30][31][32]. W związku z tym stadion przy Łazienkowskiej miałby zostać jedynie przebudowany, tak by jego pojemność wynosiła ok. 20 tys. miejsc. Natomiast mecze na które byłoby większe zainteresowanie, Legia rozgrywałaby na Stadionie Narodowym[33][34].

27 września 2006 władze KP Legia Warszawa i Grupy ITI podczas spotkania z komisarzem miasta stołecznego Warszawa Kazimierzem Marcinkiewiczem w budynku klubowym przy ulicy Łazienkowskiej – zaprezentowały własną koncepcję przebudowy stadionu[35]. Przedstawiony projekt zakładał budowę stadionu w etapach. Pojemność obiektu miała wynosić 31800 do 34 tys. miejsc w zależności od tego czy na jednej trybunie obowiązywałyby miejsca stojące[36]. W listopadzie tego samego roku, klub Legia Warszawa podpisał długoletnią umowę z miastem na dzierżawę stadionu. Długość obowiązywania dokumentu będzie wynosić 23 lata[37].

W czerwcu 2007 r. radni miasta Warszawa przyznali 360 mln zł na budowę nowego stadionu według zaakceptowanego projektu przedstawionego przez Legię Warszawa i ITI[38]. W kwietniu 2008 r. ówczesna prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz wydała pozwolenie na budowę stadionu[39]. W procesie przetargowym wyłoniono konsorcjum które miało wybudować stadion, jednak przedstawiona oferta zakładała wyższą o blisko 100 mln cenę budowy od przyznanych środków przez miasto[40]. We wrześniu 2008 roku radni Warszawy zatwierdzili poprawkę w budżecie i przyznali dodatkowe 100 mln potrzebne do budowy stadionu[41]. 12 listopada 2008 r. podpisano umowę z konsorcjum Polimex-Mostostal na budowę obiektu[42].

17 listopada 2008 r. rozpoczął się pierwszy etap budowy nowego stadionu[21], który przewidywał budowę trzech trybun: południową, wschodnią oraz północną. Prace rozpoczęto od rozbiórki starych budynków klubowych i trybun[43]. W ciągu pierwszego roku budowy, wybudowano 95 procent konstrukcji żelbetowej (I etapu) oraz zamontowano 19 z 28 wszystkich dźwigarów, które są podporami dla dachu. W czerwcu 2010 roku zakończona została budowa trzech nowych trybun, których łączna pojemność wynosi 27 tysięcy widzów. Po niej rozpoczęty został drugi etap budowy nowego stadionu, który przewiduje budowę nowej trybuny zachodniej oraz odwzorowanie zabytkowej elewacji. Przez cały okres budowy stadion jest użytkowany[44], przy czym w sezonie 2009/2010 jego pojemność wynosiła niecałe 6 tys. miejsc, a w sezonie 2010/2011 ponad 20 tys.

Podczas całej budowy zużyte zostało ok. 30 000 m³ betonu w konstrukcjach monolitycznych, ok. 20 000 m³ betonu w prefabrykatach, ok. 3000 ton stali zbrojeniowej i ok. 2500 ton stali konstrukcyjnej[45]. Otwarcie całego stadionu miało miejsce 7 sierpnia 2010 podczas meczu towarzyskiego Legia Warszawa - Arsenal F.C.[46].

Konstrukcja | edytuj kod

Nowy stadion powstał w miejscu starego. Obiekt spełnia kryteria 4. kategorii UEFA, co oznacza że mogą na nim odbywać się rozgrywki półfinału Ligi Mistrzów. Stadion składa się z pięciu kondygnacji i jest w pełni zadaszony. Wewnątrz trybun znajduje się zaplecze techniczne dla dziennikarzy, publiczności biznesowej oraz centrum odnowy biologicznej do dyspozycji piłkarzy i trenerów[47]. Ponadto wewnątrz stadionu będzie znajdowało się 12 kiosków gastronomicznych[47].

Zabytkowa fasada trybuny głównej została częściowo zburzona, a następnie zostanie zrekonstruowana i wkomponowana w fasadę nowego stadionu[47].

Autorem projektu jest niemieckie przedsiębiorstwo JSK Architekci[47].

Mecze | edytuj kod

Stary stadion | edytuj kod

Na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie swoje mecze rozgrywała Legia Warszawa. Na przestrzeni dziejów pojemność stadionu zmieniała się – było to spowodowane remontami oraz zmianą miejsc stojących na siedziska. Na Stadionie Wojska Polskiego swoje mecze rozgrywała również reprezentacja Polski.

Pierwszym meczem rozegranym na nowym stadionie był pojedynek pomiędzy Legią a zespołem Europa Barcelona rozegrany 9 sierpnia 1930 roku. Zakończył się on rezultatem 1:1. Ostatnim meczem przed budową nowego stadionu było spotkanie ligowe pomiędzy Legią a Śląskiem Wrocław rozegrane 14 listopada 2008 roku, nazwane „Pożegnaniem Żylety”[62][63][64][65]. Legioniści wygrali ten pojedynek 4:0[66].

Okres budowy nowego stadionu | edytuj kod

Budowa nowego stadionu rozpoczęła się 17 listopada 2008 roku. Budowa została podzielona na dwa etapy. W trakcie pierwszego dostępna do użytku była jedna trybuna – tzw. Kryta, której pojemność wynosiła 5976 miejsc. W związku z tym frekwencja na meczach Legii podczas tego etapu budowy nie przekraczała tej liczby.

Pierwszym meczem Legii rozegranym podczas okresu budowy nowego stadionu był mecz o Puchar Ekstraklasy rozegrany 25 listopada z Jagiellonią Białystok. Spotkanie zakończyło się zwycięstwem gospodarzy 2:1[67]. Pierwszym meczem ligowym w okresie budowy stadionu było spotkanie z GKS Bełchatów rozegrane 6 grudnia, w którym to Legioniści pokonali przeciwników 3:0[68]. W trakcie okresu budowy nowego stadionu Legia rozgrywała również mecze w europejskich pucharach.

14 listopada 2009 roku, rok po meczu pożegnalnym Żylety, na stadionie odbył się mecz towarzyski Reprezentacji Polski. Spotkanie z Rumunią było inauguracją dla Franciszka Smudy na stanowisku selekcjonera kadry. Biało-Czerwoni przegrali to spotkanie 0:1[69].

Oficjalne otwarcie nowego stadionu nastąpiło 7 sierpnia 2010 roku. W inauguracyjnym meczu spotkały się drużyny Legii i Arsenalu Londyn. Mecz zakończył się zwycięstwem gości 6:5 (1:3)

Legia w europejskich pucharach | edytuj kod

Liga Europy – Liga Europy UEFA
(k) – gol z rzutu karnego

Źródło:90minut.pl

PZP – Puchar Zdobywców Pucharów, PMT – Puchar Miast Targowych, Puchar Europy – Puchar Europy Mistrzów Klubowych, Puchar UEFA – Puchar UEFA, LM – Liga Mistrzów UEFA
(s) – gol samobójczy; (k) – gol z rzutu karnego; dot. – mecz dodatkowy rozgrywany przed wprowadzeniem dogrywek;

Źródło:rssf.com 90minut.pl

Statystyki | edytuj kod

Reprezentacja Polski | edytuj kod

Upamiętnienia | edytuj kod

Kilkakrotnie na stadionie i w otoczeniu został upamiętniony jeden z najlepszych zawodników w historii Legii, Kazimierz Deyna. 1 września 2004 roku została wmurowana przed wejściem do budynku klubu tablica ku jego pamięci. Uroczyste odsłonięcie tablicy miało miejsce 22 stycznia 2005[70]. Na nowo powstałym stadionie trybuna wschodnia (niegdyś w tym miejscu była słynna Żyleta) została przez kibiców w wyniku konkursu w 2010 nazwana imieniem Kazimierza Deyny[71]. 6 czerwca 2012 przy stadionie został odsłonięty pomnik Kazimierza Deyny[72].

21 kwietnia 2006 roku z okazji obchodów 90-lecia klubu odsłonięto tablicę ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego. Tego samego dnia nastąpiło także oficjalne otwarcie Muzeum Legii znajdującego się wewnątrz trybuny Krytej.

 Osobny artykuł: Muzeum Legii Warszawa.

1 października 2006 roku oficjalnie zostało zarezerwowane miejsce na loży VIP, na którym zasiadał przez wiele lat Kazimierz Górski, który zmarł 23 maja 2006 roku. Od tego dnia na miejscu 1/16, z którego kibicował warszawskiej drużynie Trener Tysiąclecia, nie zasiadali zaproszeni goście do klubu[23]. Po wyburzeniu trybuny krytej, krzesełko zostało przeniesione do Muzeum Klubowego, znajdującego się na nowym stadionie[73].

24 kwietnia 2008, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, przy stadionie zostały zasadzone trzy Dęby Pamięci, które uhonorowały ofiary zbrodni katyńskiej, związane za życia z Legią Warszawa. Upamiętnieni w ten sposób zostali Feliks Asłanowicz, kpt. Józef Baran-Bilewski, mjr Kazimierz Dobrostański[74].

W grudniu 2018 na elewacji stadionu odsłonięto trzy tablice upamiętniające: cały kompleks sportowy przy ul. Łazienkowskiej, Stanisława Mielecha oraz klub Legię Warszawa[75].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://stadiony.net/stadiony/pol/stadion_wojska_polskiego Pojemność stadionu według serwisu Stadiony.net.
  2. kcz//mat: Pepsi Arena tylko marketingowo. ITI, 2011-07-20. [dostęp 2011-08-02].
  3. Nie ma już Pepsi Areny. Stadion Legii wraca do nazwy z Piłsudskim. sport.pl, 2015-01-14. [dostęp 2015-01-14].
  4. a b legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1917-1922 (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  5. legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1924-25 (pol.). [dostęp 14 lutego 2010].
  6. legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1926-27 (pol.). [dostęp 14 lutego 2010].
  7. a b legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1928-29 (pol.). [dostęp 14 lutego 2010].
  8. a b stadion.legia.com: Basen Legii – pamiętajmy o historii (pol.). [dostęp 14 lutego 2010].
  9. ekstraklasa.net: Ekstraklasa.net Retro (11) (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  10. a b c legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1930-32 (pol.). [dostęp 14 lutego 2010].
  11. a b c d e f legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1933-36 (pol.). [dostęp 14 lutego 2010].
  12. a b jp85.pl: Historia stadionu (pol.). [dostęp 20 lutego 2010].
  13. a b c legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1937-45 (pol.). [dostęp 20 lutego 2010].
  14. a b c d legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1946-1947 (pol.). [dostęp 21 lutego 2010].
  15. a b c legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1950-59 (pol.). [dostęp 21 lutego 2010].
  16. a b warszawa.wikia.com: Stadion Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  17. a b legialive.pl: Historia stadionu Legii: 1960 cz.I (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  18. a b c stadiony.net: Stadion Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego (pol.). [dostęp 18 marca 2010].
  19. pzpn.pl: Mecz Polska – Anglia (pol.). [dostęp 18 marca 2010].
  20. 90minut.pl: Puchar UEFA 2001/2002 (pol.). [dostęp 18 marca 2010].
  21. a b stadion.legia.com: Stadion – Zaczęło się! (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  22. pzla.pl: Edycje mistrzostw Polski seniorów (pol.). [dostęp 6 października 2012].
  23. a b c legialive.pl: Stadion (pol.). [dostęp 5 sierpnia 2010].
  24. budowastadionu.pl: Stadion Legii z 1930 roku (pol.). [dostęp 5 sierpnia 2010].
  25. stadionlegii.pl: Miasto przejmuje grunty, będzie nowy stadion! (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  26. a b stadionlegii.pl: Jest zgoda na budowę! (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  27. gazeta.pl: Stadionu Legii jednak nie będzie (pol.). [dostęp 26 września 2006].
  28. stadionlegii.pl: Krajobraz po unieważnieniu (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  29. stadionlegii.pl: Stadion Narodowy w miejscu X-lecia? (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  30. stadionlegii.pl: Stadion: Teraz mąci ŻW (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  31. stadionlegii.pl: Stadion do dyskusji (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  32. dziennik.pl: Wielka wojna o Stadion Narodowy w Warszawie (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  33. stadionlegii.pl: Kameralna Legia? (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  34. stadionlegii.pl: Borowski: Stadion powstanie na Łazienkowskiej (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  35. stadionlegii.pl: Klub zaprasza do oglądania projektu stadionu (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  36. stadionlegii.pl: Nowy stadion w 2,5 roku (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  37. stadionlegii.pl: Stadion dla Legii przez najbliższe 23 lata! (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  38. gazeta.pl: Są pieniądze na stadion Legii (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  39. stadiony.net: Stadion Legii coraz bliżej budowy (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  40. stadiony.net: Cztery oferty na budowę stadionu Legii (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  41. stadiony.net: 460 mln na modernizację stadionu Legii! (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  42. stadiony.net: Podpisano umowę na budowę stadionu Legii (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  43. stadion.legia.com: 4 dzień budowy: Rozbiórka budynku klubowego (pol.). [dostęp 26 grudnia 2009].
  44. Budowa stadionu Legii na „cztery z plusem”. W: PAP [on-line]. Wirtualna Polska, 18 listopada 2009. [dostęp 18 listopada 2009].
  45. a b c d e f budowastadionu.pl: Czego jeszcze nie wiesz o nowym stadionie Legii? (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  46. Kacper Ruszczak, Adam Kołodziejski: Mija 5 lat od otwarcia nowego stadionu Legii!. legia.com, 7 sierpnia 2015. [dostęp 2017-07-13].
  47. a b c d e f stadion.legia.pl: Stadion – Projekt (pol.). [dostęp 27 grudnia 2009].
  48. stadionlegii.pl: Projekt stadionu według KP Legia i ITI (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  49. a b c legia.com: Marek Drabczyk: Nasza współpraca układa się bardzo dobrze (cz. II wywiadu) (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  50. legionisci.com: W sobotę otwarcie restauracji na Łazienkowskiej (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  51. stadion.legia.com: Wybrano model krzesełek! (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  52. legialive.pl: Szklane barierki oddzielą kibiców od boiska (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  53. gazeta.pl: Nowe szyby na Legii: można je rozbić dopiero kilofem (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  54. legia.com: Legia jak Allianz Arena czy Old Trafford (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  55. stadion.legia.com: Kilka słów o telebimie (pol.). [dostęp 13 lutego 2010].
  56. stadion.legia.com: Aktualności – Słów kilka o studiu telewizyjnym (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  57. legia.com: Nowy Stadion Legii – Wieczorne testy oświetlenia – VIDEO (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  58. a b legia.com: Warszawa: Wielka iluminacja (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  59. a b warszawa.gazeta.pl: Ogromna konstrukcja stanęła na stadionie Legii (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  60. stadion.legia.com: Nowy Stadion Legii – Słów kilka o stężeniu kratowym (pol.). [dostęp 6 sierpnia 2010].
  61. Innowacyjne rozwiązania skandynawskich firm w Polsce. W: Skandynawsko-Polska Izba Gospodarcza [on-line]. spcc.pl. s. 38–39. [dostęp 2016-11-24].
  62. legialive.pl: Doping na pożegnanie Żylety! (pol.). [dostęp 28 lutego 2010].
  63. rp.pl: Pożegnanie Żylety z Łazienkowskiej (pol.). [dostęp 28 lutego 2010].
  64. polskieradioeuro.pl: Pożegnanie „Żylety” (pol.). [dostęp 28 lutego 2010].
  65. legia.com: Nowy Stadion Legii – Pożegnanie Żylety (pol.). [dostęp 28 lutego 2010].
  66. 90minut.pl: Legia Warszawa 4 – 0 Śląsk Wrocław (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  67. 90minut.pl: Legia Warszawa 2 – 1 Jagiellonia Białystok (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  68. 90minut.pl: Legia Warszawa 3 – 0 GKS Bełchatów (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  69. 90minut.pl: Polska 0 – 1 Rumunia (pol.). [dostęp 16 marca 2010].
  70. deyna.info: Pomnik Kazika (pol.). [dostęp 2012-06-25].
  71. Trybuna wschodnia: im. Kazimierza Deyny! (pol.). legionisci.com, 2010-02-11. [dostęp 2013-09-26].
  72. PAP: Przed stadionem Legii odsłonięto pomnik Kazimierza Deyny (pol.). sport.dziennik.pl, 2012-06-07. [dostęp 2012-06-08].
  73. legionosci.pl: Otwarcie klubowego muzeum 23 października (pol.). [dostęp 5 sierpnia 2010].
  74. Dęby katyńskie na Legii. legia.net, 24 kwietnia 2008. [dostęp 25 lipca 2014].
  75. Beata Wiśniewska: Tablice pamiątkowe Legii Warszawa. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. 18 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-27].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Stadion Wojska Polskiego w Warszawie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy