Stan Borys


Stan Borys w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stan Borys, właściwie Stanisław Guzek[1] (ur. 3 września 1941 w Załężu[1]) – polski muzyk, piosenkarz, kompozytor, aktor i poeta.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Edukacja | edytuj kod

Był uczniem różnych szkół, m.in. technikum rolniczego (TMR Łańcut) i budowlanego. Uczył się też grać na skrzypcach, klarnecie i gitarze.

Kariera muzyczna | edytuj kod

Działalność artystyczną rozpoczął w 1958, występując w teatrach rzeszowskich. Zaczynał od pracy statysty i rekwizytora, potem grał w przedstawieniach.

Stan Borys w 2007

W 1965 powstał zespół Blackout, którego był współzałożycielem. Od 1968 jest związany z formacją Bizony. Karierę solową rozpoczął w 1969, wydając swój pierwszy album. W 1972 zagrał samego siebie w filmie Uciec jak najbliżej. W sezonie 1974/1975 występował w Teatrze Syrena w Warszawie.

W latach 1975–2004 mieszkał za granicą, najpierw w USA (Chicago), potem w Toronto w Kanadzie i w Las Vegas.

W 2001 przetworzony fragment jego utworu „Chmurami zatańczy sen” został wykorzystany w refrenie piosenki „Głucha noc” rapera Pei. Stan oskarżył wówczas rapera o kradzież własności intelektualnej. 1 września 2011 roku doszło do zawarcia ugody i wygłoszenie wspólnego oświadczenia, w którym zaznaczono, że to nie Ryszard „Peja” Andrzejewski umyślnie użył bez zgody autora fragmentu tekstu piosenki „Chmurami zatańczy sen”, wskazując, że raper poprosił swojego wydawcę o dopilnowanie formalności w związku z użyciem tekstu i poinformowania o tym Stana Borysa[2].

W 2004 był gwiazdą festiwalu w Syracuse, największego polskiego festiwalu w północno-wschodniej części USA. Festiwal ten co roku gromadzi ponad 25 tys. widzów na placu Clintona[3]. Od 2004 mieszka w Łomiankach i w Las Vegas. W 2006 zaczął występować z zespołem Imię Jego 44 z Wrocławia, a 5 listopada 2006 w Filharmonii w Rzeszowie obchodził 45-lecie pracy artystycznej.

Twórczość poetycka | edytuj kod

Zadebiutował jako poeta w 1965 w „Nowinach Rzeszowskich”. Otrzymał też nagrodę w Turnieju Jednego Wiersza. We wrześniu 2009 ukazał się zbiór jego wierszy o tytule Co jest urokiem tego życia.

Życie prywatne | edytuj kod

Trzykrotnie się żenił, a jego żoną była m.in. Agata Pilitowska. Partnerką wokalisty jest Anna Maleady. W lutym 2019 przeszedł rozległy udar mózgu, po którym został częściowo sparaliżowany[4].

Wyznaje taoizm[5]. Regularnie praktykuje jogę[6].

Stan Borys w 2009

Dyskografia | edytuj kod

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[7].

Albumy | edytuj kod

  • 1967 Blackout (Blackout)
  • 1969 To ziemia (Bizony)
  • 1970 Krzyczę przez sen
  • 1971 Naga (Niebiesko-Czarni)
  • 1972 Piosenki z filmu „Uciec jak najbliżej”
  • 1974 Stan Borys
  • 1974 Szukam przyjaciela
  • 1988 Piszę pamiętnik artysty - hańba temu, kto o tym źle myśli! Wiersze C.K. Norwida
  • 1996 Niczyj
  • 1998 Portret
  • 2007 Znieczulica (Imię Jego 44)
  • 2014 Ikona

Kompilacje | edytuj kod

  • The Best of Stan Borys (1991)
  • Złote przeboje (Platynowa kolekcja) (2000)
  • Idę drogą nieznaną (Złota kolekcja) (2002)
  • Jaskółka uwięziona (Perły polskie) (2003)
  • Spacer dziką plażą (The Best) (2005)
  • Gwiazdy polskiej piosenki (2008)

Filmografia | edytuj kod

Nagrody | edytuj kod

  • 1960 – I Nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim
  • 1968 – nagroda za interpretację piosenki To ziemia na Przeglądzie Zespołów Estradowych w Olsztynie
  • 1968 – Nagroda Jury Dziennikarzy na KFPP w Opolu za interpretację piosenki To ziemia
  • 1971 – Brązowy Gronostaj na festiwalu w Rennes (Francja)
  • 1972 – Złoty Medal Olimpiady Piosenki w Atenach (Grecja) i Złota Płyta dla najlepszego wykonawcy
  • 1973 – Nagroda Dziennikarzy na KFPP w Opolu za Jaskółkę uwięzioną
  • Bursztynowy Słowik na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie za piosenkę Jaskółka uwięziona
  • I nagroda za Jaskółkę uwięzioną na festiwalu jw.
  • 1973 – Nagroda Prasy na festiwalu w Ostendzie (Belgia, Young European Song Festival)
  • 1973 – nagroda za interpretację Lost Love na festiwalu w Castelbar (Irlandia)
  • 1973 – nagroda na festiwalu w Caracas (Wenezuela)
  • 2015 – Honorowy Złoty Mikrofon za „romantyczną duszę niestrudzonego krzewiciela polskiej poezji, twórcze poszukiwania oraz wielką przyjaźń z Polskim Radiem, obecną w jego słowach i muzyce”[8][9].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Jan Kawecki: Encyklopedia polskiej muzyki rockowej Rock 'n' roll, 1959-1973. Rock-Serwis, 1995, s. 40. ISBN 978-83-85335-25-2.
  2. KarolK. Stefańczyk KarolK., Peja i Stan Borys pogodzeni, cgm.pl, 29 sierpnia 2011 [dostęp 2011-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2011-09-13] .
  3. Polski Festiwal w Syracuse, Nowy Jork
  4. Stan Borys miał udar i jest częściowo sparaliżowany, Stan Borys: Muzyk miał udar i jest częściowo sparaliżowany [dostęp 2019-06-14]  (pol.).
  5. Stan Borys: Dzisiaj SHOW BIZNES, to wyłącznie trzęsienie tyłkiem! Mocno o artystach, polityce...
  6. NDTV 02.15.2013 Piątek (Stan Borys)
  7. Archiwum Polskiego Rocka
  8. polskieradio/fc: Złote Mikrofony: najlepsi radiowcy wyróżnieni najważniejszą nagrodą. W: PolskieRadio.pl [on-line]. Polskie Radio S.A., 11 grudnia 2015. [dostęp 11 grudnia 2015].
  9. Polskie Radio: Marusz Bonaszewski wśród laureatów Złotych Mikrofonów. W: GazetaPrawna.pl [on-line]. Infor PL S.A., 10/11 grudnia 2015. [dostęp 11 grudnia 2015].
  10. Lista laureatów medalu Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2017-01-22].
  11. Odznaczenia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. prezydent.pl, 2017-11-11. [dostęp 2017-11-12].
  12. Odznaka Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego. bip.podkarpackie.pl. [dostęp 2017-12-15].

Bibliografia | edytuj kod

  • Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ​ISBN 83-86848-05-7​, tu hasło Borys Stan, s. 21, 22.

Bibliografia przedmiotowa | edytuj kod

  • 1970 Lech Terpiłowski – Stan Borys (Wyd. Synkopa)

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Stan Borys" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy