Staurogram


Staurogram w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Staurogram w katakumbach Staurogram współczesny

Staurogramligatura greckich liter tau (Τ) i rho (Ρ) – . Stosowany był w rękopisach Nowego Testamentu w wiekach II-III. W IV wieku wyszedł z użycia, a termin „stauros” zaczęto powszechnie wliczać do nomina sacra i zapisywać skrótem ΣΤΣ.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Staurogram, podobnie jak i chrystogram, ma przedchrześcijańskie pochodzenie, można go znaleźć na monetach Heroda i został wykorzystany przez chrześcijan jako wyobrażenie Chrystusa na krzyżu[1]. Staurogram stosują następujące rękopisy greckiego Nowego Testamentu: Papirus Bodmer XIV-XV (Łk 23,21 [dwukrotnie]; 23,23; 24,20)[2], Papirus Bodmer II, Chester Beatty I (datowane na lata 175-250)[3] oraz P 91 {\displaystyle {\mathfrak {P}}^{91}} w Dz 2,36[4]. W późniejszych rękopisach staurogram został wyparty przez nomina sacra. Staurogram stosowany był również w koptyjskich rękopisach (np. P. Palau Rib. 182 z V wieku)[5]. Stosuje go kodeks 059, pochodzi on jednak z około 400 roku i ze względu na późne pochodzenie nie odgrywa większej roli w dyskusji nad kształtem krzyża Chrystusa.

Odkrycie staurogramu podało w wątpliwość zgłoszoną w 1877 roku hipotezę (Ethelbert W. Bullinger[6][7]), akceptowaną też przez niektórych uczonych w XX wieku (William Edwy Vine[8], Erich Dinkler)[a], twierdzącą że symbol „krzyża” pojawił się dopiero w czasach Konstantyna Wielkiego[9].

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Erich Dinkler jeszcze w 1951 roku pisał, że symbol krzyża pojawił się dopiero w czasach Konstantyna Wielkiego i jest to niepodważalny dogmat. Dinkler sądził, że „krzyż” wyewoluował z „chrystogramu”, ligatury liter „chi” oraz „rho”. W 1967 roku Dinkler uznał historyczną wartość staurogramu jako odniesienie do ukrzyżowania Chrystusa.

Przypisy | edytuj kod

  1. Biblical Archaeology Society, Staff 03/26/2013.
  2. Larry W. Hurtado, The Staurogram in Early Christian Manuscripts: The Earliest Visual Reference to the Crucified Jesus?, Leiden: Brill 2006, s. 213.
  3. Larry W. Hurtado: The Earliest Christian Artifacts: Manuscripts and Christian Origins. Cambridge: William B. Eerdmans Publishing Company, 2006, s. 151, 154. ISBN 978-0-8028-2895-8.
  4. Philip W. Comfort, David P. Barrett: The Text of the Earliest New Testament Greek Manuscripts. Wheaton, Illinois: Tyndale House Publishers Incorporated, 2001, s. 623. ISBN 978-0-8423-5265-9.
  5. K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 202. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  6. The Cross and the Crucifixion. W: E.W. Bullinger: Appendixes to The Companion Bible.
  7. E.W. Bullinger, A Critical Lexicon and Concordance to The English and Greek New Testament (1895), ss, 818-819, s. 194.
  8. W.E. Vine: Expository Dictionary of New Testament Works. Harper Collins, 1947. ISBN 0-551-00282-4.
  9. Larry W. Hurtado: The Earliest Christian Artifacts: Manuscripts and Christian Origins. Cambridge: William B. Eerdmans Publishing Company, 2006, s. 153. ISBN 978-0-8028-2895-8.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Staurogram" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy