Stempel lustrzany (numizmatyka)


Stempel lustrzany (numizmatyka) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stempel lustrzany – określenie odnoszące się do bicia monety w sposób pozwalający na osiągnięcie estetycznego efektu idealnie wypolerowanego, lustrzanego tła i matowego rysunku[1]. Stempel lustrzany w innych językach nazywany jest

  • Proof lub Mirror Stamp (ang.) czy
  • PP (Polierte Platte – niem.)[2].

Stempel lustrzany nie jest jedynie efektem bicia monety odpowiednio dopracowaną wersją zwykłego stempla menniczego, a wynikiem złożonego procesu. Jako materiał wyjściowy wykorzystywane są wyselekcjonowane krążki, poddawane dodatkowemu czyszczeniu, polerowaniu i politurowaniu. Stempel menniczy jest również polerowany, jego rysunek wytrawiany kwasem, a sama technika bicia przewiduje kilkakrotne uderzenie stempla i zwiększony nacisk prasy, w porównaniu z procesem stosowanym do bicia monet obiegowych[3].

Pojęcie stempel lustrzany do monet bitych przed II wojną światową oznacza najczęściej efekt bicia monety polerowanym stemplem, czasami również, choć nie zawsze, na polerowanych krążkach. W przedwojennych źródłach, w odniesieniu do monet próbnych (nieobiegowych) używane były określenia:

  • moneta bita szczególnie staranną technologią”,
  • stempel polerowany”, czy
  • stempel połyskowy[3].

Niekiedy współczesne monety bite są z wykorzystaniem jedynie polerowanego stempla menniczego. W takich przypadkach w katalogach pojawia się często określenie „moneta bita stemplem poprawionym” a w literaturze obcojęzycznej Proof-like (ang.) czy Spiegelglanz (niem.)[3].

W pewnym stopniu podobny do stempla lustrzanego efekt estetyczny, czyli połyskowe tło i matowy rysunek, uzyskuje się przy biciu monet obiegowych na zwykłych krążkach, świeżymi stemplami z początku procesu bicia monety. W takich przypadkach w katalogach pojawia się czasami określenie „moneta wyselekcjonowana[4]. Przykładem monet wyselekcjonowanych są między innymi zestawy monet obiegowych PRL, z końcówki lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku, rozprowadzane na rynku kolekcjonerskim w plastikowych, sztywnych pudełkach, w których zwykłe monety obiegowe bite w aluminium, mosiądzu czy miedzioniklu, charakteryzują się efektem błyszczącego tła i matowego rysunku.

W języku codziennym wśród kolekcjonerów, „lustrzanka” oznacza monetę wybitą stemplem lustrzanym.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. JanuszJ. Parchimowicz JanuszJ., Monety polskie, 2003 .
  2. Fischer, Katalog monet polskich 2012 XX, XXI w. i monety koronne Stanisława Augusta Poniatowskiego, 2012 .
  3. a b c Stempel lustrzany, a polerowany., forum.tpzn.pl [dostęp 2017-05-26] .
  4. JanuszJ. Parchimowicz JanuszJ., Katalog monet polskich obiegowych i kolekcjonerskich od 1916, 2012 .
Na podstawie artykułu: "Stempel lustrzany (numizmatyka)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy