Tomasz Cranmer


Thomas Cranmer w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Tomasz Cranmer) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Thomas Cranmer (ur. 2 lipca 1489 w Aslockton, zm. 21 marca 1556 w Oksfordzie) – przywódca reformy anglikańskiej i arcybiskup Canterbury za panowania Henryka VIII Tudora, Edwarda VI Tudora i przez krótki czas królowej Marii I Tudor, z rozkazu której został stracony.

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie zdobył w Jesus College na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie rozpoczął naukę w 1503 roku[1] i gdzie później został profesorem. Cranmer zyskał życzliwość Henryka VIII, doradzając, jak doprowadzić do stwierdzenia nieważności małżeństwa z Katarzyną Aragońską[2] wbrew orzeczeniu papieża. Cranmer został mianowany biskupem Canterbury w 1533 roku, a w 1535 wypowiedział posłuszeństwo papieżowi. Otwarcie opowiedział się za zwierzchnictwem króla nad kościołem w Anglii. Podczas pobytu w Niemczech ożenił się z Margaret Osiander[3].

Kiedy Maria I Tudor została królową Anglii w 1553 roku, w ramach akcji obrony katolicyzmu został on uwięziony pod zarzutem zdrady. W 1556 roku skazano go na śmierć przez spalenie na stosie[4]. Przed śmiercią pisemnie odwołał swoje antykatolickie poglądy. Jednak w ostatnich słowach przed egzekucją zaprzeczył temu, co wcześniej napisał, mówiąc: Co do papieża, odrzucam go, jako nieprzyjaciela Chrystusa i Antychrysta, z całym jego błędnym nauczaniem. Gdy był już w płomieniach, miał zawołać: Panie Jezu, przyjmij mojego ducha... Widzę niebiosa otwarte i Jezusa stojącego po prawicy Bożej (por. Dz 7,56)[5][6].

Oprócz dzieł literackich na temat Pisma Świętego pozostawił po sobie „Modlitewnik powszechny” (ang. Book of Common Prayer)[3]. Częścią tego modlitewnika było jego tłumaczenie „Księgi Psalmów”, które stało się psałterzem Kościoła anglikańskiego. Wydał też tak zwaną „Biblię Cranmera”, która została przyjęta za wersję oficjalną.

Przypisy | edytuj kod

  1. Gray 1902 ↓, s. 51.
  2. Thomas Cranmer Biography (ang.). thefamouspeople.com. [dostęp 2018-05-24].
  3. a b Thomas Cranmer (1489 - 1556) (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2018-05-23].
  4. Thomas Cranmer, archbishop of Canterbury (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2018-05-23].
  5. Rudolph W. Heinze, I pray God to grant that I may endure to the end: A New Look at the Martyrdom of Thomas Cranmer, s. 277–280.
  6. Diarmaid MacCulloch, Thomas Cranmer. A Life, s. 600–605.

Bibliografia | edytuj kod

  • Arthur Gray: Jesus College. Londyn: F.E. Robinson, 1902, seria: University of Cambridge college histories. (ang.)
  • Heinze R. W., "I pray God to grant that I may endure to the end": A New Look at the Martyrdom of Thomas Cranmer, w: Ayris P, Selwyn D., Thomas Cranmer: Churchman and Scholar, Woodbridge, Suffolk, UK: The Boydell Press, 1993, ​ISBN 0-85115-549-9​.
  • MacCulloch D., Thomas Cranmer: A Life, London: Yale University Press, 1996, ​ISBN 0-300-06688-0​.
  • Wilkinson R. Thomas Cranmer: The Yes-Man Who Said No: Richard Wilkinson Elucidates the Paradoxical Career of One of the Key Figures of English Protestantism, "History Review" 2010 wersja on-line
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Tomasz Cranmer" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy