Turquoise (1929)


Turquoise (1929) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Turquoise (Q146)francuski podwodny stawiacz min z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z sześciu jednostek typu Saphir. Okręt został zwodowany 16 maja 1929 roku w stoczni Arsenal de Toulon w Tulonie, a w skład Marine nationale wszedł 10 września 1930 roku. Jednostka pełniła służbę na Morzu Śródziemnym, a od zawarcia zawieszenia broni między Francją a Niemcami znajdowała się pod kontrolą rządu Vichy. W grudniu 1942 roku okręt został przejęty przez Niemców w Bizercie i przekazany Włochom. W Regia Marina jednostka otrzymała oznaczenie FR 116, lecz do czynnej służby nie weszła. Okręt został samozatopiony w Bizercie 6 maja 1943 roku. Podniesiony, ostatecznie został zezłomowany w sierpniu 1947 roku.

Spis treści

Projekt i budowa | edytuj kod

 Osobny artykuł: Okręty podwodne typu Saphir.

„Turquoise” zamówiony został w ramach programu rozbudowy floty francuskiej z 1925 roku[1][2]. Projekt otrzymał sygnaturę Q6[3]. Okręty otrzymały prosty i bezpieczny system przechowywania min, zwany Normand-Fenaux, w którym miny były przechowywane w szybach umieszczonych w zewnętrznych zbiornikach balastowych, z bezpośrednim mechanizmem zwalniającym[1][4]. Powiększoną wersją okrętów typu Saphir były zbudowane na zamówienie Polski stawiacze min typu Wilk[5].

„Turquoise” zbudowany został w Arsenale w Tulonie[1][3]. Stępkę okrętu położono 20 października 1926 roku[6], a zwodowany został 16 maja 1929 roku[1][7].

Dane taktyczno–techniczne | edytuj kod

„Turquoise” był średniej wielkości dwukadłubowym podwodnym stawiaczem min[1][7]. Długość całkowita wynosiła 65,9 metra (64,9 metra między pionami), szerokość 7,2 metra i zanurzenie 4,3 metra[1][8][a]. Wyporność normalna w położeniu nawodnym wynosiła 761 ton, a w zanurzeniu 925 ton[1][7][b]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa czterosuwowe silniki wysokoprężne Normand-Vickers o łącznej mocy 1300 KM[1][9]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 1000 KM[1][7][c]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 12 węzłów na powierzchni i 9 węzłów w zanurzeniu[1][8]. Zasięg wynosił 7000 Mm przy prędkości 7,5 węzła w położeniu nawodnym (lub 4000 Mm przy prędkości 12 węzłów) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu[1][2]. Zbiorniki paliwa mieściły 95 ton oleju napędowego[1][d]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 80 metrów[3].

Głównym uzbrojeniem okrętu były 32 miny kotwiczne Sautier-Harlé O-6 o masie 1090 kg każda (w tym 220 kg materiału wybuchowego), które były przechowywane w 16 pionowych szybach umieszczonych w zewnętrznych zbiornikach balastowych, po dwie w szybie (system Normand-Fenaux)[10]. Okręt wyposażony był też w pięć wyrzutni torped: dwie stałe kalibru 550 mm na dziobie i jeden potrójny zewnętrzny dwukalibrowy obracalny aparat torpedowy, mieszczący jedną torpedę kalibru 550 mm i dwie kalibru 400 mm, usytuowany na rufie[3][10]. Łącznie okręt przenosił siedem torped, w tym pięć kalibru 550 mm i dwie kalibru 400 mm[3][7][e]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 75 mm L/35 M1928 oraz zdwojone stanowisko wielkokalibrowych karabinów maszynowych Hotchkiss kalibru 13,2 mm L/76[3][7].

Załoga okrętu składała się z 3 oficerów oraz 39 podoficerów i marynarzy[1][2][f].

Służba | edytuj kod

„Turquoise” wszedł do służby w Marine nationale 10 września 1930 roku[6]. Jednostka otrzymała numer burtowy Q146[3]. W momencie wybuchu II wojny światowej okręt pełnił służbę na Morzu Śródziemnym, będąc jednostką flagową 20. dywizjonu 6. eskadry 4. Flotylli okrętów podwodnych w Bizercie (w skład którego wchodziły ponadto siostrzane „Nautilus”, „Rubis” i „Saphir”)[11]. Dowódcą okrętu był w tym okresie kpt. mar. R.P. Wacogne[11].

W czerwcu 1940 roku „Turquoise” nadal był jednostką flagową 20. dywizjonu okrętów podwodnych w Bizercie, a jego dowódcą był kpt. mar. R.P. Wacogne[12][13]. Po wypowiedzeniu wojny przez Włochy jednostka udała się pod włoskie wybrzeże w celu postawienia zagród minowych[14]. 13 czerwca „Turquoise” postawił 30 min pod Trapani i Marsalą[14][15]. 22 czerwca, w dniu zawarcia zawieszenia broni między Francją a Niemcami, okręt przebywał w Bizercie[16]. W wyniku jego postanowień „Turquoise” znalazł się pod kontrolą rządu Vichy i został rozbrojony[4][17]. Na przełomie 1941 i 1942 roku okręt został wycofany z czynnej służby[8].

Po lądowaniu aliantów w Afryce Północnej, 8 grudnia 1942 roku okręt został przejęty przez Niemców w Bizercie i przekazany Włochom[4][18]. W Regia Marina jednostka otrzymała oznaczenie FR 116[6][18]. Okręt nie został wyremontowany i nigdy nie wszedł do czynnej służby we włoskiej marynarce[18][19]. 6 maja 1943 roku, tuż przed zdobyciem Bizerty przez Aliantów jednostka została samozatopiona[1][7]. Okręt został później podniesiony i ostatecznie zezłomowany 12 sierpnia 1947 roku[6].

Uwagi | edytuj kod

  1. Labayle Couhat 1971 ↓, s. 88 podaje, że szerokość okrętu wynosiła 7,12 metra.
  2. Parkes 1933 ↓, s. 200, Lipiński 1999 ↓, s. 540 i McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podają, że wyporność okrętu na powierzchni wynosiła 669 ton.
  3. Labayle Couhat 1971 ↓, s. 88 podaje, że łączna moc silników elektrycznych wynosiła 1100 KM.
  4. Gogin 2014a ↓ podaje, że okręt zabierał 75 ton paliwa.
  5. Parkes 1933 ↓, s. 200 i McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podają, że okręt przenosił sześć torped.
  6. McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podaje, że załoga okrętu liczyła 40 osób.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 274.
  2. a b c Labayle Couhat 1971 ↓, s. 88.
  3. a b c d e f g Gogin 2014a ↓.
  4. a b c Labayle Couhat 1971 ↓, s. 89.
  5. Fontenoy 2007 ↓, s. 189.
  6. a b c d Helgason 2020 ↓.
  7. a b c d e f g Fontenoy 2007 ↓, s. 188.
  8. a b c Lipiński 1999 ↓, s. 540.
  9. Parkes 1933 ↓, s. 200.
  10. a b Dawidowicz 2009 ↓, s. 76.
  11. a b Kindell 1939 ↓.
  12. Kindell 1940a ↓.
  13. Franz 2016 ↓, s. 226.
  14. a b Kindell 1940b ↓.
  15. Rohwer 1940 ↓.
  16. Kindell 1940c ↓.
  17. Perepeczko 2014 ↓, s. 402.
  18. a b c Gogin 2014b ↓.
  19. Franz 2017 ↓, s. 81.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Turquoise (1929)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy