Ulica Juliusza Ligonia w Katowicach


Na mapach: 50°15′12,2″N 19°01′10,1″E/50,253386 19,019460

Ulica Juliusza Ligonia w Katowicach w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Budynek przy ul. Juliusza Ligonia 5-7 Budynek przy ul. Juliusza Ligonia 22 Budynek na rogu ul. Tadeusza Kościuszki i ul. Juliusza Ligonia

Ulica Juliusza Ligonia w Katowicach − historyczna ulica w katowickiej dzielnicy Śródmieście.

Spis treści

Przebieg | edytuj kod

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Tadeusza Kościuszki. Następnie krzyżuje się z ul. Wita Stwosza, ul. Plebiscytową, ul. Królowej Jadwigi, ul. Henryka Sienkiewicza, biegnie obok placu Sejmu Śląskiego, ul. Józefa Lompy, ul. Władysława Reymonta. Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Francuską.

Historia | edytuj kod

Przy ulicy Andrzeja Mielęckiego 1 od 4 grudnia 1927 działało Polskie Radio Katowice. Nadawanie rozgłośnia rozpoczęła o godzinie 13:15. Radio powstało z inicjatywy Sejmu Śląskiego. Dnia 20 sierpnia 1937 siedzibę przeniesiono na ul. Juliusza Ligonia 29[2], radio działa pod tym adresem do dziś[3]. Dnia 6 marca 1945 wznowiło działalność, uroczystego aktu inauguracji dokonał wojewoda śląsko-dąbrowski gen. Aleksander Zawadzki[4].

W rejonie wokół ulic Juliusza Ligonia, Wojewódzkiej i Józefa Lompy w latach 1924−1929 za 1 m2 trzeba było zapłacić od 30 do 40 złotych, w latach 1934−1939 od 200 do 220 złotych[5].

Do 1939 pod numerem 29 działał Syndykat Dziennikarzy Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, jego prezesem był Henryk Sławik[6]. Przy ul. Juliusza Ligonia 36 do 1939 istniała Śląska Izba Rolnicza. Od 1 maja 1932 pod numerem 7 swoją siedzibę posiadała Unia Polskiego Przemysłu Górniczo-Hutniczego. W latach międzywojennych przy ulicy działały[4]: Górnośląski Handel Węgla (ul. J. Ligonia 3, 5, 7), przedsiębiorstwo budowlane R. Ptoschka (pod numerem 36), Towarzystwo Przemysłu Drzewnego Wschód (ul. J. Ligonia 22), Dyrekcja Monopolu Tytoniowego i Spirytusowego oraz Magazyn Wyrobów Tytoniowych (pod numerem 35; obecnie obiekt nie istnieje[7])[8], przedszkole prywatne i prywatna szkoła im. A. Mickiewicza (pod numerem 10)[9].

W okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922)[10] i w latach niemieckiej okupacji Polski (1939−1945)[11] ulica nosiła nazwę Charlottenstraße[12][13].

19 października 2012 podczas uroczystości 75-lecia działalności Polskiego Radia Katowice odsłonięto przy budynku pomnik - ławeczkę Stanisława Ligonia.

Opis | edytuj kod

Przy ul. Juliusza Ligonia znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • budynek administracyjny (ul. J. Ligonia 3, 5, 7), wzniesiony w latach dwudziestych XX wieku, w stylu historyzmu/modernizmu[14]; obiekt wpisano do rejestru zabytków 5 czerwca 2019 (nr rej. A/517/2019)[15], obecnie zarządcą obiektu jest Biblioteka Śląska;
  • dawny gmach Górnośląskich Zjednoczonych Hut Królewskiej i Laury (ul. T. Kościuszki 30, róg z ul. J. Ligonia)[14], wzniesiony w 1927[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 6)[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 8)[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 10)[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 12)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 16, ul. Wita Stwosza 6)[14]; w dwudziestoleciu międzywojennym w budynku tym istniała klinika dla chorób kobiecych doktora Kazimierza Wędlikowskiego[16];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 18)[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 20)[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 22)[14];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 25/27, ul. Plebiscytowa 26)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 26, ul. Plebiscytowa 24)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 28, 30, róg z ul. Królowej Jadwigi)[14];
  • dwupiętrowy budynek Polskiego Radia Katowice (ul. J. Ligonia 29), wzniesiony w latach 1937−1938 według projektu Tadeusza Łobosa[17], posiadający kubaturę 8500 m2 w stylu modernizmu/funkcjonalizmu[14][18]; sufity pomieszczeń są klinowate z uskokami, studia posiadają formę trapezu[3]; na ścianie budynku znajduje się pamiątkowa tablica z 1977, upamiętniająca pięćdziesięciolecie działalności radia w Katowicach[4][19];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 31, ul. Królowej Jadwigi 6)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 33, róg z ul. H. Sienkiewicza)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 34, róg z ul. Królowej Jadwigi)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 36, ul. H. Sienkiewicza 29)[14];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 40, róg z ul. H. Sienkiewicza)[14];
  • budynek Żłobka Miejskiego (ul. J. Ligonia 43), wzniesiony w latach dwudziestych XX wieku w stylu późnego modernizmu i neoklasycyzmu[14];
  • kamienica urzędników Sejmu Śląskiego (ul. J. Ligonia 48, róg z ul. Francuską), wznisiona w 1929 w stylu funkcjonalizmu[14]; jest to murowany czteropiętrowy dom mieszkalny z dachem pokrytym papą; wartość budynku na dzień 1 września 1939 wynosiła 450 000 złotych[20];
  • kamienica mieszkalna (ul. J. Ligonia 55)[14].

Przy ul. Julisza Ligonia swoją siedzibę mają[21]: Górnośląski Festiwal Sztuki Kameralnej „Ars Cameralis Silesiae Superioris”, przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, Agencja Reklamy Radia Katowice „Okay”. Górnośląska Spółdzielnia Handlowa „Społem”, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”. Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego (ul. J. Ligonia 7), kancelarie adwokackie, Miejska Biblioteka Publiczna − Filia nr 1, Polskie Radio Katowice (ul. J. Ligonia 29), Sejmik Województwa Śląskiego (ul. J. Ligonia 46), Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego (ul. J. Ligonia 46), Żłobek Miejski.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-19].
  2. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 108. ISBN 978-83-7729-021-7.
  3. a b Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 160. ISBN 83-913341-0-4.
  4. a b c Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 163. ISBN 83-913341-0-4.
  5. Materiały Pracowni Geodezyjnej Urzędu Miejskiego w Katowicach, według W. Zejera: Gospodarka komunalna miasta Katowic w latach 1922−1939. Katowice 1965.
  6. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 164. ISBN 83-913341-0-4.
  7. MichałM. Bulsa MichałM., BarbaraB. Szmatloch BarbaraB., Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, s. 69, ISBN 978-83-7729-502-1 .
  8. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 70. ISBN 978-83-7729-021-7.
  9. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 117. ISBN 978-83-7729-021-7.
  10. J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5.
  11. Plan Katowic z 1942 roku www.grytzka-genealogie.de [dostęp 2011-07-19]
  12. Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice - Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 383. ISBN 83-85831-35-5.
  13. Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-07-19].
  14. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-19].
  15. ZAWIADOMIENIEO OSTATECZNYM ZAKONCZENIU POSTĘPOWANIA w sprawie wpisu do rejestru zabytków nieruchomych woj. śląskiego (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2019-07-14]
  16. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 76. ISBN 978-83-7729-021-7.
  17. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 33. ISBN 978-83-7729-021-7.
  18. Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie śląskim na lata 2010−2013 (pol.) www.slaskie.pl [dostęp 2011-07-19]
  19. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-07-19].
  20. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 182. ISBN 83-913341-0-4.
  21. Spis firm na ulicy Ligonia w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-19].

Bibliografia | edytuj kod

  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
  • Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000. ISBN 83-913341-0-4.
Na podstawie artykułu: "Ulica Juliusza Ligonia w Katowicach" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy