Vincent Gardenia


Vincent Gardenia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Vincent Gardenia, właśc. Vincenzio Scognamiglio[1] (ur. 7 stycznia 1920 w Neapolu, zm. 9 grudnia 1992 w Filadelfii) – włosko-amerykański aktor teatralny, filmowy i telewizyjny. Był dwukrotnie nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego w filmach: Uderzaj powoli w bęben (Bang the Drum Slowly, 1973) i Wpływ księżyca (Moonstruck, 1987)[2].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w Neapolu[3] we Włoszech jako syn Elisy (Ausiello)[4] i Gennaro Gardenia Scognamiglio. Kiedy miał dwa lata, jego rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych i osiedliła się na Brooklynie w Nowym Jorku[5].

Jego ojciec założył trupę aktorską, prezentującą melodramaty w języku włoskim. Jako dziecko występował w trupie we włosko-amerykańskich dzielnicach Nowego Jorku i okolic. Zadebiutował na scenie w wieku pięciu lat, wcielając się w pucybuta[6].

Po raz pierwszy jako niemiecki praktykant szpiegowski w dramacie kryminalnym Henry’ego Hathawaya Dom przy 92 ulicy (The House on 92nd Street, 1945) z Lloydem Nolanem. W 1958 zadebiutował na Broadwayu jako pierwszy niewidomy w sztuce Wizyta (The Visit)[7]. W 1970 został uhonorowany nagrodę Obie za podwójną rolę Charlesa Ferrisa i Nicka Esposito w produkcji off-Broadwayu Passing Through From Exotic Places[8]. W 1972 rola Harry’ego Edisona w czarnej komedii Neila Simona Więzień Drugiej Alei (The Prisoner of Second Avenue) przyniosła mu Tony Award[9]. Jako Dutch Schnell w dramacie sportowym Uderzaj powoli w bęben (Bang the Drum Slowly, 1973) był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego[10]. W 1979 został nominowany do Tony Award dla najlepszego aktora w musicalu za występ jako Alfred Rossi w Sali balowej (Ballroom). Za rolę Cosmo Castoriniego, ojca Loretty (Cher) w komedii romantycznej Wpływ księżyca (Moonstruck, 1987) otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego[11]. Zagrał w około 40 filmach, często pojawiał się także w serialach telewizyjnych[12]. Za rolę Michaela Aylotta w telewizyjnej komedii HBO Age-Old Friends (1989) otrzymał Emmy jako wybitny aktor drugoplanowy w miniserialu lub filmie telewizyjnym[13].

Zmarł nagle 9 grudnia 1992 na zawał serca w wieku 71 lat[14]. Jest pochowany na Saint Charles Cemetery na wyspie Long Island w Nowym Jorku)[15].

Filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Sandra Brennan, Rovi: Vincent Gardenia Biography (ang.). „The New York Times”, 2010. [dostęp 2021-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-29)].
  2. Vincent Gardenia Awards (ang.). AllMovie. [dostęp 2021-05-30].
  3. Vincent Gardenia Biography (1922-1992) (ang.). Film Reference. [dostęp 2021-05-30].
  4. Elisa Ausiello Scognamiglio (1901-1967) (ang.). Find A Grave. [dostęp 2021-05-30].
  5. Lucilla Parlato: Vincent Gardenia, napoletano, due volte candidato all’Oscar (wł.). Identità Insorgenti, 7 stycznia 2020. [dostęp 2021-05-30].
  6. David Shipman: Obituary: Vincent Gardenia (ang.). „The Independent”, 23 października 2011. [dostęp 2021-05-30].
  7. Vincent Gardenia (ang.). Internet Broadway Database. [dostęp 2021-05-30].
  8. Vincent Gardenia (ang.). Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2021-05-30].
  9. Vincent Gardenia (1922-1992) (ang.). The Official Masterworks Broadway Site. [dostęp 2021-05-30].
  10. Vincent Gardenia Biography (wł.). MYmovies. [dostęp 2021-05-30].
  11. Sandra Brennan: Vincent Gardenia Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2021-05-30].
  12. Vincent Gardenia (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2021-05-30].
  13. Vincent Gardenia (ang.). TV.com. [dostęp 2021-05-30].
  14. William Grimes: Vincent Gardenia, Character Actor, Is Dead at 71 (ang.). „The New York Times”, 10 grudnia 1992. [dostęp 2021-05-30].
  15. Vincent Gardenia (1920-1992) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2021-05-30].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Vincent Gardenia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy