Volumina Legum


Volumina Legum w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Tom 7. Volumina Legum wydany w 1860 roku w reedycji Jozafata Ohryzki.

Volumina Legum[1] (łac. Volumina Legum. Leges, statua, constitutiones et privilegia Regni Poloniae, Magni Ducatus Lithuaniae. Omniumque provinciarum annexarum, a commitiis visliciae anno 1347 celebratis usque ad ultima regni comitia – Prawa, konstytucye y przywileie Królestwa Polskiego, Wielkiego Xięstwa Litewskiego y wszystkich prowincyi należących na walnych seymiech koronnych od seymu wiślickiego roku pańskiego 1347 aż do ostatniego seymu) – pierwszy polski zbiór prawa stanowionego, zawierający zapis wszystkich przywilejów królewskich i konstytucji sejmowych od roku 1347 do 1793 (obrady sejmu grodzieńskiego).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Dzieło powstało z inicjatywy biskupa kijowskiego Józefa Andrzeja Załuskiego. Rozpoczął on pracę nad chronologicznym i pełnym wydaniem wszystkich polskich praw. O publikacji na bieżąco informowała ówczesna polska prasa np. Kurier Polski, który podobnie jak Volumina Legum drukowany był w drukarni pijarskiej w Warszawie[2].

Dzieło wydania całości praw polskich podjął katolicki zakon pijarów, którzy zajmował się edukacją, wiedzą oraz prowadzeniem szkół i drukarni. Pierwsze sześć tomów, zawierających prawa uchwalone do 1736, opracował i wydał w latach 1732–1739 członek tego zakonu Stanisław Konarski. Pierwszy tom wydano tuż przed sejmem w Warszawie 18 września 1732. Kolejne tomy VII i VIII w 1782 również wydali pijarzy. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów nie udało się zrealizować całości przedsięwzięcia. Opublikowano jedynie prawa od XIV wieku do 1736 roku. Dalsze prace przerwały rozbiory Polski.

W okresie Księstwa Warszawskiego Volumina Legum zostały uznane za zbiór autentyczny prawa polskiego[3].

W drugiej połowie XIX wieku prawnik, wydawca i działacz polityczny Jozafat Ohryzko dokonał reedycji pierwszych 8 tomów Volumina Legum i wydał je w latach 1859–1860 wraz z dwoma dodatkowymi tomami inwentarzy. Tom IX ukazał się w 1889 w Krakowie, nakładem Akademii Umiejętności. Umieszczono w nim konstytucje z lat 1782, 1784 i 1786 oraz cały dorobek Sejmu Czteroletniego.

Tom X zawierający ustawy sejmu grodzieńskiego (1793) wydano dopiero w okresie PRL w 1952 w Poznaniu.

Do Volumina Legum opublikowano również kilka naukowych prac, słowników oraz indeksów. W 2012 roku opublikowany został Indeks nazwisk do Volumina Legum Marka Wolińskiego[4].

Wydane Tomy | edytuj kod

Volumina Legum doczekała się kilku edycji. Pierwsze z nich w latach (1732-1782). Opublikowano:

Bibliografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Łac. tomy ustaw.
  2. Wierzbicka 2002 ↓.
  3. Art. 7 Ustawy przechodniej do Kodeksu Napoleona z dnia 10 października 1809 r. (Dziennik Praw Księstwa Warszawskiego t. II, Nr 14 s. 87n).
  4. Woliński 2017 ↓.
  5. Praca zbiorowa 1732 ↓.
  6. Praca zbiorowa 1733 ↓.
  7. Praca zbiorowa 1735 ↓.
  8. Praca zbiorowa 1737 ↓.
  9. Praca zbiorowa 1738 ↓.
  10. Praca zbiorowa 1739 ↓.
  11. Praca zbiorowa t. 7 1782 ↓.
  12. Praca zbiorowa t. 8 1782 ↓.
  13. Praca zbiorowa 1889 ↓.
  14. Praca zbiorowa 1952 ↓.
  15. Przedmowa [w:] Volumina legum. T.9, 1889, -2-0 (3-5) [dostęp 2019-04-20]  (pol.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Volumina Legum" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy