Wadlew


Na mapach: 51°30′24″N 19°24′15″E/51,506667 19,404167

Wadlew w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wadlewwieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice. W centrum wsi znajduje się skrzyżowanie drogi wojewódzkiej nr 473 z Piotrkowa Trybunalskiego do Koła przez Łask (dawniej drogi krajowej nr 12 do Sieradza) i drogi wojewódzkiej nr 485 z Pabianic do Bełchatowa.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Na terenie wsi osadnictwo utrzymuje się w formie stałej od okresu wczesnego średniowiecza na trakcie sieradzko-piotrkowskim. Pierwszy raz wzmiankowana w 1400 r.[1]. Stara forma nazwy wsi to Wadłów. Wadlew wchodził w skład dóbr Grabica, które do 1819 r. należały do biskupstwa włocławskiego (biskupów kujawskich[2]), a następnie przejęte zostały przez Skarb Narodowy Królestwa Polskiego. W 1827 r. Wadlew liczył 57 domów i 411 mieszkańców, niestety w wyniku wielkiego pożaru w tym roku doszczętnie spłonął.[3] W pierwszym Pierwszym Narodowym Spisie Powszechnym z 1921 Wadlew liczył 108 domów i 774 mieszkańców (752 katolików, 10 ewangelików, 9 żydów, 3 innego)[4]. W nieopodal położonej miejscowości Depczyk znajdował się zabytkowy młyn. Został rozebrany i przeniesiony w kwietniu 2006 r. do skansenu w okolicy Warszawy.

W okresie II wojny światowej Wadlew został wcielony do III Rzeszy, w pobliżu wsi przebiegała granica z Generalną Gubernią. Na terenie wsi w okresie okupacji znajdowała się placówka "żandarmerii niemiernickiej" przez którą następowało wysiedlanie ludności do obozów pracy w III Rzeszy[5][6].

W latach 1859/1919–1939 oraz 1945–1954 siedziba gminy Wadlew, zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Po reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Wadlew już nie przywrócono, utworzono natomiast jej terytorialny odpowiednik, gminę Drużbice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Edukacja | edytuj kod

We wsi Wadlew istnieje założona w 1937 r. szkoła podstawowa[7]. Aktualnie jest to Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Wadlewie[8], wcześniej była to Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Arciszewskiego w Wadlewie[9]. Obecnie jest szkołą ośmioklasową z oddziałem i punktem przedszkolnym. Organem prowadzącym szkołę jest Gmina Drużbice. Uczniowie szkoły dwuklasowej w 1926 r. (wraz z 5,5 mln innych uczniów) wzięli udział w akcji przesłania życzeń z osobistymi podpisanymi od mieszkańców Polski dla Amerykanów z okazji 150. rocznicy niepodległości USA.[10]

Parafia | edytuj kod

Wadlew należy do dekanatu dłutowskiego. Znajduje się w nim kościół parafialny pod wezwaniem św. Floriana. Kamień węgielny kościoła został poświęcony dnia 28 VI 1995 przez Jana Pawła II. Kościół poświęcony został 28 X 1997, a konsekrowany 2 VIII 1998 r. przez arcybiskupa Władysława Ziółka. Jest to niewielka budowla jednonawowa wykonana w technice ceglano-żelbetowej, wznoszona wraz z plebanią. W latach 2011–2012 zainstalowano witraże według projektu Anny Olechowskiej prezentujące postać Jana Pawła II – po prawej stronie budowli, oraz św. Floriana – po lewej. Witraże powstały z inicjatywy tragicznie zmarłego proboszcza parafii – ks. Jarosława Burskiego[11].

Ochotnicza Straż Pożarna | edytuj kod

We wsi Wadlew istnieje utworzona w 1917 r. Ochotnicza Straż Pożarna (OPS). W 2000 roku Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (PSP) decyzją nr V/03/KSRG z dnia 08.06.2000 r. włączył jednostkę OSP Wadlew do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Drużyna sportowa OSP kilka razy brała udział w Krajowych Zawodach Sportowo-Pożarniczych.

Osoby związane z Wadlewem | edytuj kod

Z Wadlewa pochodzi Wacław Rózga[12], polski polityk (KPP, PPR, PZPR), obrońca Warszawy (1939), w latach 1939–1943 przebywał w ZSRR, żołnierz Gwardii Ludowej i Armii Ludowej Okręgu Kraśnickiego (1943–1944), wojewoda lubelski (1945–1949) i kielecki (1949), przewodniczący prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie (1952–1958), poseł na Sejm PRL I, II, III i VI kadencji.

Zabytki | edytuj kod

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[13] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • zespół dworski, 1 ćw. XVIII w.:
    • dwór, nr rej.: 216/P-IX-26 z 3.12.1948 (nie istnieje?)
    • park, nr rej.: 471-XI-55 z 3.12.1948

Przypisy | edytuj kod

  1. Przewodniczący Rady Gminy Drużbice: JacekP.R.G.D.: J. Walczyk Przewodniczący Rady Gminy Drużbice: JacekP.R.G.D.: J., DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO UCHWAŁA NR XXXVII/313/2014 RADY GMINY DRUŻBICE z dnia 28 marca 2014 r, 28 marca 2014 .
  2. Regestr diecezjów, Warszawa 2009, s. 174.
  3. Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych iK.R.S.W. Policji Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych iK.R.S.W., Tabella miast, wsi, osad, Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowćy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 2, M-Z, Drukarnia Łątkiewicza, 1827 [dostęp 2020-11-28] .
  4. Starostwo Mińsk Mazowiecki (od 1920 r.), UrządU. Powiatowy UrządU., Gazeta Urzędowa na Powiat Miński Mazowiecki. R. 1, 1919 nr 2 (12 III), Sejmik Powiatowy, 1919–1924 [dostęp 2020-11-28] .!!!
  5. Inwentarz archiwalny, inwentarz.ipn.gov.pl [dostęp 2020-11-28] .
  6. Inwentarz archiwalny, inwentarz.ipn.gov.pl [dostęp 2020-11-28] .
  7. JanJ. Rózga JanJ., Przez kilka frontów: wspomnienia, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1983, ISBN 978-83-205-3495-5 [dostęp 2020-11-28]  (pol.).
  8. O Szkole, www.spwadlew.druzbice.pl [dostęp 2020-11-28] .
  9. JacekJ. Walczyk JacekJ., UCHWAŁA Nr XXXVIII/399/2018 RADY GMINY DRUŻBICE z dnia 15 października 2018 r., 15 października 2018 .
  10. Wadlew, Piotrkow Trybunalski, Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA [dostęp 2020-11-28] .
  11. Inicjatywa ks. Jarka. [dostęp 2013-01-16].
  12. Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2020-11-28] .
  13. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 17 września 2008].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Gmina Drużbice

Na podstawie artykułu: "Wadlew" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy