Warszawa Zachodnia


Na mapach: 52°13′08″N 20°57′38″E/52,218889 20,960556

Warszawa Zachodnia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Perony dworca w 1944 podczas deportacji mieszkańców Warszawy do obozu w Pruszkowie Hala główna dworca

Warszawa Zachodnia – jedna z najważniejszych stacji kolejowych w Warszawie, znajdująca się na linii średnicowej, na zachód od stacji Warszawa Centralna, w pobliżu ronda Zesłańców Syberyjskich.

Według klasyfikacji PKP ma najwyższą kategorię dworca Premium[2]. W obrębie kompleksu dworcowego znajduje się również dworzec autobusowy i biurowiec, w którym siedzibę ma PKP, PKP Intercity i PKP Informatyka.

W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 40 200 pasażerów na dobę, co dawało jej 8. miejsce w Polsce[3].

Spis treści

Historia | edytuj kod

W rejonie ulicy Tunelowej na przełomie XIX i XX w. zbudowano parowozownię z żurawiem i obrotnicą oraz składy węgla. Infrastruktura ta była związana z ówczesną stacją towarową Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej położoną bardziej na wschód, później przekształconą w stację Warszawa Główna Osobowa[4].

Stacja Warszawa Zachodnia powstała w ramach przebudowy linii średnicowej prowadzonej w latach 1919–1933[5]. Początkowo nosiła nazwę Warszawa Czyste[6].

W czasie okupacji niemieckiej 4 marca 1944 roku oddział Kedywu Armii Krajowej przeprowadził na dworcu akcję „Panienka” – zamach na Karla Schmalza, dowódcę posterunku Bahnschutzpolizei znajdującego się na dworcu[7].

Podczas powstania warszawskiego i po jego zakończeniu z Dworca Zachodniego odchodziła większość transportów, którymi Niemcy przewozili warszawiaków do obozów w Pruszkowie i Ursusie[5]. Ruch na dworcu przywrócono w lutym 1945[8].

Po wojnie dworzec nie rozwijał się i pełnił podrzędną rolę. Dopiero w latach 70. XX w. połączono perony tunelem podziemnym z przystankiem Warszawskiej Kolei Dojazdowej, a w roku 1980 zintegrowano z Dworcem Autobusowym[5].

16 czerwca 2011 PKP i słowackie przedsiębiorstwo HB Reavis podpisały umowę na budowę nowego budynku dworcowego wraz z kompleksem biurowców West Station w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego[5][9].

20 maja 2012 pobliski przystanek Warszawa Wola został formalnie włączony do stacji Warszawa Zachodnia jako peron nr 8[10].

Pod koniec 2014 roku rozpoczęto budowę dworca po stronie południowej stacji (od strony Alei Jerozolimskich)[9]. 9 grudnia 2015 dworzec ten został otwarty[11][12]. Pod koniec października otwarty został pierwszy z 2 planowanych biurowców West Station[13], a w grudniu swoje siedziby przeniosły do niego PKP, PKP Intercity i PKP Informatyka[14].

22 czerwca 2017 PKP PLK podpisało z Torprojektem umowę na projekt gruntownej przebudowy stacji[15], które obejmuje m.in. poszerzenie przejścia podziemnego z 8 do 60 metrów, zlokalizowanie tam nowej hali z poczekalnią, kasami i sklepami, całkowite zadaszenie i wymianę nawierzchni peronów oraz instalację tam ruchomych schodów[16].

Infrastruktura | edytuj kod

Dworzec kolejowy od strony południowej | edytuj kod

Od końca 2015 funkcjonuje dworzec położony po południowej stronie stacji kolejowej (na Ochocie) od strony Alei Jerozolimskich (pod numerem 142)[17]. Znajduje się w nim 6 stanowisk kasowych, biletomaty, bankomaty, poczekalnia, przechowalnia bagażu, toalety, pokój dla matki z dzieckiem, Punkt Obsługi Pasażera ZTM część handlowo-usługowa. Przed dworcem dodatkowo powstała strefy postojowe typu kiss&ride. Dworzec znajduje na poziomie -1, a jego powierzchnia wynosi 1300 m²[9][18][11][19].

Dworzec kolejowy od strony północnej | edytuj kod

Dworzec od strony ulicy Tunelowej

Po północnej stronie stacji kolejowej (na Woli) od strony ul. Tunelowej (pod numerem 6), znajduje się stary budynek dworca, w którym są kasy biletowe, informacja, toaleta, kiosk, pomieszczenie ochrony, bankomat i automat z napojami[20]. Powierzchnia dworca to 400 m²[18]. Na terenie dworca istnieje możliwość skorzystania z bezpłatnego internetu bezprzewodowego[21].

Perony i tunel | edytuj kod

Widok ogólny torów i peronów stacji Peron ósmy Jedna z nastawni wykonawczych stacji

Znajduje się tutaj 8 peronów: 7 z nich znajduje się pomiędzy ul. Tunelową a Al. Jerozolimskimi. Pod 7 pierwszymi peronami znajduje się tunel łączący oba dworce[20]. Schody z peronów do tunelu pozbawione są ułatwień dla niepełnosprawnych[22][23]. W tunelu przy wejściu na peron nr 2 znajduje się kasownik biletów ZTM[24].

Peron nr 8 znajduje się pomiędzy ul. Tunelową i al. Prymasa Tysiąclecia, dojście do niego możliwe jest jedynie w poziomie szyn[25].

Peron nr 1 (WKD) znajduje się na wysokości 400 mm nad poziomem główki szyny[26], perony o numerach od 2 do 7 na wysokości 860 mm, a peron nr 8 na wysokości 830 mm[25]. Na peronie WKD znajduje się automat biletowy WKD[24].

Obiekty zabytkowe | edytuj kod

W rejonie stacji znajduje się kilka budynków wpisanych w latach 2012-2016 do gminnej ewidencji zabytków: zespół parowozowni Warszawa Zachodnia (ul. Tunelowa 2A), budynek magazynowy DŻWW (ul. Tunelowa 2A), budynek techniczny parowozowni DŻWW (ul. Tunelowa 2B), budynek warsztatowy (ul. Tunelowa 5), nastawnia dysponująca WZD (ul. Tunelowa 8), budynek dawnej nastawni kolejowej (ul. Tunelowa 2). Ten ostatni został wpisany również do rejestru zabytków pod numerem A-1457 z 2018-09-25. Ponadto w pobliżu stacji znajduje się kilka wpisanych do rejestru zabytków schronów bojowych Ringstand 58c z 1944[27].

Dworzec autobusowy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Dworzec autobusowy Warszawa Zachodnia.

Obok stacji funkcjonuje także dworzec autobusowy, którego właścicielem i operatorem jest przedsiębiorstwo Polonus. Dworzec posiada 11 stanowisk odjazdowych dla autobusów, dodatkowo znajdują się w nim m.in. kasy biletowe, informacja, przechowalnia bagażu, punkty gastronomiczne, usługowe i handlowe, punkt pocztowy, toalety oraz hostel[20][28].

W 2018 roku z dworca odjechało 130 tys. autobusów, z których skorzystało 3 mln podróżnych[29].

Biurowiec West Station | edytuj kod

Biurowiec West Station

W bezpośrednim sąsiedztwie stacji znajduje się 14-kondygnacyjny biurowiec West Station, w którym swoje siedziby mają m.in.: PKP, PKP Intercity i PKP Informatyka[13][14]. Budynek posiada bezpośrednie połączenie z dworcem kolejowym na poziomie -1[30].

Ruch pociągów | edytuj kod

W 2017 roku stacja obsługiwała około 1 tys. pociągów i 60 tys. pasażerów dziennie, co czyniło ją najbardziej obciążoną stacją w Polsce[15].

Regionalnych i aglomeracyjnych | edytuj kod

Dalekobieżnych | edytuj kod

Na stacji zatrzymują się:

Powiązania komunikacyjne | edytuj kod

Po południowej stronie dworca znajduje się przystanek ZTM Dworzec Zachodni, a po stronie północnej znajduje się przystanek Dworzec Zachodni (Tunelowa). Po stronie południowej znajduje się również postój taksówek. Po obu stronach dworca znajdują się parkingi[40][20].

Plany na przyszłość | edytuj kod

Władze Warszawy planują, aby podczas budowy linii tramwajowej z Wilanowa do Dworca Zachodniego powstał tunel tramwajowy pod dworcem i torami. Ma to być najdłuższy tego typu obiekt w Polsce[41]. Długość tunelu ma wynieść 850–1000 m, a przystanki mają znaleźć się po obu stronach torów kolejowych[42]. Przy dworcu zaplanowano trzy przystanki tramwajowe. Pierwszy z nich ma zostać uruchomiony na przełomie 2020 i 2021, dwa następne po przedłużeniu linii na Wolę do planowanej trasy wzdłuż ul. Kasprzaka[43].

Na lata 2019–2021 PKP PLK planuje przebudowę stacji, w ramach której ma powstać m.in.: wspólne zadaszenie wszystkich peronów, nowy peron i przejście podziemne prowadzące do peronu linii obwodowej. Przewiduje się także znaczące poszerzenie tunelu pod peronami[44].

Właściciel dworca autobusowego – przedsiębiorstwo Polonus również planuje budowę nowego dworca autobusowego[45].

W przeszłości planowano, że pod stacją kolejową znajdzie się również stacja metra planowanej linii M3[46], jednakże później zaniechano tych planów[47].

Przypisy | edytuj kod

  1. Michał Szymajda: Najwięcej pasażerów w Polsce na Warszawie Śródmieście. rynek-kolejowy.pl. [dostęp 2018-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  2. [1], l.p. 502
  3. Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska na stacjach w Polsce w 2018 r.. 2020-01-27. [dostęp 2020-01-30].
  4. Historia dworca Warszawa Główna, Stacja Muzeum .
  5. a b c d Dworzec Warszawa Zachodnia (pol.). siskom.waw.pl. [dostęp 2015-10-21].
  6. Krótka historia kolei w Warszawie, warszawa1939 .
  7. Strzembosz 1983 ↓.
  8. Jan Górski: Warszawa w latach 1944–1949. Odbudowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 257. ISBN 83-01-05901-X.
  9. a b c Warszawa Zachodnia. Nowy dworzec kolejowy w Warszawie i nowe biurowce. muratorplus.pl. [dostęp 2015-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-21)].
  10. Pożegnanie przystanku Warszawa Wola (pol.). plk-sa.pl, 2012-05-18. [dostęp 2012-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-27)].
  11. a b Nowy dworzec Warszawa Zachodnia (zdjęcia) (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-12-09. [dostęp 2015-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-20)].
  12. Nowy dworzec Warszawa Zachodnia otwarty dla pasażerów. kurier-kolejowy.pl, 2015-12-09. [dostęp 2015-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-10)].
  13. a b Biurowiec przy Warszawie Zachodniej gotowy. Tu trafią spółki PKP. transport-publiczny.pl, 2016-10-28. [dostęp 2016-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-31)].
  14. a b Co po siedzibach PKP SA i Informatyka? Są pierwsi chętni. rynek-kolejowy.pl, 2017-01-17. [dostęp 2017-01-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  15. a b NowyRozpoczyna się projektowanie nowej Warszawy Zachodniej (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2017-08-07. [dostęp 2017-06-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  16. Jarosław Osowski: Poślizg na kolei. Nie będzie remontu Dworca Zachodniego w przyszłym roku. 2018-12-29. [dostęp 2019-01-20].
  17. Warszawa Zachodnia - informacje dla podróżnych, PKP SA .
  18. a b Nowa Warszawa Zachodnia przed Bożym Narodzeniem. inforail.pl, 2015-10-20. [dostęp 2015-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-21)].
  19. POP na nowym Dworcu Zachodnim. inforail.pl, 2015-12-14. [dostęp 2015-12-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-18)].
  20. a b c d Warszawa Zachodnia (pol.). pkpsa.pl. [dostęp 2018-06-2+].
  21. Warszawa Zachodnia (pol.). pkpsa.pl. [dostęp 2018-06-28].
  22. Lista punktów - Warszawska Mapa Barier - Part 22 (pol.). mapabarier.siskom.waw.pl. [dostęp 2014-09-16].
  23. Lista punktów - Warszawska Mapa Barier - Part 22 (pol.). mapabarier.siskom.waw.pl. [dostęp 2014-09-16].
  24. a b Warszawa Zachodnia WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2014-09-16].
  25. a b Wykaz peronów (pol.). plk-sa.pl, 2014-04-30. [dostęp 2014-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-22)].
  26. Prace remontowe WKD w 2012 roku. obiektyw.info, 2012-03-27. [dostęp 2014-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-13)].
  27. Gminna ewidencja zabytków m.st. Warszawy, Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków .
  28. Działalność Dworcowa. pkspolonus.pl. [dostęp 2017-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  29. Dworzec autobusowy Warszawa Zachodnia z rekordowymi wynikami, www.transport-publiczny.pl [dostęp 2019-03-15]  (pol.).
  30. Witold Urbanowicz: Warszawa Zachodnia – dworzec połączony z biurowcem. transport-publiczny.pl, 2016-11-16. [dostęp 2016-11-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-16)].
  31. a b c d e f Numeracja relacji pociągów wg obowiązującego rozkładu jazdy w 2014 roku. mazowieckie.com.pl. [dostęp 2014-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  32. Warszawa Zachodnia w internetowym rozkładzie jazdy PKP – rozklad-pkp.pl (odjazdy)
  33. Szybka Kolej Miejska w Warszawie - Trasa S1 - Schemat (pol.). skm.warszawa.pl. [dostęp 2014-09-17].
  34. Szybka Kolej Miejska w Warszawie - Trasa S1 - Schemat (pol.). skm.warszawa.pl. [dostęp 2014-09-17].
  35. Szybka Kolej Miejska w Warszawie - Trasa S1 - Schemat (pol.). skm.warszawa.pl. [dostęp 2014-09-17].
  36. Szybka Kolej Miejska w Warszawie - Trasa S1 - Schemat (pol.). skm.warszawa.pl. [dostęp 2014-09-17].
  37. Linia kolejowa WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2014-09-17].
  38. Rozkład jazdy pociągów ŁKA ważny od 16 października do 10 grudnia 2016
  39. Warszawa Zachodnia w internetowym rozkładzie jazdy PKP – rozklad-pkp.pl (odjazdy)
  40. Komunikacja w dzień - Bielany, Żoliborz, Bemowo, Wola, Ochota, Włochy, Ursus (pol.). ztm.waw.pl. [dostęp 2014-09-17].
  41. Raport o stanie miasta. Warszawa dostępna, różnorodna i rozwijająca się. Warszawa: Urząd m.t. Warszawy, 2018, s. 20.
  42. Warszawa schowa tramwaj do tunelu przy Dworcu Zachodnim. transport-publiczny.pl, 2015-06-17. [dostęp 2015-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-21)].
  43. Krzysztof Śmietana. Podziemny Dworzec Zachodni. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 4–5 lutego 2017. 
  44. Witold Urbanowicz: Pomysł kolei na Warszawę Zachodnią. Nowa wizytówka stolicy?. transport-publiczny.pl, 2017-02-03. [dostęp 2017-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  45. Martyn Janduła: Polonus chce dotrzymać kroku kolejarzom. Postawi nową Warszawę Zachodnią. transport-publiczny.pl, 2017-04-10. [dostęp 2017-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-24)].
  46. Warszawa: Tunelowa zmieni swój charakter. Dworzec pozostanie. transport-publiczny.pl, 2016-03-01. [dostęp 2016-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
  47. Witold Urbanowicz: Jak III linia metra ponownie stała się III linią metra. transport-publiczny.pl, 2016-08-11. [dostęp 2016-08-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-11)].

Bibliografia | edytuj kod

  • Tomasz Strzembosz: Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983. ISBN 83-06-00717-4.
Na podstawie artykułu: "Warszawa Zachodnia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy