Wikipedysta:Cedro/brudnopis


Wikipedysta:Cedro/brudnopis w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:Cedro Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Spis treści

Dobczyce – są najstarszą miejscowością w dolinie Raby. Leżące na ważnym, w średniowieczu, szlaku komunikacyjnym z Krakowa na Węgry ... Dobczyce bywają nazywane Koziarowem. Prężny ośrodek administracji samorządowej.

krótki opis miasta.

Położenie | edytuj kod

Miasto położone jest w dolinie rzeki Raby, między Pogórzem Wiśnickim a Pogórzem Wielickim[2].

Podział administracyjny | edytuj kod

Oficjalny podział administracyjny (z opcjonalną mapką).miasto i gmina w woj. małopolskim, w powiecie myślenickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobczyce,W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krakowskiego.

Środowisko naturalne | edytuj kod

Struktura powierzchni, geologia (ukształtowanie powierzchni), hydrologia (zbiorniki i cieki wodne), szczyty górskie, przełęcze i ważniejsze wzgórza, klimat

Geologia | edytuj kod

Gleba | edytuj kod

Klimat | edytuj kod

Wody | edytuj kod

Przyroda | edytuj kod

Informacje o florze i faunie (gatunki chronione, rzadkie i zagrożone, ciekawe przykłady egzotów), lasach (walory przyrodnicze, rozmieszczenie), formach ochrony przyrody (pomniki przyrody i powierzchniowe formy ochrony). Zieleń urządzona tutaj jeśli są opisy parków, cmentarzy i zieleńców z charakterystyką dendroflory lub w sekcji "Układ urbanistyczny" jeśli przedstawiana jest tylko informacja przestrzenna.

Demografia | edytuj kod

Informacje o liczbie ludności (opcjonalna piramida wieku), gęstości zaludnienia, przyroście naturalnym, saldzie migracji itp. + krótka analiza zmian liczby ludności z opcjonalnym wykresem słupkowym lub tabelka. Według danych z 30 czerwca 2006 miasto miało 6122 mieszkańców.

Historia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Dobczyce – Historia miasta.

Po raz pierwszy w źródłach pisanych Dobczyce pojawiają się w 1266 roku w dokumencie biskupa krakowskiego Prandoty nadającego klasztorowi mogilskiemu dziesięcinę z Dobczyc-wsi (co sugeruje, że istniały również Dobczyce-miasto), a następnie w 1310 roku za sprawą wójtowej dobczyckiej i jej kontaktów z mieszczaństwem krakowskim. Musiało więc już wówczas istnieć wójtostwo lokowane wcześniej na prawie niemieckim. Kiedy w 1311, na skutek buntu wójta Alberta, Władysław Łokietek musiał uchodzić z Krakowa, na swą tymczasową siedzibę wybrał zamek w Dobczycach. Rezydował tu wówczas z całym dworem i kancelarią, która 21 grudnia wystawiła dokument konfiskujący dobra buntowników. Sądząc po wielkości ówczesnego zamku i sąsiadującego z nim miasta historycy przypuszczają, że lokacji Dobczyc mógł dokonać Bolesław Wstydliwy, a istnienie w tym miejscu warownego grodu domniemywa się nawet w czasach pierwszych piastów. Szybki rozwój zamku i miasta nastąpił prawdopodobnie po upadku, zlokalizowanego w pół drogi do Szczyrzyca, Grodziska[1].

W 1340 roku, Kazimierz Wielki „ad melioracionem civitas” (dla polepszenia stanu miasta)[2] uwolnił mieszczan dobczyckich od ceł w całym królestwie specjalnym przywilejem. 24 kwietnia 1362 przywilej potwierdzający prawa miejskie[3], oraz nadający prawo połowu ryb w Rabie, prawo swobodnego wypasu bydła na pastwiskach i ustalający cotygodniowy targ w poniedziałek[4].


Nazwa | edytuj kod

Pochodzenie nazwy miasta, warianty nazwy z przeszłości, nazwy obcojęzyczne różne od oryginalnej.

Po raz pierwszy w źródłach pisanych Dobczyce pojawiają się w 1266 roku w dokumencie biskupa krakowskiego Prandoty nadającego klasztorowi mogilskiemu dziesięcinę z Dobczyc-wsi (co sugeruje, że istniały również Dobczyce-miasto), a następnie w 1310 roku za sprawą wójtowej dobczyckiej i jej kontaktów z mieszczaństwem krakowskim. Musiało więc już wówczas istnieć wójtostwo lokowane wcześniej na prawie niemieckim. Kiedy w 1311, na skutek buntu wójta Alberta, Władysław Łokietek musiał uchodzić z Krakowa, na swą tymczasową siedzibę wybrał zamek w Dobczycach. Rezydował tu wówczas z całym dworem i kancelarią, która 21 grudnia wystawiła dokument konfiskujący dobra buntowników. Sądząc po wielkości ówczesnego zamku i sąsiadującego z nim miasta historycy przypuszczają, że lokacji Dobczyc mógł dokonać Bolesław Wstydliwy, a istnienie w tym miejscu warownego grodu domniemywa się nawet w czasach pierwszych piastów. Szybki rozwój zamku i miasta nastąpił prawdopodobnie po upadku, zlokalizowanego w pół drogi do Szczyrzyca, Grodziska[3].

W 1340 roku, Kazimierz Wielki „ad melioracionem civitas” (dla polepszenia stanu miasta) uwolnił mieszczan dobczyckich od ceł w całym królestwie specjalnym przywilejem. 24 kwietnia 1362 przywilej potwierdzający prawa miejskie, oraz nadający prawo połowu ryb w Rabie, prawo swobodnego wypasu bydła na pastwiskach i ustalający cotygodniowy targ w poniedziałek.

Na zamku dobczyckim wychowywał się Święty Kazimierz, a Jan Długosz pisał część swych kronik i wychowywał synów królewskich. W roku 1450 w Dobczycach urodził się Leonard Vitreatoris polski astronom i matematyk, dziekan Akademii Krakowskiej (obecnie Uniwersytet Jagielloński). Mieszkańcy miasta cieszyli się przywilejami królewskimi, pozwalającymi np. na zakup soli z żup wielickich. W handlu duże znaczenie odgrywały w XVI i XVII wieku suszone śliwy, a także wełna czy sukno. Po potopie szwedzkim koniunktura w Dobczycach załamała się. Kolejny okres wzmożonego rozwoju przypada dopiero na wiek XIX, został on jednak zahamowany pod koniec tego stulecia przez nieurodzaj i epidemię cholery[4]. W dwudziestoleciu międzywojennym Dobczyce [5].

Symbole | edytuj kod

Dobczyce nazywane są niekiedy Koziarowem. Nieoficjalnym symbolem miasta jest koza. Związane jest to z tradycją hodowli kóz z okresu gdy w Dobczycach stacjonował regiment szkockiej piechoty zaciężnej na służbie króla ...

Polityka | edytuj kod

Informacje o radzie miejskiej, prezydencie/burmistrzu, okręgu wyborczym do którego miasto należy, związkach i stowarzyszeniach którego miastem jest członkiem, ambasadach/konsulatach jeżeli są, a także o tym że jest siedzibą gminy, powiatu, euroregionu, stolicą województwa itp. oraz jakie ważne instytucje państwowe w mieście się znajdują (np. delegatura urzędu wojewódzkiego).

Współpraca międzynarodowa | edytuj kod

Współpraca międzynarodowa, miasta partnerskie, umowy międzynarodowe.

Architektura | edytuj kod

Układ urbanistyczny | edytuj kod

Rozwój przestrzenny | edytuj kod

Zabytki | edytuj kod

Kultura | edytuj kod

Opis działalności kulturalnej z ewentualnymi sekcjami: Ośrodki kultury, Teatry, Kina, Muzea, Biblioteki, Imprezy cykliczne itp.[6]

Media | edytuj kod

Lista stacji radiowych, telewizyjnych oraz gazet i czasopism o zasięgu regionalnym, obejmujących swym zasięgiem dane miasto. Nie należy umieszczać listy mediów internetowych.

Edukacja i nauka | edytuj kod

Opis placówek oświatowych i instytutów naukowych. Należy wystrzegać się list wszystkich szkół, poza uczelniami wyższymi zaleca się podać tylko informacje o liczbie szkół danego typu.

Turystyka | edytuj kod

Informacja turystyczna | edytuj kod

Znajduje się tu Jezioro Dobczyckie – sztuczny zbiornik wodny na Rabie (woda dla Krakowa i okolic), hotel, a także Muzeum Regionalne PTTK, obejmujące Zamek i Skansen

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Baza noclegowa | edytuj kod

Religia | edytuj kod

Charakterystyka życia religijnego miasta. Informacje o związkach wyznaniowych działających w mieście, przynależności do diecezji/eparchii i dekanatu(ów).

Sport i rekreacja | edytuj kod

Charakterystyka ogólna + krótkie informacje o poszczególnych dziedzinach sportu, ważniejszych obiektach sportowych (stadiony, hale, lodowiska, stoki narciarskie itp.) i terenach rekreacyjnych, a także imprezach cyklicznych i zawodach o dużym znaczeniu (np. mistrzostwa Polski, igrzyska olimpijskie). W mieście działa klub piłkarski Raba utworzony w 1922 roku. Barwy klubowe "Raby" to niebieski i biały. Od 1993 roku w Dobczycach organizowany jest coroczny Międzynarodowy Festiwal Szachowy pamięci Józefa Dominika, urodzonego w tym mieście polskiego szachisty.

Gospodarka | edytuj kod

Z podziałem na działy (przemysł, handel, usługi, rolnictwo).

Przemysł | edytuj kod

Handel i usługi | edytuj kod

Rolnictwo | edytuj kod

Infrastruktura | edytuj kod

Wodociągi, gazownictwo, sieć energetyczna, ochrona środowiska (oczyszczalnie ścieków, ochrona atmosfery, gospodarka odpadami), itp. oraz służba zdrowia, pomoc społeczna, bezpieczeństwo (policja, straż pożarna, straż miejska).

Transport | edytuj kod

Opis transportu z podziałem na kolej, drogi, komunikację miejską, wodną i lotniczą.

Komunikacja miejska | edytuj kod

Transport drogowy | edytuj kod

Transport kolejowy | edytuj kod

Najbliższy dworzec kolejowy znajduje się w Krakowie.

Transport lotniczy | edytuj kod

Najbliższy port lotniczy znajduje się w Krakowie Balice.

Wojsko | edytuj kod

Jeżeli miasto stanowi garnizon, krótka jego charakterystyka. Należy się wystrzegać listy wszystkich jednostek wojskowych na przestrzeni lat.

Osoby związane z... | edytuj kod

tu {{kategoria główna}} do kategorii "Ludzie związani z..."

Honorowi obywatele | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 30.09.2009].
  2. Jadwiga Burtan: Budowa geologiczna Ziemi Myślenickiej. W: Krystyna German, Jadwiga Burtan, Anna Czemerda, Andrzej Łaszczyński, Stefan Skiba: Monografia Ziemi Myślenickij. Krystian A. Waksmundzki, Adam Zając, Zdzisław Czeppe, Jarosław Balon, Halina Malara. T. 3: Geografia. Kraków: Universitas, 1993, s. 144. ISBN 83-7052-185-1.
  3. Feliks Kiryk: Dzieje powiatu myślenickiego w okresie przedrozbiorowym. W: Roman Reinfuss, Feliks Kiryk, Kazimierz Augustynek, Marian Kornecki: Monografia Powiatu Myślenickiego. T. 1: Historia. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1970.Sprawdź autora:1.
  4. Katarzyna Dominik, Historia rzemiosła dobczyckiego od XV do XX wieku, "Histmag.org", 24 stycznia 2009.
  5. Aleksander Mysiński: Ziemia Myślenicka w dwudziestoleciu międzywojennym (1918-1939). Kraków: Muzeum Regionalne "Dom Grecki", 2003, s. 448. ISBN 83-918832-0-5.Sprawdź autora:1.
  6. Maria Brylak: Wierzenia ludowe. W: Roman Reinfuss, Maria Brylak, Małgorzata Brelewska-Polowa, Zofia Cieśla-Reinfussowa, Ewa Fryś-Pietraszkowa: Monografia Powiatu Myślenickiego. Krystyna Marczakowa, Janusz Mroczek, Izabela Skowronek, Ewa Śnierzyńska-Stolot, Zdzisław Szewczyk. T. 2: Kultura ludowa. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1970.Sprawdź autora:1.

Bibliografia | edytuj kod

  1. Katarzyna Dominik: Z dziejów Dobczyc. Kraków-Dobczyce: 2009, s. 48. ISBN 978-83-929092-0-0.
  2. Ludwik Dziewoński: Rzemiosło Dobczyc na przestrzeni dziejów. Dobczyce: Urząd Gminy i Miasta Dobczyc, 2007, s. 189. ISBN 978-83-60941-20-1.
  3. Barbara Myczkowska-Hankus: Legendy i podania Ziemi Dobczyckiej. Wadowice: Voyage, 2004, s. 63. ISBN 83-919566-5-2.
  4. Władysław Kowalski: Dobczyce. Muzeum regionalne PTTK. W zamku i skansenie. Dobczyce: 2005, s. 40.
  5. Elżbieta Piwowarczyk: Przewodnik po Dobczycach. Kraków: Wydawnictwo Księży Sercanów, 1997, s. 56. ISBN 83-86789-12-3.
  6. Bożena Ruta: Dobczyce. Rozwój miasta od założenia do połowy XVII wieku. Kraków: 2008, s. 63. ISBN 978-83-926789-0-8.
  7. Agnieszka i Robert Sypek: Zamki i obiekty warowne Ziemi Krakowskiej. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, s. 144. ISBN 978-83-7020-368-9.

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Kategoria:Dobczyce

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Cedro/brudnopis" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy