Wikipedysta:Jackrzy/brudnopis


Wikipedysta:Jackrzy/brudnopis w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:Jackrzy Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Spis treści

Historia Otłoczyna | edytuj kod

Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) stworzyła potrzeba istnienia usługowego ośrodka związanego z przeprawą przez bród na Wiśle. Powstał na nizinie zalewowej rzeki zwanej potocznie w języku prasłowiańskim otłoczyny (zbutwiały wymoczony len) i od niej, zaczęto ją nazywać Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim). Na tym rozlewisku do dziś dziko rośnie len a w takich miejscach natura sama poddawała go obróbce tj. łamaniu łodyg moczeniu aż uległy zbutwieniu i dzieliły się na paździerze. Człowiek około 10 tysięcy lat temu nauczył się z nich pleść powrozy, sznury oraz szyć pierwsze ubrania ze skór. Dopiero w V tysiącleciu p.n.e. sam poddał go dalszej celowej obróbce zwanej międleniem i otrzymał przędzę z której na warsztatach tkackich powstały pierwsze tkaniny. Nizina rozlewiska zwana Otłoczyny z racji swojego ukształtowania była czynnikiem stymulującym powstania punktów osadniczych związanych z możliwością przeprawy przez naturalny, najlepszy bród przez Wisłę w jej północnym odcinku. Teren bogaty w podziemne złoża solanek i wód termalnych znanych i wykorzystywanych od pradziejów w ostatnich wiekach szczególnie ceniony za jego właściwości mikroklimatyczne.


Herb Otłoczyna – został opracowany w roku 1994 - podczas wspólnych lekcji o tematyce samorządowej i historii naszej "małej ojczyzny", przez dzieci ze szkoły podstawowej i młodzież niepełnosprawną z WTZ "Karczemka" w Otłoczynie.

Symbolika elementów herbu to:

Skośny niebieski pas - rzeka Wisła,

Strzała grotem do góry - kierunek, szlak handlowy, bród przez Wisłę,

Słońce - w bursztynie jest złapany promyk słońca, więc - Szlak Bursztynowy i jednocześnie miejscowość uzdrowiskowa.


Prahistoria Otłoczyna | edytuj kod

Wieloletnie badania terenowe realizowane przez Zespół Badań Kujaw, a następnie do chwili obecnej Zakład Prahistorii Polski Instytutu Prehistorii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dały nam możliwość poznania najodleglejszej historii Kujaw. (Aleksandra Cofta-Broniewska "Grupa kruszańska kultury przeworskiej"). W Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie znajdowała się przeprawa na wschodni brzeg Wisły. Ona też była czynnikiem determinującym założenia tutaj punktów osadniczych: w istocie, bowiem na przestrzeni znacznego odcinka Wisły, trudno byłoby znaleźć lepszy punkt dla w miarę dogodnego przejścia przez tę rzekę. Na ogół brzegi są tutaj strome utrudniające przeprawę, a jedynie na wysokości Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a łagodne zbocza doliny umożliwiają swobodny dostęp do koryta rzeki". Około czternastu tysięcy lat temu po wycofaniu się lądolodu skandynawskiego człowiek pojawił się tutaj w grupach łowiecko - zbierackich. Ślady jednego z najstarszych obozowisk ludności schyłkowego paleolitu odkryto po prawej stronie nad rzeką Tążyną. Wiedzę o wczesnoagralnych społeczeństwach Niżu oraz rozwojem kulturowym społeczeństw Kujaw w neolicie i początkach epoki brązu zawdzięczamy programowi studiów prowadzonych od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku przez wspomniany wyżej Zakład Prahistorii Polski (Aleksandra Cofta-Broniewska, Aleksander Kośko "Historia pierwotna społeczeństw Kujaw"). Poniższe mapki ilustrują rozmieszczenie punktów osadniczych a w nich stanowisk archeologicznych wzdłuż niecki rzeki Tążyny i kierunki ich migracji również przez bród na Wiśle. Dzisiaj te osady to wsie Gminy Aleksandrów Kujawski takie jak: Wilkostowo, Przybranowo, Poczałkowo (wieś w województwie kujawsko-pomorskim), Przybranówek, Podgaj, Opoki, Opoczki, Grabie, Goszczewo, Otłoczynek, Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) i Wołuszewo. Społeczeństwa te posiadały umiejętności uprawy roli obróbki kamienia przez gładzenie i wiercenie otworów, chowu bydła, wyrobu ceramiki, tkactwa i posługiwania się łukiem. Należeli do tzw. kultury pucharów lejkowatych, kultury amfor kulistych (około 4500 lat p.n.e.) i kultury ceramiki sznurowej (około 2500 lat p.n.e.).

Wielką rewelacją w badaniach archeologicznych okazały się odkrycia w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie gdzie natrafiono na tzw. groby kloszowe z IV wiek p.n.e., dwa cmentarzyska z pięciu wieków do I wieku n.e. oraz na ślady pieca warzelnego, wykorzystywanego do produkcji soli w okresie lateńskim (II i I wiek p.n.e.), jednego z najstarszych w europie, który archeolodzy łączą z wpływami kultury celtyckiej na tym terenie. Pewne jest istnienie osady, w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie w II wieku p.n.e. to jest od zwiększenia wymiany handlowej od III wieku p.n.e. do V wieku n.e.

Szlak bursztynowy na Kujawach | edytuj kod

Dla starożytnych cywilizacji bursztyn był niezwykle fascynujący. Bałtyckie złoto znane było nie tylko w Rzymie i Grecji, ale także w Babilonie i Egipcie. Tales z Miletu przypisywał bursztynowi... posiadanie duszy. Wnioskował to na podstawie obserwacji naelektryzowanego bursztynu, przyciągającego do siebie drobne ciała, elektryzującego się ujemnie bardzo korzystnie dla człowieka. Nazwa elektryczność pochodzi od greckiego słowa elektron, oznaczającego bursztyn.

Najstarsze szlaki bursztynowe kształtowały się już w epoce brązu (1700-650 p.n.e.). W III w. p.n.e. szlak bursztynowy do brodu na Wiśle w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie spopularyzowali Celtowie a po nich (I-IV w. n.e.) przejęli go i rozwinęli Rzymianie. Nie istniał jeden ściśle wytyczony trakt łączący Cesarstwo rzymskie z terenami nadbałtyckimi. Szlaki te rekonstruuje się na podstawie znalezisk archeologicznych. Wyznaczają je skupiska osadnicze i ciągi rzeczne, łatwiejsza możliwość przeprawy przez bród dużych rzek a przede wszystkim przedmioty wymiany handlowej, zwłaszcza rzymskie importy (naczynia z brązu, szkło, ceramika i numizmaty).

Szlak bursztynowy połączył wybrzeże Adriatyku i Bałtyku, Cesarstwo rzymskie z nieznanymi krainami dalekiej Północy, tajemniczym Barbaricum. Szlak obsługiwał również zaopatrzenie Rzymian w skóry, futra, ryby, miód a także sól i pierze. „Towarem”, w który obfitowały tereny „Barbaricum” byli niewolnicy, mogli oni sami nieść inne towary. Sprzedawano więc jeńców a nawet członków własnego plemienia. Dla osad z nad Tążyny i Wisły było to szansą rozwoju i kontaktu ze światem, uczenia się od nich. Spowodowało to rozwinięcie w ramach grupy przeworskiej tzw. grupy kruszańskiej (nazwa od miejscowości Krusza Zamkowa. Grupa ta znała już koło garncarskie i charakteryzowała się wysokim poziomem metalurgii, używała żarna do produkcji mąki, pojawiły się nowe obrządki religijne. Znajdywanie monet rzymskich w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie świadczy o bardzo ożywionych stosunkach handlowych przy okazji sprowadzania bursztynu.


Szlak bursztynowy prowadził z Akwilei nad Adriatykiem przez Przełęcz Piro (Hrusica – 867 m npm), Emone (Lublana), Poetoovio (Ptuj), Scarabantie (Sopron) i punkt wypadowy z Imperium Rzymskiego na tereny barbarzyńskie – leżące na „limesie” miasto Carnuntum a dalej przez naddunajskie faktorie, Czechy i Morawy, Bramę Morawską na Śląsk do Wrocławia lub Opola nad Prosnę na Kalisz (Calisia). Stąd droga prowadziła w górę Swędrni do Powy lub Czarnej Strugi i z biegiem tej rzeki do przeprawy przez rzekę Wartę w rejonie Konina (Setidava) a dalej wzdłuż rzeki Noteć nad Jezioro Gopło do Kruszy Zamkowej i wdłuż rzeki Tążyny do Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Cytowane studia wniosły szczegółowy wizerunek kujawskiego odcinka szlaku.Jego przebieg wyznaczają m.in. "wysepki osadnicze", zajmujące powierzchnie o średnicy 1,5-2,5 km, rozmieszczone w regularnych odstępach mniej więcej około 20 km od siebie. W sumie na odcinku KoninOtłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) spotykamy pięć takich skupień; zlokalizowanych w rejonie Paniewa, Kościeszek, Kruszy Zamkowej oraz Gąsek i Opok. Poszczególne skupienia, a ściślej biorąc ich osady centralne pełniły funkcje punktów etapowych, tj. punktów zatrzymania się wędrujących szlakiem bursztynowym podróżnych, gdzie mieściły się też stacje wymiany towarów. Ostatnim jednym z kluczowych punktów w organizacji kujawskiego odcinka szlaku bursztynowego – w jego najbardziej znanej, złożonej wersji; ze schyłku starożytności – jest przeprawa w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie. Przeprawa kończy fragment szlaku zawartego pomiędzy Wartą a Wisłą, którego centralny system osadniczy usytuowany był w rejonie Kruszy Zamkowej koło Inowrocławia. System ów w efekcie najnowszych badań prof. Aleksandry Cofta-Broniewskiej można identyfikować ze znanym z przekazu Ptolemeusza emporium Askaukalis. Z rejonu emporium znane są najbardziej złożone kompleksy źródeł dokumentujących miejscowe bursztyniarstwo. W Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie stwierdzono, jak dotąd, istnienie zaledwie 6 stanowisk archeologicznych, w tym dwu cmentarzysk i jednej osady. Nie jest to silny zespół osadniczy, szczególnie gdy się weźmie pod uwagę, że stanowi pozostałość osadnictwa aż z pięciu stuleci (I wiek n.e. - IV wiek n.e.). Słabe gleby pozwalały uprawiać jedynie żyto, hodować świnie, kozy i owce. Istniało warzelnictwo soli i garncarstwo. Prawdopodobnie istniało małe centrum metalurgii (resztki żużlu). W IV wieku naszej ery otwiera się okres wędrówek ludów, który trwa do VI wieku. Wyznaczył on okres schyłku starożytności inicjował rozwój doby średniowiecza. Przez bród na Wiśle w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie przeprawiały się liczne grupy plemienne. Hunowie, Wandalowie, Burgundowie, Gotów i Gepidzi a po nich ekspansja ludów bałtyckich. Na Kujawach nastąpił upadek kultury przeworskiej. Koniec tego okresu to spadek gęstości osadnictwa i wpływów rzymskich. Ziemię naszą zaczęły zasiedlać plemiona słowiańskie a od jej związanej z lnem przydatnej praktycznie funkcji zwanej Otłoczyny osada obsługująca bród przez Wisłę przyjęła nazwę Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim). Pierwsi to najprawdopodobniej Sklawenowie. Wcześni Słowianie z północy lub z dorzecza Dniestru. Następował powolny wzrost gospodarczy, uprawiali ziemię, bydło, tkali na krosnach len. Organizowali się we wspólnoty rodowe, pojawiły się pierwsze grody obronne. Najprawdopodobniej pierwszymi w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie byli Goplanie znjący się świetnie jak żyć i czerpać korzyści z terenów podmokłych. Później podbici przez Polan, dobrych rolników i wojów z umiejętnością budowy grodów.

Średniowiecze | edytuj kod

Średniowiecze to burzliwe czasy dla Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Liczne przemarsze wojsk grabieżców napadających na Kujawy i Wielkopolskę, Prusów, ale głównie Krzyżaków prowadzących metodę częstych wojen podjazdowych, które trwały aż do pokoju w Kaliszu zawartego w 1343 roku.

Bród na Wiśle okazał się strategicznym miejscem, co potwierdzają wykopaliska. Na terenach nadwiślańskich odkryto umocnienia obronne z pali drewnianych i szczątki poległych w bojach wojów. Karol Bunsch w kilku swoich powieściach historycznych wymienia Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) i opisuje obronę przeprawy strzeżonej przez polskich rycerzy. Pierwsza notowana wzmianka o Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie pochodzi 1015 roku. Najstarszym znanym właścicielem ziemskim, który posiadał dobra w tych okolicach był Wojsław (+ po 1140) z rodu Powałów (Ogończyków), który posiadał m.in. Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) i Ostrowąs. Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) został w 1191 r. podarowany przez Ogończyków Klasztorowi Norbertanek ze Strzelna, a potem wszedł w skład dóbr Biskupów Kujawskich w Kruszwicy. Inne posiadłości Ogończyków Opoki i Ostrowąs w XIII w. również weszły w skład własności kościelnej - należały do Biskupów Płockich. Zaczęły powstawać pierwsze karczmy dla podróżnych przeprawiających się przez Wisłę. Tą część Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a nazywano - Karczemką. Wymieniony wśród włości Biskupów Kujawskich w dokumencie księcia kujawskiego Kazimierza, syna Konrada mazowieckiego w roku 1250. Otłoczyn w 1215 r. "na mocy układu opata z Trzemeszna z Biskupem Kujawskim Bartonem pozostał w posiadaniu biskupa. Według tegoż dziedzicem tej wsi był kiedyś Sasin, ojciec Gedki Biskupa Mazowieckiego. Gedko następnie zamienił tę wieś z pewnym Klemensem na Latowice. Klemens umieszczając córkę w klasztorze strzeleńskim, dał z nią i wieś. Klasztor zaś zamienił ją z Biskupem Kujawskim Michałem na młyn Quetsen". Wojska Polskie również wykorzystywały bród do swoich przemarszów na Prusy. W 1411 roku, kiedy to po zwycięstwie pod Grunwaldem Władysław Jagiełło w Raciążku prowadził rozmowy pokojowe z Krzyżakami. W dokumencie z roku 1583 Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) przypisany jest do parafii Słońsko. Tak zwał się wówczas Słońsk Dolny. Był on siedzibą kasztelani i grodem książęcym wzmiankowanym w dokumentach już 1065 roku, a Parafia Słońsko należy do najstarszych w Polsce, była erygowana pod koniec X wieku.

I Rzeczpospolita | edytuj kod

Na przełomie XVI i XVII wieku osiedlili się wzdłuż Wisły, w Nizinie Ciechocińskiej, menonici, odłam anabaptystów, którzy uciekli przed prześladowaniami ze swej ojczyzny. Pierwszych osiedlano w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie w 1598roku w Słońsku 1605r. i sąsiedniej wiosce Wołuszewie w 1628r. Zwano ich popularnie "Olędrzy", Olendrzy", Holendrzy" i nie wszyscy byli menonitami. Mianem tym określano wszystkich osadników osiedlających się na Mokradło|zalanych lub podmokłych gruntach]] w Rzeczypospolitej. Byli wśród nich Holendrzy, Fryzowie, Flamandowie, Fallandowie, Szkoci, Niemcy z Nadrenii i Czesi i Węgrzy. Osadnicy gospodarzyli inaczej niż rdzenni mieszkańcy. Mieli oni dobrze opanowaną skomplikowaną technikę budowania ziemnych umocnień, które służyły w celu ochrony polderów zalewowych Wisły. Razem budowali domy, młyny, tamy i zapory, cechowali się wielką pracowitością i wytrwałością w swoich przedsięwzięciach a starali się być całkowicie samowystarczalni. Domy wznosili na specjalnych nasypach zwanych: trepy, zaś pola przecinali rowami odwadniającymi. Cechowała ich wyjątkową solidarność i bardzo surowe zasady moralne. W Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie wzdłuż kanałów melioracyjnych, grobli i wałów rosną, dziś odnawiane a przez nich kiedyś sadzone, przepiękne wierzby. Zwyczaj ten i pierwsze sadzonki drzew, z których przycinane gałęzie , co roku, służyły im do budowy ziemnych umocnień, wprowadzili Olędrzy na terenach od Żuław po Mazowsze gdzie osiedlali się wzdłuż Wisły, Bugu i innych rzek. Ostatni zostali zabici lub wypędzeni (jako "Niemcy") w 1945 roku. Nieliczni potomkowie ze spolszczonych rodzin pozostali i cudem ocaleli, mieszkają w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie, Wołuszewie i Słońsku.

Wielkopolski Park Etnograficzny

W 1765 r. z fundacji Jana Szymona Dębskiego, kasztelana Brzeskiego, powstała w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie Kaplica drewniana jednonawowa, z zakrystią. Data budowy wyciętą na nadprożu, konstrukcja zrębowa, przykryta dwuspadowym dachem. Wewnątrz przepiękny ołtarz barokowy z obrazami Matki Boskiej Częstochowskiej i św.Kazimierza oraz polichromowane kolebkowe sklepienie z motywami ptaków, liści i kwiatów. Nad prezbiterium wyniesiona wieżyczka z sygnaturką. Według informacji przekazywanych z pokolenia na pokolenie, w drodze do Torunia w dniu 2 czerwca 1812 roku, przy kaplicy zatrzymał się i modlił Napoleon Bonaparte, a na placu kaplicy zostali pochowani w 1830 roku polegli powstańcy, kiedy przez bród w Otłoczynie przeszła Rosyjska Armia Cesarska gen. Paskiewicza. W 1946 roku budynki części ówczesnego Otłoczynka i Stanisławowa wraz z Kapliczką i karczmą „Kuchnia”, przysiółków Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a (od linii kolejowej do karczmy Pieczonka), znalazły się na terenie nowo powstałego poligonu wojskowego. Domy osady zniszczono a mieszkańców wysiedlono. Kapliczka jedyna pozostała, była regularnie kilka razy w ciągu roku miejscem pielgrzymek mieszkańców Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. W pierwszej połowie lat siedemdziesiątych, pomimo braku zgody Prymasa Polski, kardynała księdza biskupa Stefana Wyszyńskiego, kapliczka została rozebrana i wywieziona. Jednak ocalała i znalazła się w nowo powstającym w 1975 roku Wielkopolskim Parku Etnograficznym w Dziekanowicach nad jeziorem Lednickim. Pojawiają się propozycje by w tym miejscu gdzie stała kapliczka, prowadził turystyczny szlak Napoleoński trasą przemarszu jego wojsk do Torunia. Uzasadnione w pełni jest, żeby pas minimum 500 metrów wzdłuż rzeki Tążyny (granica poligonu) został zwrócony dla Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a i można będzie udostępnić drogę z Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a przez Otłoczynek, Stanisławowo, Maciejewo do Grabia. Droga ta to szlak dziedzictwa kulturowego Europy – Szlak Bursztynowy.

Polska pod zaborami | edytuj kod

Dworzec kolejowy w Otłoczynie – 1860

Otłoczyn w 1793 r. po II rozbiorze Polski został zagrabiony do Prus. Od 1807 r. do 1815 należał do Księstwa Warszawskiego, by na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego, dnia 22 września znów powrócić w niewolę Prus. Ostatecznie w owych czasach granicę w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie delimitowano w 1823 r. Jej opis od strony protektoratu rosyjskiego z tych czasów: ”Zacząwszy od Wisły, gdzie stał czerwony krzyż, postawiono pierwszy słup graniczny z orłem bez numeru. Od tego punktu granica idzie nad strugą Tążyną pomiędzy łąkami hollendrów Wołuszewa z polskiej i Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a z pruskiej strony, aż do okupnika Drozdowskiego, a w tym dystansie postawiono także dwa słupy także bez numeru, dalej przez dawny trakt z Nieszawy do Torunia przy posterunku Wygoda gdzie istniał szlangban zamykany i czatownia kozacka, ze strony pruskiej zaś stał młyn Kutt, gdzie nad strugą ustawiono słup nr 74” (pierwszy budynek miejscowości - Otłoczynek - a następne dalej w górę rzeki Tążyny aż do karczmy Pieczonka); „dalej przy folwarku Ukleja, który żyd trzymał w dzierżawie, oraz środkiem lasów służewskich królewsko-pruskich do miasta Torunia należących przy szlangbanie na osadzie Rożen mianowicie na toruńskim trakcie, naprzeciw którego za mostem na pruskiej stronie jest karczma Pieczonka” W latach 50-tych XIX w. grupa przemysłowców polskich i zagranicznych (niemieckich, belgijskich i in.) rozpoczęła starania o zbudowanie linii kolejowej łączącej Królestwo Polskie z Rosją i Prusami oraz in. krajami zachodnioeuropejskimi. Nową linię proponowano budować z Łowicza mającego już wówczas połączenie poprzez Skierniewice z Warszawą, przez Kutno, Włocławek, Toruń do Bydgoszczy. Władze rosyjskie odnosiły się początkowo negatywnie do tej inicjatywy i dopiero po wybudowaniu linii kolejowej z Bydgoszczy do Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a - ostatniej stacji przed granicą prusko - rosyjską, wyraziły zgodę na rozpoczęcie budowy kolei .nadwiślańskiej.. W tym celu powołano Towarzystwo Kolei Żelaznych, które rozważało różne warianty przebiegu linii kolejowej, m.in. przez Włocławek, Nieszawę, Ciechocinek lub Brześć Kujawski i Służewo. Wymienione miejscowości nie wyraziły zgody na budowę kolei więc na budowę stacji granicznej wybrano tereny zaoferowane przez Władysława Trojanowskiego - wieś Białe Błota położoną w odległości 2 km od granicy przebiegającej wzdłuż rzeki Tążyny W lutym 1857 r. podpisano umowę rosyjsko pruską o budowie kolei żelaznej zwanej koleją warszawsko-bydgoską. Budowę rozpoczęto w maju 1861 roku a już w dniu 4 grudniu 1862 roku uruchomiono połączenie kolejowe Prus z Rosją z Bydgoszczy do Łowicza. Otwarto przejście graniczne Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)Białe Błota, gdzie nowobudowany dworzec nazwano Alexandrowo (dzisiaj miasto Aleksandrów Kujawski). Uruchomienie linii kolejowej odbyło się bez rozgłosu. Nowy szlak handlowy przebiegający przez Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) oficjalnie nazwano „Drogą Żelazną Warszawsko-Bydgoską”. Jak podawał ówczesny Tygodnik Ilustrowany nr 174 z 1863 roku,”Na pamiątkę zbudowania drogi bydgoskiej wykonano w Brukseli medal z brązu, mający około 3 cali średnicy. Medal ten przedstawia z jednej strony parochód w biegu, a z drugiej wymienione są nazwiska założycieli towarzystwa drogi żelaznej, członków rady zarządzającej, byłego dyrektora i starszego inżyniera naczelnie prowadzącego budowę”. Nowy Przysiółek Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a zwano powszechnie w owych czasach Komornickie Budy.

Kościół w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie - 1905

Kiedy poznano i udokumentowano walory klimatyczne terenu rozlewiska Wisły od Torunia do Nieszawy zwanego oficjalnie w dokumentach od drugiej połowy XIX wieku Nieszawską Niziną ranga Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a znowu wzrosła, tym razem jako miejscowości letniskowo wypoczynkowej. Po drugiej stronie granicy zaboru Rosyjskiego istniało już uzdrowisko - Ciechocinek. Mieszkańcy Torunia przyjeżdżali w salonkach kolejowych na bocznice stacji Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim), w nich spędzali noce a w dzień korzystali z uroków Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a położonego w pierwszej strefy klimatycznej Nieszawska Nizina. Na wzgórzach widokowych powstały tarasy i letniskowe budynki dancingowe. Do dziś znajdują się tam pagórki porośnięte trawą a są to w rzeczywistości potłuczone kryształy i szkło z zastaw stołowych. W końcu XIX wieku rozpoczęto regulację Wisły od Torunia do granicy a objęto tą inwestycją nawet brzeg Wisły wsi Słońsk i Ciechocinka zaboru rosyjskiego. W tym czasie powstała jednostka (najstarsza na tym terenie) OSP Grabie-Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim), starsza była tylko jednostka OSP w Toruniu. Ciekawostką z tamtych czasów są liczne umocnienia ziemne gdyż Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) jako miejscowość nadgraniczna był elementem XIX wiek-wiecznej twierdzy Toruń. W czasie okupacji hitlerowskiej istniała jeszcze niedokończona koncepcja uczynienia z Torunia nowoczesnej twierdzy o obwodzie zamkniętym. W 1944 roku przystąpiono do wznoszenia betonowych schronów i bunkrów wokół miasta. Znajdują się one w miejscowościach: Brzozówka, Ostaszewo, Olek pod Dybowem i w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie. Miały blokować główne drogi i kolej. W Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie wykopano trzy pasy rowów przeciwczołgowych i wiele transzei. Większość tych umocnień została rozebrana w latach siedemdziesiątych. W początkach XX w. w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie były dwa kościoły protestancki i katolicki, dwa młyny, pięć karczm, powozownie, hotel, posterunek policji, areszt, szkoła, i poczta. Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi prowadziło przedszkole. W 1905 na osi dworca kolejowego wybudowano nowy neogotycki kościół protestancki Parafii Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim). Tereny starego Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a z ruiną kościoła Parafii Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) (która obejmowała swym zasięgiem od północy sąsiednią wieś Kuczek a od zachodu Brzeczkę i Maciejewo), zostały wykupione przez kolonizatorów niemieckich i nazwane Balkau. W 1904-1906 trwał spór sądowy między F. Kröningiem posiadaczem Wolfskampe a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Naczelnego Prezydenta Prowincji Prusy Zachodnie -(sprawy graniczne). Tak nazwano należącą do Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a Wilczą Kępę.

Aż do 1920 roku istniała w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie granica pomiędzy zaborem pruskim a wolną już Polską. Po odzyskaniu niepodległości w pierwszej połowie XX wieku odwieczną nazwę niziny - Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)y, nazwanej w projektach regulacji Wisły Niederung (Nieszawska Nizina, 1891-1904) nazwano Nizina Ciechocińska (1927), Balkau – Brzozą a tereny za torami kolejowymi od Otłoczynka i Stanisławowa z Górą Barbary, Górą Otłoczyn i kaplicą do karczmy Kuchnia przysiółka Karczemka oraz Wilcza Kępa powróciły do Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a.

II Rzeczpospolita | edytuj kod

Po odzyskaniu niepodległości władze polskie przywiązywały dużą wagę do walorów mikroklimatycznych i krajobrazowych Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. W 1927 roku powstał projekt oraz wprowadzono umocowania prawne charakterystyczne dla miejscowości uzdrowiskowo wypoczynkowej. Podobne jak dla Konstancina czy Podkowy Leśnej, tak zwane „miejscowości ogrody”. W dokumencie tym zakładano, że zamożni kuracjusze, nie chcąc mieszkać w warunkach hotelowych dwu, trzy osobowych pokoi sanatoryjnych, wspomogą leczenie w Ciechocinku , wynajmując dla siebie całe pawilony w bezpośrednim kontakcie z ciszą i przyrodą Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Pierwszymi, którzy kupowali działki budowlane w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie byli oficerowie Armii Pomorze z Torunia ale nie tylko bo również wielu mieszkańców Warszawy i Gliwic, Katowic.

Dom kpt. Chruścickiego - 1930 Dom kpt. Wł. Bereźnickiego - 1930

Siostry Rodziny Maryi prowadziły całotygodniowe przedszkole również dla dzieci kuracjuszy korzystających z leczenia w Ciechocinku. W lesie otłoczyńskim na dużym ogrodzonym terenie powstał Dom Kuracjusza cieszący się ogromnym powodzeniem. Zaprojektowano budynek sanatorium i odwiert źródła solanki. Wielu znanych ludzi spędzało w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie corocznie lato, bardzo dobrze i pochlebnie opisując go w swoich wspomnieniach. W związku z prawdopodobną inwazją Niemiec na Polskę w 1939 roku ukończono szosę, łączącej dogodną komunikacją Armię Pomorze z Armią Łódź. Przygotowano plan przestrzennego zagospodarowania uzdrowiska, wytyczono wiele ulic poprzecznych do Szlaku Bursztynowego, przy których sprzedano działki budowlane. Niestety II wojna światowa przerwała ten tak dobrze zapowiadający się okres dla miejscowości. Przerwano budowę sanatorium również wielu właścicieli ziemi w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie nie zdążyło nawet zacząć się budować a po wojnie nie mogli już kontynuować swoich planów, uzyskać powtórnie pozwolenia na budowę by tu powrócić.

II Wojna Światowa | edytuj kod

Kapliczka NSPJ - zburzona w 1939 r.

W czasie wojny Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) został włączony w granice administracyjne Rzeszy Niemieckiej. Mieszkańcom, którzy nie podpisali volkslisty, zabrano domy i gospodarstwa rolne, zamieszkali w nich okupanci. W jednym z odebranych domów przez żandarma niemickiego, przy którym na wzgórzu stała murowana kapliczka NSPJ, prowadzono dom wypoczynkowy dla dziewcząt z Hitlerjugend. Mieszkańcy zwyczajowo modlili się przed figurą Najświętszego Serca Pana Jezusa. Zburzono, więc kapliczkę, spalono też katolicki drewniany kościółek, młyn hollendra, który nie podpisał volkslisy, również budynek Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi w którym prowadziły przedszkole. Pracownik leśny Józef Kwiatkowski (ur. w 1895r.) sołtys Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a jako przedstawiciel polskiej władzy został aresztowany, więziony w toruńskim Forcie VII i zamordowany w 1939 w miejscu masowej kaźni, zwanym Barbarka. Figurka Chrystusa ukryta przez jednego z mieszkańców pana Grzegorza Jezierskiego, przetrwała wojnę, ocalała. Zorganizowano akcję poszukiwania jej pod groźbą kary śmierci dla tego, kto mógł wiedzieć i nie zdradzi miejsca jej przechowywania. Na pamiątkę tego zdarzenia, po wojnie kościół w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie otrzymał imię Najświętszego Serca Pana Jezusa. W Domu Kuracjusza prowadzono niemiecką szkołę.

Bunkier nad Tążyną - 1944

Pod koniec wojny w 1944roku Toruń ogłoszono twierdzą i wojsko przystąpiło do inżynieryjnej rozbudowy umocnień umocnień zewnętrznego pasa obrony „Toruńskiego Rejonu Umocnionego” (wraz z Grudziądzem i Fordonem). System obrony składał się z obwodu zewnętrznego i wewnętrznego. Obwód zewnętrzny ciągną się przez punkty oporu z żelbetowymi stanowiskami bojowymi i schronami w rejonie Olka, Łysomic, Brzozówki, Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a i Wymysłowa. Wewnętrzny obwód obrony opierał się na linii frontów i został wzmocniony rowami przeciwczołgowymi. Utworzono kilka obozów pracy dla wielu tysięcy przymusowych robotników. Wzdłuż rzeki Tążyny powstały umocnienia artyleryjskie i ziemne, rowy pepance i trzy linie okopów. Niemcy wycofali się z tej okolicy bez walki, gdy zaistniało niebezpieczeństwo oskrzydlenia pozycji. Ewakuacja została przeprowadzona z powodzeniem nocą 30 stycznia 1945 r.

PRL | edytuj kod

Po wojnie władze PRL-u uznały Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) za typową wieś rolniczą. Mieszkańcy, którzy przeżyli wojnę, nie pozostali na obczyźnie i powrócili do swoich domów, teraz zmuszeni byli dzierżawić ziemię, siać zboże, kupować świniaki, by wywiązać się z tak zwanej obowiązkowej kontraktacji. Na części terenu przedwojennej gminy Popioły ( rozbudowywanej w czasie wojny przez Niemców Twierdzy Toruń), powiększono istniejący już poligon wojskowy. Zajęto dużą cześć Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Buldożerami zrównano z ziemią budynki Otłoczynka, by nie mogli powrócić do swoich domów ich prawowici właściciele. Nielicznym udało się uzyskać zasiedlenie w pustych po wojnie domostwach Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Aktywnie w tej działalności pomagali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej "pozyskując" domy Olędrów i przedwojennych oficerów Wojska Polskiego. Uznano, że typowo wiejskiej miejscowości nie potrzebna jest droga brukowana przez wieś, więc bruk rozebrano i wywieziono gdzieś na "budowę socjalizmu". Założono, że jednak będzie kontynuowany istniejący od dwustu lat charakter uzdrowiskowy miejscowości. W Domu Kuracjusza położonym w siole Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a zwanym Parchoł, utworzono dom kolonijny dla dzieci pracowników UMK Toruń, z czasem przemieniony na Ośrodek Młodzieżowych Hufców Pracy. W szkole działało w okresie letnim schronisko młodzieżowe a na terenach nadwiślańskich w Karczemce campingowe pola namiotowe. Rys. 2

Obszar ochrony uzdrowiskowej Niziny Ciechocińskiej

pasma Toruń - Otłoczyn – Ciechocinek – Nieszawa

( wg Wysockiej)

1 – istniejąca dzielnica uzdrowiskowa,

2 – projektowane dzielnice uzdrowiskowe,

3 – zieleń leśna,

4 – projektowana komunikacja wzdłuż pasmowa


9-ta Drużyna Harcerska z Torunia na obozie w Otłoczynie-Karczemce w 1946 r.

Uzdrowisko oczywiście, zgodnie z ówczesną totalitarną ideologią, w całości miało być państwowe. Ograniczono znacznie prawo do prywatnej zabudowy, dziedziczenia i kupna nieruchomości. Zamrożono Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) na długie czterdzieści lat. Jeszcze po wojnie przyjeżdżali nieliczni kuracjusze zakochani w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie, z czasem było ich coraz mniej i mniej. Każdy nowy pierwszy sekretarz PZPR w swym orędziu do narodu deklarował między innymi, że w pobliskim Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie koło Ciechocinka wybuduje "światowej klasy uzdrowisko". Ten projekt, nigdy nie rozpoczęty w realizacji, praktycznie używany jako chwyt propagandowy dla oszukiwania wszystkich Polaków, najtragiczniejszy okazał się dla Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a przy wprowadzaniu gierkowskiej reformy administracyjnego podziału Polski. Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) zawsze związany z Toruniem, nagle zapragnęło posiąść województwo włocławskie. Uzasadniano to tym, że skoro Ciechocinek jest w ich granicach, to powinno również nowe uzdrowisko Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim). Planowano postawienie tamy na rzece Tążynie, a nad brzegiem kąpieliska w Otłoczynku kasyna gry, hotele, sanatoria – "Otłoczyn dla dewizowców a Ciechocinek dla krajowców". Toruń nie mógł się na to zgodzić bez pewnych ustępstw Włocławka.

Ania Walentynowicz podcza wypoczynku w Otłoczynie cieszy oczy plakatami Solidarności- 1983 rok Msza Święta w czwartą rocznicę wypadku kolejowego w Otłoczynie - 1984 r.

Po pierwsze likwidacja Nadleśnictwa Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) i przeniesienie go do Gniewkowa. Leśnictwo Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) pozostanie w granicach wsi, ale już Leśnictwo Karczemka oraz duża część tego prastarego sioła Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a i poligon z terenami Karczemki, Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a i Otłoczynka zostają włączone do wsi Brzoza. Białe Błota włączono do terenów miasta Aleksandrów Kujawski i zmieniono nazwę prawobrzeżnego Otłoczynka (Gromada Ośno) na Białe Błota. Lukę tą wypełniło włączenie części lewobrzeżnego Otłoczynka (Gromada Otłoczyn) czyli nowego sołectwa Otłoczyn do sołectwa Białe Błota. Formalnie nie było żadnych zmian czy braków miejscowości. Pozostała część Niziny Ciechocińskiej znalazła się w Gminie Raciążek. Urzędnicy palcem po mapie handlowali żywym towarem a skutki tego działania są do dziś fatalne dla mieszkańców Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Niedługo po tym podziale administracyjnym zlikwidowano gminę Raciążek za bezprawny handel terenami wokół Ciechocinka. Część włączono w granice Ciechocinka a pozostałe tereny do gminy Aleksandrów Kujawski dla której Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) był przysłowiowym piątym kołem u wozu. W 1986 roku Wojciech Jaruzelski uchylił przepisy dotyczące ochrony a zarazem blokady tej części terenu Niziny, ostatecznie zrezygnowano z budowy PPUO-Państwowego Przedsiębiorstwa Uzdrowisko Otłoczyn. Rozpoczął się naturalny ruch ziemi, ale radość była przedwczesna. Siostry Rodziny Maryi sprzedały swoją działkę, ale nieomal natychmiast kupujący ją utracił. Z prawa pierwokupu skorzystał naczelnik gminy. Następnie podzielił ją na siedem maleńkich działeczek i sprzedał innym. Komuniści nic nie robili, ale dlatego też nie dokonali bezmyślnych zniszczeń. Teraz rozpoczęła się bezplanowa gospodarka gminnymi gruntami, te odbierane za emerytury rolnicze przekazywano Lasom Państwowym wraz z drogami dojazdowymi do działek a oni przekazywali z powrotem do Torunia i włączano je do wsi Brzoza a na tych przeznaczonych do sprzedaży zabudowa w stylu podmiejskich osiedli domków jednorodzinnych. Niszczenie największej zalety Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a, luźnej plenerowej zabudowy wkomponowanej w leśny krajobraz.

Gretie i Fritz Horn u Wałęsy

W dniu 19 sierpnia 1980 roku podczas fali ogólnopolskich strajków solidarnościowych miał miejsce wypadek kolejowy w Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)ie w którym zginęło 67 osób. Parafianie Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a wybudowali w tym miejscu pomnik ku upamiętnienia niewinnie przelanej krwi ofiar wypadku i przez kilka lat odbywały się Msze Święte w rocznice tego przerażającego zdarzenia.

III Rzeczpospolita | edytuj kod

W 1993 roku Komisja Statutowa Rady Gminy Aleksandrów Kujawski przygotowała założenia prawne do Statutu Gminy, chroniące Nizinę Ciechocińską. Odpowiedź wojewody włocławskiego była jednoznaczna a w treści swej zaiste przerażająca –"nie zatwierdzę takiego statutu gminy, nie ma sensu chronić Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a pomimo jego pierwszej strefy klimatycznej, ponieważ Ciechocinek jest tak zatruty, że praktycznie jako uzdrowisko już nie istnieje". Zamknięto Urząd pocztowy, zlikwidowano jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej, istniejąca od dwustu lat Szkołę podstawową i jej salę gimnastyczną. Wywieziono sprzęt sportowy, który był majątkiem Rady Szkoły w Otłoczynie – pierwszej Rady, która powstała w województwie włocławskim. Rada szkoły na własny koszt i masową pracą społeczną mieszkańców Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a zainstalowała nowe ujęcie wody, sanitariaty, centralne ogrzewanie, łazienki w mieszkaniach służbowych za swoje pieniądze kupiono zbiorniki do ogrzewania wody, okna, boazerię do mieszkań służbowych. Zgodnie ze statutem majątek Rady Szkoły w wypadku jej likwidacji przechodził na własność Rady Sołeckiej członka statutowego Rady Szkoły. Nic takiego się nie stało. Jakby tego było mało podarowano boisko do gry w piłkę Lasom Państwowym, niezwłocznie zaorano je i posadzono las. W tym czasie obowiązywał jeszcze plan przestrzennego zagospodarowania dla Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a. Teren ten był oznaczony jako „tereny rekreacyjno wypoczynkowe dla mieszkańców Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a”. Dwustu ludzi wyjechało za pracą poza granice Polski. Musimy wszystko zrobić by starali się tu powrócić i by uwierzyli, że ten okres planowego niszczenia Otłoczyn (wieś w województwie kujawsko-pomorskim)a przeszedł już do przeszłości.

Polska w Unii Europejskiej | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • Bronisław Chlebowski - Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych Krajów Słowiańskich - Warszawa 1902
  • Krzysztof Biskup, Lech Narębski, Waldemar Rutkowski - Forty toruńskie - Toruń 1975
  • Aleksandra Cofta-Broniewska - Grupa kruszańska kultury przeworskiej - Poznań 1979
  • Aleksandra Cofta-Broniewska, Aleksander Kośko - Historia pierwotna społeczeństw Kujaw - Poznań 1982
  • Aleksandra Cofta-Broniewska - Kontakty pradziejowych społeczeństw Kujaw z innymi ludami Europy - Inowrocław 1988
  • Aleksandra Cofta-Broniewska - Metalurgia brązu pradziejowych społeczeństw Kujaw - Poznań 1996
  • Stefan Paczkowski - Służewo na Kujawach wschodnich-Zarys dziejów - Włocławek 1999
  • Piotr Chachlikowski - Kamieniarstwo późnoneolitycznych społeczeństw Kujaw - Poznań 1997
  • Aleksandra Cofta-Broniewska, Aleksander Kośko - Kujawy w pradziejach i starożytności - Poznań 2002
  • Seweryn Rzepecki - Społecznosci środkowoneolitycznej kultury pucharów lejkowatych na Kujawach - Poznań 2004
  • Jerzy Erwiński, Tomasz Krzemiński, Jerzy Trescher - Dawny Aleksandrów - Aleksandrów Kujawski 2004
  • Józef Bednarczyk, Aleksander Kośko - Od długiego domu najstarszych rolników do dworu staropolskiego - Poznań 2004
  • Marian Biskup, Lech Narębski - Atlas Twierdzy Toruń - Toruń 2005
  • Wykłady Pani prof. dr hab. Aleksandry Cofta-Broniewskiej, dr. Barbary Stolpiak na konferencji o prahistorii Kujaw - Otłoczyn na szlaku bursztynowym - Otłoczyn, styczeń 2008

Nizina Ciechocińska | edytuj kod

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Otłoczyn stanowi węzeł pieszych szlaków turystycznych. Przebiega tędy:

szlak turystyczny im. S. Noakowskiego, (41 km) Toruń - Rudak - Czerniewice - Karczemka - Otłoczyn - Wołuszewo - Ciechocinek - Raciążek - Nieszawa

szlak Solny, (11 km) Otłoczyn - Otłoczynek - Odolion - Kuczek

szlak Wiślany, (8 km) Otłoczyn - Słońsk Dolny - Ciechocinek.

Rowerowy, (63 km): Toruń - Brzoza ToruńskaOtłoczynWołuszewoCiechocinekRaciążekNieszawaWłoszyca - GąbinekWłocławek

szlak "Kujawski,

szlak "Kujawski",

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Jackrzy/brudnopis" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy