Wiktor Coj


Wiktor Coj w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wiktor Robiertowicz Coj (ros. Виктор Робертович Цой; ur. 21 czerwca 1962 w Leningradzie, zm. 15 sierpnia 1990 pod Tukums) – radziecki rockman pochodzenia koreańsko-rosyjskiego, założyciel i lider grupy Kino.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wiktor Coj był jedynym synem koreańskiego inżyniera, Robierta Maksimowicza Coja, i Walentiny Wasiljewnej Gusiewej, nauczycielki. W roku 1985 poślubił Mariannę Coj z domu Rodowanską, z którą miał syna Aleksandra "Saszę". W młodości uczęszczał do szkoły artystycznej oraz leningradzkiej Akademii Sztuk Pięknych, z której został wyrzucony w 1979 za słabe wyniki, po czym podjął się nauki rzeźby w drewnie. Muzycznymi inspiracjami Coja byli Władimir Wysocki oraz Michaił Bojarski. Ponadto jego idolem był Bruce Lee, którego wygląd i zachowanie naśladował. Mimo popularności, Coj wiódł proste i ubogie życie pracując jako palacz w kotłowni w miejscu swojego zamieszkania. Kotłownię tą muzyk nazywał Kamczatką, od czego wzięła się nazwa jednego z albumów grupy. Z uwagi na swój azjatycki wygląd muzyk był przez przyjaciół przezywany "Chińczykiem" (ros. Kитаец).

W 1982 roku wydał pierwszy album 45, który został nagrany z pomocą Borisa Griebienszczikowa, założyciela grupy Akwarium i jednego z pionierów rosyjskiego rocka[1][martwy link]. Po ukazaniu się tego i następnego albumu, zatytułowanego 46, Coj zyskał ogólnokrajową sławę. W roku 1983 uniknął służby w wojsku dzięki symulacji zaburzeń umysłowych, spędził półtora mięsiąca w szpitalu psychiatrycznym i otrzymał tzw. „biały bilet”[2][3]. Do śmierci Coja w 1990 roku jego grupa Kino wydała w sumie 7 albumów studyjnych[4].

Coj wystąpił w kilku filmach, z których najsłynniejsze to Assa oraz Igła. Jego muzykę macierzystej grupy Kino (Кино) wykorzystano w filmie Córki mafii[5].

Grób Coja w Petersburgu

Latem 1990 Coj przebywał na terenie Łotewskiej SRR, gdzie nagrywał materiały na swoją nową płytę. 15 sierpnia 1990 r. wracając z połowów trasą SlokaTalsi, w pobliżu miejscowości Tukums, Coj poniósł śmierć w wypadku samochodowym. Przyczyną kolizji było prawdopodobnie zmęczenie muzyka i zaśnięcie za kierownicą, po czym jego granatowy Moskwicz-2141 (państwowa tablica rejestracyjna I MM 68 32) wyjechał na przeciwległy pas ruchu i zderzył się czołowo z autobusem Ikarusa modelu 250. Stwierdzono, że Coj w ciągu 48 godzin przed wypadkiem nie spożywał alkoholu. Materiały, które nagrywał na terenach dzisiejszej Łotwy, zostały umieszczone na ostatniej, żałobnej płycie zespołu. Album ten odniósł wielki sukces w ZSRR, a Wiktor Coj został okrzyknięty legendą i najważniejszym symbolem radzieckiego undergroundu[6]. Coj spoczywa pochowany na Cmentarzu Bogosłowskim w Petersburgu[7][8].

O jego twórczości (w czasach późnego Breżniewa) opowiada nakręcony w 2018 roku film Lato w reżyserii Kiriłła Sieriebriennikowa.

Twórczość Coja i polityka | edytuj kod

Rosyjski znaczek pocztowy z 1999 r.

Coj starał się trzymać z dala od polityki[6], ale był członkiem Leningradzkiego Rock Klubu. Po Pieriestrojce rozeszło się powiedzonko: „Leningradzki Rock Klub rozwalił Związek Radziecki”[9]. We współczesnej Rosji Coj został oskarżony o szpiegostwo na rzecz USA. W kwietniu 2014 roku jeden z czołowych rosyjskich polityków Jewgienij Fiodorow opublikował nagranie wideo[10], w którym twierdzi, że piosenki zwerbowanego przez CIA agenta Wiktora Coja i zespołu Kino były pisane w Hollywood, a ich celem było „zlikwidowanie ZSRR”[11].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Informacje na temat Wiktora Coja na stronie Личность
  2. Тимур Нусимбеков: Виктор Цой. Легенда о последнем герое (ros.). arba.ru (wersja internetowa republikańskiego czasopisma społecznego Randewu, Алма-Ата), 6 март, 2003 (6 marca 2003 roku), Авторский проект Аэлиты Жумаевой и Дмитрия Пак при поддержке Марата Гельмана [dostęp 2014-09-04].
  3. В.Цой и группа Кино - "Транквилизатор" (ros.). Время Z. (Akredytowane w Radzie Najwyższej Ukrainy czasopismo dla elity intelektualnej społeczeństwa) [dostęp 2014-09-04].
  4. Официальная Oficjalna dyskografia (ros.)
  5. Various – Сестры (Музыка К Фильму) (ang.). [dostęp 2016-02-21].
  6. a b Beata Zieniewicz: AU, Zwuki Mu, Kino, Noize MC, Barto – wyższy stopień wtajemniczenia. Głos Rosji, 4 czerwca 2013, 14:48.
  7. Цой Виктор Робертович. Некрополь. Богословское кладбище
  8. Могилы знаменитостей. Цой Виктор Робертович (1962-1990)
  9. Юлия Идлис, Евгений Коган, Катя Щербакова. Рок в лицах. Члены Ленинградского рок-клуба — о том, как наступала эпоха перемен. „Russkij rieportior”. 18 (196), s. 47, 12-19 мая 2011. Moskwa: ЗАО «Группа Эксперт» (ros.). [dostęp 2014-09-06]. 
  10. Евгения Скибина: Единоросс назвал Цоя агентом ЦРУ, которому песни писали в Голливуде (ros.). Moskowskij Komsomolec, 16 апреля 2014 в 08:41. [dostęp 2014-09-12].
  11. Przyjaciele, zdrajcy i "sekta z Majdanu" - rosyjskie media pilnie śledzą, kto ma "krew na rękach". TVN24, 18 sierpnia 2014, 18:28. [dostęp 2014-09-06].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Wiktor Coj" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy