Wilhelm Weinberg


Wilhelm Weinberg w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wilhelm Weinberg (ur. 25 grudnia 1862 w Stuttgarcie, zm. 27 listopada 1937 w Tybindze) – niemiecki lekarz, jeden z pionierów genetyki populacyjnej. Niezależnie od Godfreya Hardy’ego sformułował i uzasadnił prawo określające frekwencje alleli genów i genotypów w kolejnych pokoleniach jako niezmienne. Jego odkrycia, wyprzedzające epokę, pozostawały przez długi czas szerzej nieznane na świecie w związku z tym, że publikował je w niemieckich czasopismach i po niemiecku.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 25 grudnia 1862 w Stuttgarcie. Studiował medycynę w Tybindze i Monachium, tytuł lekarza otrzymał w 1886. Do Stuttgartu powrócił w 1889 i prowadził tu praktykę lekarską (jako ginekolog i położnik). W trakcie swojej 42-letniej praktyki odebrał ponad 3500 porodów. W ostatnich latach życia miał kłopoty finansowe i chorował. Po przejściu na emeryturę przeniósł się do Tybingi, gdzie zmarł[1].

Dorobek naukowy | edytuj kod

Jest autorem ponad 160 artykułów z oryginalnymi pracami badawczymi oraz licznych artykułów przeglądowych i komentarzy. Ponieważ pisał i publikował w języku niemieckim oraz przyjął inny system notacji niż stosowany przez genetyków w krajach anglosaskich, jego odkrycia pozostawały początkowo nieznane poza środowiskiem naukowym w Niemczech[2]. Dopiero w roku 1984 dokonano przekładu jego najistotnieszych prac i zestawienia tabel Weinberga z powszechnie używanym systemem Falconera[3]. Wilhelm Weinberg:

  • jako pierwszy odkrył, że wśród bliźniąt istnieją bliźnięta jedno- i dwujajowe (wnioskując tylko na podstawie nadreprezentacji bliźniaków mających tą samą płeć). Pokazał zarazem, że tendencja do ciąż bliźniaczych dwujajowych jest dziedziczna, w przeciwieństwie do ciąż bliźniaczych jednojajowych[2].
  • stworzył podstawy do podziału wariancji na komponenty genetyczne i środowiskowe, o czym nie pomyślał Ronald Fisher[4], i wykorzystania cech występujących u bliźniąt do odróżniania efektów dziedzicznych od wynikających z wpływów środowiska.
  • zauważył, że niewłaściwy dobór osobników w analizach populacyjnych stanowi źródło poważnych błędów (ang.: ascertainment bias) – na przykład wyjaśnił, że w badaniach nad rodzinnymi autosomalnymi chorobami recesywnymi obserwowany wyższy niż przewidywany na podstawie praw Mendla (1:4) udział albinotycznych dzieci u potomstwa fenotypowo zwykłych nosicieli wynika z nieuwzględnienia w analizie także potomstwa tych rodziców będących nosicielami, którzy nie mają dzieci albinotycznych, i zaproponował sposoby wprowadzania odpowiednich poprawek[2].
  • badając występowanie achondroplazji, stwierdził, że mutacje powstające w trakcie życia rodziców są odpowiedzialne za to, że dzieci poczęte przez rodziców w późnym okresie życia są na nią bardziej narażone niż dzieci poczęte wcześniej[5]. Jest to pierwszy dowód na występowanie i znaczenie mutacji[2].
  • sformułował jedno z podstawowych praw genetyki populacyjnej, udowadniając, że częstości alleli i genotypów w populacji nie zmieniają się z pokolenia na pokolenie, przy spełnieniu określonych warunków (prawo Hardy’ego-Weinberga) – w bardziej ogólnej postaci, niż tego dokonał Hardy (m.in. nie tylko dla locus z dwoma allelami, ale również dla loci wieloallelicznych – pomimo iż nie wiedziano wtedy jeszcze, że takie loci istnieją!; pokazał też, że dojście do stanu równowagi w takim wypadku będzie asymptotyczne, a nie natychmiastowe)[6].

Osobowość | edytuj kod

Był niezwykle bystrym i skrupulatnym obserwatorem. Odkryć dotyczących zasad genetyki populacyjnej dokonał, gdy nie istniało w tej dziedzinie (poza odkrywanymi dopiero ponownie prawami Mendla) żadne teoretyczne i metodologiczne zaplecze badawcze – jedynie na podstawie obserwacji fenotypów i ich częstości w populacji.

Pracował sam, nie miał kolegów ani studentów. Pozostawał poza kręgiem genetyków, którzy pracowali wówczas głównie w krajach anglosaskich. Nie miał wielu przyjaciół, prawdopodobnie z powodu „trudnej” osobowości i frustracji powodowanej tym, że jego odkrycia nie są należycie docenione[2]. Zarazem wykazywał się wielką wrażliwością społeczną, w trakcie swej pracy pomagając biednym. Jak podkreślono w mowie pogrzebowej: (…) ze skromności, a często ku własnej szkodzie – skrywał ogromne zasoby życzliwości, dobrej woli wobec ludzi i poczucia sprawiedliwości, które uosabiał w najwyższym stopniu[1].

Publikacje (wybór) | edytuj kod

  • 1908: Über den Nachweis der Vererbung beim Menschen. Jahr. Württ. Ver. Vaterl. Natkund. 64: 369–382.
  • 1909: Über Verrbungsgesetze beim Menschen I. Z. Indukt. Abstam. Verrbungsl. 1: 377–392.
  • 1909: Über Verrbungsgesetze beim Menschen II. Z. Indukt. Abstam. Verrbungsl. 2: 276–330.
  • 1910: Weitere Beitrage zur Theorie der Vererbung. Arch. Rassen. Ge. Biol. 7: 35–49.
  • 1912: Zur Vererbung des Zwergwuschses. Arch. Rassen. Ges. Biol. 9: 710–717.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Stern C. 1962. „Wilhelm Weinberg”. Genetics 47: 1–5.
  2. a b c d e James F.J.F. Crow James F.J.F., Hardy, Weinberg and language impediments, „{{{czasopismo}}}”, 3, 152, Genetics, 1999, s. 821–825, PMID10388804, PMCIDPMC1460671 .czasopismo
  3. Hill, W.G. 1984. Quantitative genetics. P. I, van Nostrand, Rheinhold. Nowy Jork, s. 13, 42–57.
  4. Weinberg, W. 1910. Weitere Beitrage zur Theorie der Vererbung. Arch. Rassen. Ge. Biol. 7: 35–49.
  5. Weinberg, W. 1912. Zur Vererbung des Zwergwuschses. Arch. Rassen. Ges. Biol. 9: 710–717.
  6. Weinberg, W. 1908. Über den Nachweis der Vererbung beim Menschen. Jahr. Württ. Ver. Vaterl. Natkund. 64: 369–382.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Wilhelm Weinberg" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy