Zdzisław Zakrzewski


Zdzisław Zakrzewski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zdzisław Zakrzewski herbu Jastrzębiec (ur. 11 listopada 1919 we Lwowie, zm. 21 marca 2013 w Hayward w Kalifornii) – amerykański inżynier optyk, filantrop, bankier, żołnierz polskiej wojny obronnej w 1939 i działacz społeczno-polityczny pochodzenia polskiego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Abiturient gimnazjum klasycznego św. Jadwigi, student Wydziału Inżynierii Politechniki Lwowskiej, ministrant, harcerz, działacz Lwowskiego Koła Młodzieży Wszechpolskiej, „Bratniej Pomocy” i Chrześcijańskiej Korporacji Akademickiej „Ikaria”.

We wrześniu 1939 wyruszył ze Lwowa z kolegami na poszukiwanie wojska. Grupa wpadła w ręce ukraińskich nacjonalistów, którzy chcieli ich rozstrzelać. Następnie wpadli w ręce bolszewików. Zdzisław i jego przyjaciele uciekli z więzienia i przedostali się do Rumunii, gdzie zostali internowani. Zbiegli z obozu internowania i przez Jugosławię i Grecję na gapę dopłynęli statkiem do Francji.

We Francji wstąpił do podchorążówki. Żołnierz Brygady Strzelców Podhalańskich, uczestnik walk pod Narvikiem oraz kampanii francuskiej 1940. Zbiegł z kolegami z niewoli niemieckiej i przedostał się do nieokupowanej części Francji. Razem z kolegami jachtem popłynął do Gibraltaru. Burza rozbiła jacht u wybrzeża Hiszpanii i został aresztowany i osadzony w obozie Miranda del Ebro, w którym Hiszpanie uznali ich za komunistów[1]. Według Alfonsa Jacewicza, "podchorąży Zakrzewski" był jednym z wybitnych przywódców młodych w obozie. Po kilku próbach ucieczki i w wyniku strajku głodowego więźniów oraz naciskowi alianckiej dyplomacji Polaków zwolniono i przez Portugalię dotarli do Anglii[2][3][4].

Wielka Brytania | edytuj kod

W Anglii wstąpił do lotnictwa i do jej końca, w ramach 304 Dywizjon Bombowego RAF Ziemi Śląskiej im. ks. Józefa Poniatowskiego zwalczał niemieckie okręty podwodne na Atlantyku.

Szef Młodzieży Wszechpolskiej w Wielkiej Brytanii.

Dwukrotnie organizował bunt lotników: pierwszy (w sierpniu 1944) – przeciw brakowi pomocy dla powstania warszawskiego oraz drugi (w czerwcu 1945) – po cofnięciu uznania prawowitemu rządowi RP przez władze alianckie.

Po wojnie organizował studentów polskich w Europie Zachodniej, załatwiając im m.in. stypendia do uczelni katolickich, przede wszystkim w Belgii.

Kontynuował studia na Polskim Uniwersytecie na Uchodźstwie i w The Royal Institute of Technology, gdzie uzyskał stopień magistra inżyniera ze specjalizacją inżynierii optycznej[1].

Stany Zjednoczone | edytuj kod

W 1949 przeniósł się do USA. Pracował w sektorze bezpieczeństwa narodowego, m.in. przy projekcie bomby wodorowej i satelitów szpiegowskich. Ostatnią pracą były Wojny Gwiezdne (Strategic Defense Initiative), szczególnie nad komponentem lustrzanym systemu obronnego.

Związany z ruchem konserwatywnym. Animator życia społecznego i politycznego Polonii w San Francisco Bay Area. W 1974 założyciel i prezes Polskiej Federalnej Unii Kredytowej „Polam” w Kalifornii. Dyrektor Kongresu Polonii Amerykańskiej w Północnej Kalifornii[5][6][7].

Działalność społeczna | edytuj kod

Twórca kilku organizacji charytatywnych, a w tym „Help to Poland” i Fundacji im. Tadeusza Ungara[8]. Prowadził polski program radiowy, redagował biuletyn polamowski, napisał liczne artykuły o tematyce społecznej, politycznej i kulturowej. Opublikował też książkę O Polsce i Polakach (Warszawa: Ronin, 1996).

W latach 70. XX wieku wspierał opozycję antykomunistyczną (grupę harcerską KOR) w Polsce, a później „Solidarność”.

Po 1989 założył Fundację Niezależny Zespół Badawczy, wspomagał fundację „Samostanowienie” i finansowo pismo Glaukopis. Przede wszystkim koncentrował się na działalności charytatywnej na obszarze post-sowieckim: od Wilna i Lwowa po Kazachstan.

Dokonania | edytuj kod

Autor wielu patentów i licznych artykułów naukowych z zakresu inżynierii.

Autor książki Myśli o Polsce i Polakach (Warszawa: Ronin, 1996).

Rodzina | edytuj kod

Dziadek Józef (najprawdopodobniej zamordowany w ramach operacji polskiej NKWD w Płoskirowie w 1937).

Ojciec: Wilhelm Zakrzewski, policjant polski we Lwowie, legionista, Piłsudczyk oraz matka zostali zabici przez Sowietów.

Żona Zofia z Witwickich.

Pozostawił po sobie siódemkę dzieci, wnuki i prawnuki.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Marek JanM.J. Chodakiewicz Marek JanM.J., „Śp. Zdzisław Zakrzewski: Z żałobnej karty,” Glaukopis, 2013 .
  2. AlfonsA. Jacewicz AlfonsA., Miranda (Pamiętnik więźnia), 1962 .
  3. Marek JanM.J. Chodakiewicz Marek JanM.J., "Pystar z Mirandy," Nowe Panstwo, 30 sierpnia 1996, 8 września 2017, DOI10.4324/9780203788349 [dostęp 2020-04-22] .
  4. Marek JanM.J. Chodakiewicz Marek JanM.J., Najwyzszy Czas, 23 marca 2013, 23 marca 2013 .
  5. BetsyB. Cepelik BetsyB., "PolAm Credit Union in San Francisco,", „News of Polonia” (September), 2007 .
  6. Who is Who in California, 1979 .
  7. 43 Years of Service and Still Going Strong!, Polam Federal Credit Union, 4 lipca 2017 [dostęp 2020-04-24]  (ang.).
  8. BetsyB. Cepelik BetsyB., “Tadeusz Ungar Foundation,”, „News of Polonia [Pasadena, CA],” (September), 2007 .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zdzisław Zakrzewski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy