Zgromadzenie Narodowe (Polska)


Zgromadzenie Narodowe (Polska) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Prezydent Andrzej Duda składający przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym, 6 sierpnia 2015 Rozpoczęcie posiedzenia Zgromadzenia Narodowego 4 czerwca 2014 Prezydent Bronisław Komorowski wygłaszający orędzie przed Zgromadzeniem Narodowym, 6 sierpnia 2010 Prezydent Andrzej Duda wygłaszający orędzie przed Zgromadzeniem Narodowym w Poznaniu, 15 kwietnia 2016

Zgromadzenie Narodowe – organ konstytucyjny składający się z posłów i senatorów obradujących wspólnie. Zgromadzenie Narodowe wywodzi się z II Republiki Francuskiej i zostało potem przejęte, jako instytucja, przez wiele krajów demokratycznych, w tym i Polskę.

Zgromadzeniem Narodowym nie są wspólne posiedzenia Sejmu i Senatu zwoływane w innych przypadkach, np. z okazji wizyt szefów państw czy uczczenia ważnych wydarzeń.

Spis treści

II Rzeczpospolita | edytuj kod

W okresie międzywojennym Zgromadzenie Narodowe zostało ustanowione w konstytucji marcowej z 1921 r. Dokonywało ono wyboru prezydenta Rzeczypospolitej (bezwzględną większością głosów) i przyjmowało od niego przysięgę. Ponadto artykuł 125 Konstytucji przewidywał, że co 25 lat Konstytucja ma być poddana rewizji przez Zgromadzenie Narodowe.

Instytucja Zgromadzenia Narodowego została następnie zniesiona przez konstytucję kwietniową z 1935 r., osłabiającą władzę parlamentu na rzecz władzy wykonawczej, zamieniono ZN na Zgromadzenie Elektorów.

Posiedzenia Zgromadzenia Narodowego II Rzeczypospolitej | edytuj kod

III Rzeczpospolita | edytuj kod

Zgromadzenie Narodowe zostało wprowadzone ponownie do polskiego systemu organów władzy w 1989. W dniu 19 lipca 1989 dokonało wyboru jedynego prezydenta PRL.

Obrady Zgromadzenia Narodowego zwołuje marszałek Sejmu w drodze postanowienia. Obradom przewodniczy marszałek Sejmu, a w jego zastępstwie marszałek Senatu. Parlamentarzyści podczas posiedzenia Zgromadzenia Narodowego są sobie równi (brak rozróżnienia na posłów i senatorów). Zgromadzenie nie ma określonego harmonogramu posiedzeń; działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu; jest zwoływane jedynie do wypełnienia którejś z kompetencji określonych w Konstytucji (art. 114 ust. 1 Konstytucji):

  • przyjęcia przysięgi prezydenckiej (art. 130 Konstytucji),
  • uznania trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia (głosami 2/3 ustawowej liczby parlamentarzystów – art. 131 ust. 2 pkt 4 Konstytucji),
  • postawienia prezydenta RP w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu (wniosek 140 członków Zgromadzenia, do podjęcia uchwały głosami 2/3 ustawowej liczby członków ZN, tj. 374 głosów – art. 145 ust. 2 Konstytucji),
  • wysłuchania orędzia prezydenta RP skierowanego do Zgromadzenia Narodowego (art. 140 Konstytucji), bez możliwości debaty.
  • uchwalenia regulaminu Zgromadzenia Narodowego (art. 114 ust. 2 Konstytucji) (zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy członków, o ile własną uchwałą nie zmienią trybu)

Wszystkie obecne kompetencje, poza uchwalaniem regulaminu Zgromadzenia Narodowego, dotyczą urzędu Prezydenta RP, jednak w latach 1992–1997 Zgromadzenie Narodowe miało dodatkowo kompetencję uchwalenia Konstytucji.

Obsługę techniczną i kancelaryjną Zgromadzenia Narodowego zapewnia Kancelaria Sejmu.

Posiedzenia Zgromadzenia Narodowego od 1989 | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Protokuł przekazania władzy przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego Prezydentowi Rzeczypospolitej Gabrjelowi Narutowiczowi. (Dz.U. z 1922 r. nr 109, poz. 1007)
  2. Protokuł przekazania władzy przez Marszałka Sejmu Macieja Rataja Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej Stanisławowi Wojciechowskiemu. (Dz.U. z 1922 r. nr 114, poz. 1029)
  3. Daria Nałęcz, Tomasz Nałęcz: Józef Piłsudski, premier Rzeczypospolitej 2 X 1926–27 VI 1928, 25 VIII–4 XII 1930. W: Andrzej Chojnowski, Piotr Wróbel: Prezydenci i premierzy Drugiej Rzeczypospolitej. Wrocław, Warszawa, Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wydawnictwo, 1992, s. 248-249. ISBN 83-04-03854-4.
  4. a b Protokół przekazania władzy przez Marszałka Sejmu Macieja Rataja Prezydentowi Rzeczypospolitej Ignacemu Mościckiemu. (Dz.U. z 1926 r. nr 56, poz. 327)
  5. Protokół z posiedzenia Zgromadzenia Narodowego dla wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej w Warszawie z dnia 8 maja 1933 r. (M.P. z 1933 r. nr 105, poz. 127)
  6. Protokół Zgromadzenia Narodowego z dnia 9 maja 1933 r. (M.P. z 1933 r. nr 106, poz. 130)
  7. Uchwała Zgromadzenia Narodowego z dnia 19 lipca 1989 r. w sprawie wyboru Prezydenta Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. (M.P. z 1989 r. nr 23, poz. 176)
  8. Uchwała Zgromadzenia Narodowego z dnia 22 grudnia 1990 r. w sprawie stwierdzenia ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. (M.P. z 1990 r. nr 49, poz. 372)
  9. Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej: Komunikat z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie zwołania Zgromadzenia Narodowego (pol.). Informacje Marszałka Sejmu, 24.07.2015. [dostęp 2015-07-31].
  10. Postanowienie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie zwołania Zgromadzenia Narodowego w celu wysłuchania orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. (M.P. z 2016 r. poz. 245)
  11. Poznań: uroczyste Zgromadzenie Narodowe z okazji 1050. rocznicy chrztu Polski i początków Państwa Polskiego. sejm.gov.pl, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2016-04-15].
  12. Postanowienie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 2017 r. w sprawie zwołania Zgromadzenia Narodowego w celu wysłuchania orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. (M.P. z 2017 r. poz. 991)

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Zgromadzenie Narodowe (Polska)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy