(90377) Sedna


(90377) Sedna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

(90377) Sedna – duża planetoida transneptunowa, poruszająca się po bardzo wydłużonej orbicie.

Spis treści

Odkrycie i nazwa | edytuj kod

Sedna na zdjęciach z 2003 roku (moment odkrycia 14 listopada)

Planetoida ta została odkryta 14 listopada 2003 przez Mike’a Browna, Chada Trujillo oraz Davida Rabinowitza, z California Institute of Technology, za pomocą 120-centymetrowego teleskopu Samuela Oschina, znajdującego się w Obserwatorium Palomar niedaleko San Diego. Odkrycia dokonano w ramach prowadzonego od jesieni 2001 przeglądu zewnętrznych rejonów Układu Słonecznego. Odkrycie zostało zweryfikowane przez amatorskie obserwatorium Tenagra w Arizonie[4]. Planetoida ta obserwowana była również przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a.

Otrzymała ona najpierw oznaczenie prowizoryczne 2003 VB12.

Obiekt nazwany został imieniem Sedny, mitologicznej bogini mórz w wierzeniach Inuitów – ludów zamieszkujących rejony arktyczne, od Grenlandii po Czukotkę w Rosji[3].

Orbita | edytuj kod

Rysunki przedstawiające lokalizację Sedny względem innych obiektów astronomicznych Sedna – wizja artysty Słońce i planety Układu Słonecznego widziane z Sedny – wizja artysty

Orbita Sedny nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 11,9°. Na jeden obieg wokół Słońca potrzebuje ok. 10 500 lat. Krąży w średniej odległości ok. 480 au, po mocno wydłużonej eliptycznej orbicie o mimośrodzie około 0,84. Średnia prędkość orbitalna tej planetoidy to ok. 1,0 km/s.

W momencie odkrycia znajdowała się w odległości 90 au i tym samym okazała się najdalszym[a] obserwowanym obiektem w Układzie Słonecznym. Obecnie Sedna zbliża się do Słońca i w 2076 roku[1] osiągnie peryhelium, znajdując się wtedy w odległości 76 au od naszej Dziennej Gwiazdy (ponad dwa razy dalej niż Pluton). Następnie przez około 5250 lat będzie się oddalać, aż osiągnie aphelium w odległości ok. 883 au od Słońca (ok. 18 razy dalej niż Pluton).

Jest określana jako obiekt odłączony[5] lub nawet wchodzący w skład wewnętrznej części obłoku Oorta.

Właściwości fizyczne | edytuj kod

Sedna ma średnicę szacowaną na ok. 995 km. Jej albedo wynosi ok. 0,32[5], a jasność absolutna to 1,5m[1]. Sedna jest prawdopodobnie bardzo zimnym obiektem; temperaturę jej powierzchni oszacowano na około –240 do –261 °C (12–33 K)[3]. Naukowcy przypuszczają, że składa się ona ze skał i lodu.

Sedna jest prawdopodobnie pierwszym odkrytym obiektem z wewnętrznej części Obłoku Oorta i zarazem pierwszym bezpośrednim dowodem jego istnienia. Jest to drugi po Marsie najczerwieńszy obiekt w naszym Systemie. Sedna jest jednym z niewielu tak dużych obiektów odkrytych w Układzie Słonecznym od 1930 roku, kiedy to po raz pierwszy zaobserwowano Plutona.

Sedna może zostać uznana w przyszłości za planetę karłowatą i plutoid.

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. W 2005 roku odkryto Eris, która obecnie znajduje się dalej od Słońca niż Sedna. Zobacz też: 2012 VP113 i V774104.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m (90377) Sedna w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.) [data dostępu: 2019-07-13]
  2. a b A. Pál, C. Kiss, T.G. Müller, P. Santos-Sanz i inni. "TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region. VII. Size and surface characteristics of (90377) Sedna and 2010 EK139. „Astronomy & Astrophysics”. 541, s. L6, 2012. DOI: 10.1051/0004-6361/201218874. arXiv:1204.0899. Bibcode2012A&A...541L...6P
  3. a b c Krzysztof Czart: Kosmos. Poznań: Oxford Educational, 2011, s. 24. 15. ISBN 978-83-252-1366-4.
  4. Mike Brown: Sedna (2003 VB12) (ang.). [dostęp 2016-06-06].
  5. a b Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston’s Archive, 2016-09-05. [dostęp 2016-10-05].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Na podstawie artykułu: "(90377) Sedna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy