Nikozja


Na mapach: 35°10′N 33°21′E/35,166667 33,350000

Nikozja w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania  Zobacz też: Nikozja (Cypr Północny).

Nikozja (gr. Λευκωσία, Lefkosía, tur. Lefkoşa) – stolica Cypru, zarazem największe miasto wyspy.

Położone jest w środkowej części wyspy na równinie Mesaria, nad rzeką Pedias (Kalindere). Stanowi siedzibę rządu oraz główne centrum biznesowe. Nikozja jest stolicą jednostki administracyjnej Dystryktu Nikozja. Pomimo ostatnich symbolicznych gestów likwidacji małych fragmentów muru dzielącego miasto czynionych przez przedstawicieli obydwu społeczności zamieszkujących Nikozję, stolica Cypru nadal pozostaje jedyną na świecie podzieloną stolicą, z częścią północną (turecką) i częścią południową (grecką), oddzielonymi od siebie zieloną linią, strefą zdemilitaryzowaną utrzymywaną przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Niewielu jednakże używa terminów „Nikozja Północna” i „Nikozja Południowa”. Już po pewnym podziale stolicy w 1964 roku, turecka inwazja ostatecznie podzieliła miasto na pół w 1974 roku. Turcy cypryjscy uważają północną część Nikozji za stolicę nieuznawanego na arenie międzynarodowej (a jedynie przez Turcję) państwa znanego jako Cypr Północny.

Populacja części miasta pod kontrolą Republiki Cypryjskiej wyniosła pod koniec 2004 roku 270 000, plus dalsze 84 893 osoby w strefie tureckiej. W zespole miejskim mieszka 300 000[1], natomiast w aglomeracji 330 000 mieszkańców[2]. Nikozja jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, kulturalnym i turystycznym Cypru. Produkuje się tam m.in. tkaniny, skórę, ceramikę i plastik. Niedaleko miasta znajdują się kopalnie miedzi. Nikozja jest również siedzibą Uniwersytetu Cypryjskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Widok na Nikozję Katedra Świętego Jana Teologa Greckie domy w tureckiej części Nikozji Bunkier graniczny na ulicy w centrum Nikozji. Widoczne flagi: grecka, cypryjska, turecka i północnocypryjska. W głębi na wzgórzu turecki napis propagandowy

Burmistrzowie Nikozji | edytuj kod

Okres brytyjski | edytuj kod

Część grecka po 1959 roku | edytuj kod

Część turecka po 1958 roku | edytuj kod

Na podstawie[3]:

Klimat | edytuj kod

Nikozja znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[4][5] typu śródziemnomorskiego[6], z bardzo łagodnymi zimami i długimi ciepłymi, w większości gorącymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 26 °C w dzień i 13 °C w nocy.

Zabytki i turystyka | edytuj kod

Meczet Selima (kiedyś katedra świętej Zofii) Muzeum Cypryjskie
  • Sobór św. Jana Teologa – prawosławna katedra z XVIII-wiecznymi freskami i ikonostasem, pierwotnie XIV-wieczna kaplica klasztoru benedyktyńskiego
  • Meczet Selima (Nikozja Północna) – dawna gotycka katedra św. Zofii z XIII wieku, od XVI wieku meczet
  • Meczet Omara
  • Mury miejskie z XVI wieku:
  • Muzeum Cypryjskie
  • Muzeum Miejskie Leventis
  • Muzeum Bizantyjskie – Muzeum Bizantyjskie (Βυζαντινό Μουσείο, Πλ. Δημαρχείας 26) – kolekcja bizantyjskich dzieł sztuki z terenu całego Cypru
  • Muzeum Walki Wyzwoleńczej
  • Muzeum Etnograficznego Derwisza Paszy (Derviş Paşa Etnoğrafya Müzesi, Beliğ Paşa Sk) (Nikozja Północna)
  • Dom Hadżigeorgakisa Kornesiosa z muzeum etnograficznym
  • Buyuk Han – dawny karawanseraj, czyli zajazd z czasów tureckich
  • Park miejski

Sport | edytuj kod

Stadion GSP

W mieście działa kilka klubów piłkarskich: APOEL Nikozja, Ethnikos Achna, Olympiakos Nikozja i Omonia Nikozja, ten ostatni posiada także sekcję piłki siatkowej.

Z Nikozji pochodzi dziesięciu olimpijczyków: Lina Aristodimou, Alekhis Fotiadis, Pavlos Fotiadis, Theodoros Christodoulou, Khristos Kourtellas, Sofia Miaouli, Kyriakos Onisiforou, Khrysanthos Papakhrysanthou, Antonis Petris i Giannos Pipis[8].

Miasta partnerskie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. World Urban Areas – Demographia, 2018
  2. Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas – Eurostat, 2018
  3. 1958’den günümüze LTB Başkanlığı görevini üstlenen belediye başkanları (tur.). W: Belediyemizin Tarihçesi [on-line]. lefkosabelediyesi.org. [dostęp 2015-05-23].
  4. Climatic map by Istituto Geografico De Agostini.
  5. Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg.
  6. World Map of Köppen – Geiger Climate Classification.
  7. Department of Meteorology of Cyprus: Meteorological Service – Climatological and Meteorological Reports.
  8. Olympic Athletes Born in Nicosia, Lefkosia, Cyprus (ang.). Sports-Reference.com. [dostęp 2012-02-06].
Kontrola autorytatywna (city in Cyprus):
Na podstawie artykułu: "Nikozja" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy