Phragmidium mucronatum


Phragmidium mucronatum w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Telia i uredinia na dolnej stronie liścia róży Telia na dolnej stronie listka róży

Phragmidium mucronatum (Pers.) Schltdl. – gatunek grzybów z rodziny Phragmidiaceae[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Phragmidium, Phragmidiaceae, Pucciniales, Incertae sedis, Pucciniomycetes, Pucciniomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1794 r. Persoon nadając mu nazwę Puccinia mucronata. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1824 r. Schltdl.[1]

Synonimów na około 50[2].

Morfologia | edytuj kod

Ecja pomarańczowe, pylące. Powstają na dolnej stronie liści, na pędach i na owocach. Na liściach pojedyncze ecjum ma średnicę do 2 mm, na pędach ecja zlewają się tworząc skupiska o długości do 10 mm. Skupiska ecjów na pędach często obejmują dużą część obwodu pędu i powodują jego zgrubienie. Perydium ecjów składa się z bezbarwnych, kanciastych komórek. Ecjospory bezbarwne, o kształcie od kulistego do nieregularnie eliptycznego, lekko kanciaste, o rozmiarach 20–26 × 17–21 μm. Mają powierzchnię pokrytą drobnymi brodawkami o rozmiarach 2–2,5 μm, w odstępach 2–2,5 μm[3][4].

Uredinia żółte, nagie, pylące, na dolnej powierzchni liści. Mają średnicę do 0,3 mm. Bezpośrednio nad urediniami na górnej stronie liścia powstają żółte plamy. Urediniospory kuliste, szeroko eliptyczne lub odwrotnie jajowate, o rozmiarach 20-26 × 15-21 μm. Mają bezbarwne ściany o grubości do 1,5 μm, pokryte drobnymi brodawkami rozmieszczonymi w odległościach co 2 μm. Pory rostkowe niewyraźne[3].

Telia czarne, pyliste, o średnicy do 0,5 mm. Często powstają w tym samym miejscu co uredinia i tworzą duże skupiska. Teliospory wielokomórkowe, złożone zazwyczaj z 5-8, rzadziej 9 komórek. Mają rozmiary 50-75 (90) × 25-28 μm, zaokrągloną podstawę, w górnej części są lekko zwężone i zakończone na szczycie dzióbkiem (rostrum) o długości 6-10 μm. Początkowo są jasnobrunatne, potem ciemnobrunatne. Mają ściany o grubości do 5 μm nieregularnie pokryte drobnymi brodawkami, czasami są niemal gładkie. W każdej komórce zazwyczaj występują 3 pory rostkowe. Teliospory wyrastają na trzonku o długości 70-125 μm. Jest on bezbarwny, tylko w dolnej części lekko żółtawy[3][4].

Zarodniki płciowe (bazydiospory) powstają na podstawkach na opadłych liściach róż. W klimacie Polski ich rozwój odbywa się zimą i wiosną. Spermogonia rozwijają się na pędach róży i są słabo dostrzegalne[5]. Mają wysokość 30-40 μm i wyrastają między ecjami, podskórnie[6]

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Gatunek kosmopolityczny[3]. Poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach[7]. W polskim piśmiennictwie naukowym podano liczne jego stanowiska[8].

Pasożyt obligatoryjny, jednodomowy i pełnocyklowy. Znaczy to, że może się rozwijać tylko na żywych organizmach, jego rozwój odbywa się na jednym tylko żywicielu, i w trakcie tego rozwoju wytwarza wszystkie 5 właściwych dla rdzy rodzajów zarodników. Pasożytuje na licznych gatunkach róż (Rosa)[5]. Wraz z pokrewnymi Phragmidium tuberculatum i Phragmidium bulbosum wywołuje u nich chorobę o nazwie rdza róży[9]. Poszczególne gatunki i odmiany róż mają różną odporność na tę chorobę[5].

Gatunki podobne | edytuj kod

Phragmidium mucronatum i Phragmidium tuberculatum są trudne do odróżnienia i często mylone są z sobą. Do wielu informacji o występowaniu tych gatunków należy podchodzić z dozą nieufności, istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie zawsze były one prawidłowo rozpoznane[6]. Teliospory P. tuberculatum składają się z 4-6, rzadziej 3 lub 7 komórek i mają ostro zakończony dzióbek o długości do 18 μm[5]. Obydwa te gatunki różnią się też mikroskopowo budową ecjów i urediniospor, ale nie zawsze są to cechy jednoznaczne do interpretacji[6]. Obecnie dość łatwo można te gatunki oznaczyć badaniem DNA [10].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-10-06].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-10-05].
  3. a b c d Tomasz Majewski: Grzyby (Mycota), Podstawczaki (Basidiomycetes) Rdzawnikowe (Urediniales) I. Tom IX. Warszawa-Kraków: PWN, 1997. ISBN  83-01-01183-1.
  4. a b Brooks F. T. 1953. Plant diseases. Geoffrey Cumberlege. Oxford University Press. London, New York, Toronto
  5. a b c d red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 2. Choroby roślin uprawnych. Poznań: PWRiL, 2011. ISBN 978-83-09-01077-7.
  6. a b c Mycobank. Phragmidium mucronatum. [dostęp 2016-10-06].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2016-10-6].
  8. Wiesław Mulenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska: A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski. Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-75-4.
  9. Joanna Marcinkowska: Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii. Warszawa: PWRiL, 2012. ISBN 978-83-09-01048-7.
  10. The Rose Rust Fungus, Phragmidium tuberculatum, is Widespread in the Americas: First Reports from California, Oregon, Massachusetts, and Honduras. [dostęp 2016-10-05].
Na podstawie artykułu: "Phragmidium mucronatum" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy